ତଦୁଦୀରିତମାକର୍ଣ୍ଯ ପ୍ରଣଵାତ୍ମା ସନାତନଃ
ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଣବ ସ୍ୱରୂପ ଶାଶ୍ୱତ ପୁରୁଷ–
ପ୍ରଣଵ ଉଵାଚ କଦାଚିଦ୍ରମତେ ରୁଦ୍ରୋ ଲୀଲାରୂପଧରୋ ହରଃ
ପ୍ରଣବ କହିଲେ: କେବେ କେବେ ରୁଦ୍ର ଲୀଳାର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ହରା।
ଅସୌ ହି ଭଗଵାନୀଶଃ ସ୍ଵଯଂଜ୍ଯୋତିଃ ସନାତନଃ
ସେଉଁଠି ସେଇ ଭଗବାନ୍, ନିଜ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶାଶ୍ୱତ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତେପି ତଦା ମଖମୂର୍ତେରଜସ୍ଯ ହି
ଏଭଳି କହାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ରୂପ ସମ୍ବନ୍ଧରେ–
ପ୍ରାଦୁରାସୀତ୍ତତୋ ଜ୍ଯୋତିରୁଭଯୋରଂତରେ ମହତ୍
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଏକ ଆଲୋକ ଦେଖାଦେଲା।
ଜ୍ଯୋତିର୍ମଂଡଲମଧ୍ଯସ୍ଥୋ ଦଦୃଶେ ପୁରୁଷାକୃତିଃ
ସେ ଆଲୋକର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ମଣିଷ ଆକୃତି ଦେଖାଯାଇଲା।
ଆଵଯୋରଂତରଂ କୋସୌ ବିଭୃଯାତ୍ପୁରୁଷାକୃତିମ୍
ଆମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମଣିଷ ଆକୃତି କିଏ ଅଛନ୍ତି?
ସ୍ରଷ୍ଟା କ୍ଷଣେନ ଚ ମହାନ୍ପୁରୁଷୋ ନୀଲଲୋହିତଃ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗରେ ବଡ଼ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭସ୍ତଂ ପ୍ରାହ ଜାନେ ତ୍ଵାଂ ଚଂଦ୍ରଶେଖରମ୍
ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର।”
ରୋଦନାଦ୍ରୁଦ୍ରନାମାପି ଯୋଜିତୋସି ମଯା ପୁରା 4.1.31.
“ତୁମେ କାନ୍ଦିଥିଲା, ସେଇପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ରୁଦ୍ର ନାମ ଦେଇଥିଲି।”
ଅଥେଶ୍ଵରଃ ପଦ୍ମଯୋନେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗର୍ଵଵତୀଂ ଗିରମ୍
ତାପରେ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗର୍ବିତ କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ଶିବ ହସିଲେ।
ପ୍ରାହ ପଂକଜଜନ୍ମାସୌ ଶାସ୍ଯସ୍ତେ କାଲଭୈରଵ
ତେଣୁ ଶିବ କହିଲେ, “ଏହି ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ତୁମେ, କାଳଭୈରବ, ଶିକ୍ଷା ଦେବ।”
ଵିଶ୍ଵଂ ଭର୍ତୁଂ ସମର୍ଥୋଽସି ଭରଣାଦ୍ଭୈରଵଃ ସ୍ମୃତଃ
“ତୁମେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରିପାର, ଏହିପାଇଁ ତୁମକୁ ଭୈରବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।”
ଆମର୍ଦଯିଷ୍ଯତି ଭଵାଂସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମନୋ ଯତଃ
“ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଖୁସି ହେବ, ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତି ଲୋକମାନେ ତୁମ ପାଖରେ ଦମିତ ହେବେ।”
ଯତଃ ପାପାନି ଭକ୍ତାନାଂ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
“ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ପାପକୁ ତୁମେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ଟ କରିଦେବେ।”
ଯା ମେ ମୁକ୍ତିପୁରୀ କାଶୀ ସର୍ଵାଭ୍ଯୋପି ଗରୀଯସୀ
“ମୋର ମୁକ୍ତିର ସହର କାଶୀ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।”
ତତ୍ର ଯେ ପାପକର୍ତାରସ୍ତେଷାଂ ଶାସ୍ତା ତ୍ଵମେଵ ହି
“ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଖରାପ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଶାସନ କରିବା ଅଧିକାର କେବଳ ତୁମର।”
ଏତାନ୍ଵରାନ୍ପ୍ରଗୃହ୍ଯାଽଥ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍କାଲଭୈରଵଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରି, କାଳଭୈରବ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ—
ଯଦଂଗମପରାଧ୍ନୋତି କାର୍ଯଂ ତସ୍ଯୈଵ ଶାସନମ୍
“ଯେଉଁଠି କେହି ଅପରାଧ କରିଥାଏ, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଶାସନ କରିବା ତୁମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।”
ଯଜ୍ଞମୂର୍ତିଧରୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତତସ୍ତୁଷ୍ଟାଵ ଶଂକରମ୍ 4.1.31.
ତାପରେ ଯଜ୍ଞର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ବିଷ୍ଣୁ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଆଶ୍ଵାସ୍ଯ ତୌ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରଣତଵତ୍ସଲଃ
ମହାଦେବ, ଯେଉଁମାନେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଦୟା କରି, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ବାସନ ଦେଲେ।
ମାନ୍ଯୋଽଧ୍ଵରୋସୌ ଭଵତା ତଥା ଶତଧୃତିସ୍ତ୍ଵଯମ୍
“ଏହିଜଣ ତୁମ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞର ମାଲିକ ଭାବେ ଗରିମା ଦେଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ।”
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପନୋଦାଯ ଵ୍ରତଂ ଲୋକାଯ ଦର୍ଶଯନ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂଽତର୍ହିତୋ ଦେଵସ୍ତେଜୋରୂପସ୍ତଦା ଶିଵଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଦେବତା ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ ଏବଂ ଏହିପରି କହି, ଶିବ ଶୁଦ୍ଧ ଆଲୋକର ରୂପ ଧରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଉତ୍ପାଦ୍ଯ କନ୍ଯାମେକାଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯେତି ଵିଶ୍ରୁତାମ୍
ସେ ଏକ ଜଣେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ 'ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଦଂଷ୍ଟାକରାଲଵଦନାଂ ଲଲଜ୍ଜିହ୍ଵାତିଭୀଷଣାମ୍
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା, ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଚିରି ଥିଲା ଏବଂ ଲମ୍ବା ଜିଭା ଭୟଜନକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
କର୍ତ୍ରୀଂ କର୍ପରହସ୍ତାଗ୍ରାଂ ସ୍ଫୁରତ୍ପିଂଗୋଗ୍ରତାରକାମ୍
ସେ ହାତରେ ଛୁରି ଏବଂ ଖୋପର ଧରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଆଖି ରାଗରେ ତୀବ୍ର ହଳଦିଆ ଆଲୋକରେ ଜ୍ୱଳିଉଥିଲା।
ଯାଵଦ୍ଵାରାଣସୀଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ପୁରୀମେଷ ଗମିଷ୍ଯତି
ଏହି କନ୍ୟା ଦିବ୍ୟ ବାରାଣସୀ ପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—
ସର୍ଵତ୍ର ତେ ପ୍ରଵେଶୋସ୍ତି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵାରାଣସୀଂ ପୁରୀମ୍
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ବାରାଣସୀ ପୁରୀକୁ ଛାଡ଼ି।
ତତ୍ସାନ୍ନିଧ୍ଯାଦ୍ଭୈରଵୋପି କାଲୋଭୂତ୍କାଲକାଲତଃ
ତାଙ୍କର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ମଧ୍ୟ କାଳର ଅଧିପତି ହେଲେ।
କପାଲପାଣିର୍ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଚଚାର ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍ 4.1.31.
ଖୋପର ହାତରେ ଧରି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ତିନି ଲୋକରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।