କିଂ ଵିସ୍ମୃତଂ ତ୍ଵହହଗର୍ଭଜମାମନସ୍ଯଂ କାର୍ତାଂତଦୂତକୃତବଂଧନ ତାଡନଂ ଚ
ତୁମେ କି ଗର୍ଭର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଜନ୍ମର କଷ୍ଟ, ଯମଦୂତମାନେ ଦେଇଥିବା ବନ୍ଧନ ଓ ଶାସନର ପୀଡାକୁ ଭୁଲିଗଲୁ କି?
ତୀର୍ଥାଂତରାଣି କଲୁଷାଣି ହରତି ସଦ୍ଯଃ ଶ୍ରେଯୋ ଦଦତ୍ଯପି ବହୁ ତ୍ରିଦିଵଂ ନଯଂତି
ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନେ, ଯଦିଓ କିଛି ଦୋଷ ଥାଏ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ପାପ ହରିନେଇ, ବହୁତ ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଅନେକଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି।
କାଶୀପୁରୀ ପରିସରେ ମଣିକର୍ଣିକାଯାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତନୁଂ ତନୁଭୃତସ୍ତନୁମାପ୍ନୁଵଂତି
କାଶୀ ନଗର ଆସପାସ ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ଘାଟରେ ଯେଉଁମାନେ ଦେହ ଛାଡନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନି ଏଠାରେ ନୂତନ ଦେହ ପାଆନ୍ତି।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପ୍ରଭାଵମତୁଲଂ ମଣିକର୍ଣିକାଯାଂ ଯଃ ପୁଦ୍ଗଲଂ ତ୍ଯଜତି ଚାଶୁଚିପୂଯଗଂଧି
ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକାର ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣି, ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଏହି ଅଶୁଚି, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେଉଁଠି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ରାଗାଦିଦୋଷପରିପୂର ମନୋ ହୃଷୀକାଃ କାଶୀପୁରୀମତୁଲଦିଵ୍ଯମହାପ୍ରଭାଵାମ୍
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୋଷରେ ଭରିଯାଇଛି, ସେମାନେ ଅପୂର୍ବ ଦିବ୍ୟ ମହିମା ଥିବା କାଶୀ ନଗରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵାରାଣସୀଂ ସ୍ମରହରପ୍ରିଯରାଜଧାନୀଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କୁତୋ ଵ୍ରଜସି ମୂଢ ଦିଗଂତରେଷୁ
ହେ ମୂଢ, ସ୍ମର ଓ ହରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଜଧାନୀ ବାରାଣସୀକୁ ଛାଡି, ତୁମେ କାହିଁକି ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଯାଉଛ?
ଵିଦ୍ଯା ଧନାନି ସଦନାନି ଗଜାଶ୍ଵଭୃତ୍ଯାଃ ସ୍ରକ୍ଚଂଦନାନି ଵନିତାଶ୍ଚ ନିତାଂତ ରମ୍ଯାଃ ।। ସ୍ଵର୍ଗୋପ୍ଯଗମ୍ଯ ଇହ ନୋଦ୍ଯମଭାଜିପୁଂସି ଵାରାଣସୀତ୍ଵସୁଲଭା ଶଲଭାଦିମୁକ୍ତିଃ। ଧାତ୍ରା ଧୃତାନି ତୁଲଯା ତୁଲନାମଵୈତୁଂ ଵୈକୁଂଠମୁଖ୍ଯଭୁଵନାନି ଚ କାଶିକା ଚ
ଶିକ୍ଷା, ଧନ, ଘର, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଦାସ, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ନାରୀମାନେ—ଏସବୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଦ୍ୟମ ବିନା ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ବାରାଣସୀରେ, ପୋକା ପରି ସହଜରେ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଧାରିଥିବା କାଶୀକୁ ଯଦି ତୁଳାରେ ରଖିବାକୁ ଯାଉ, ଏହି ଭୂବନ ଓ ଭାଇକୁଣ୍ଠ ମଧ୍ୟ ତାହା ସମ୍ମୁଖରେ କିଛି ନୁହେଁ।
କାଶୀ ପୁରୀମଧିଵସନ୍ଦ୍ରିନରୋନରୋପିହ୍ମାରୋପ୍ଯମାଣଇହମାନ୍ଯହଵୈକରୁଦ୍ରଃ 4.1.30.
କାଶୀ ନଗରରେ ଯେଉଁମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି, ପୁରୁଷ ହେଉଁ କି ନାରୀ, ତାଙ୍କୁ ଶବଦାହ ପାଇଁ ନେଇଯିବାବେଳେ, ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାନ୍ତି।
ସ୍ଥିରାପାଯଂ କାଯଂ ଜନନମରଣକ୍ଲେଶନିଲଯଂ ଵିହାଯାସ୍ଯାଂ କାଶ୍ଯାମହହପରିଗୃହ୍ଣୀତ ନ କୁତଃ
ଏହି ଅସ୍ଥିର ଦେହ, ଯାହା ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଆଶ୍ରୟ, ତାହାକୁ ଛାଡି କାଶୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶାକୁ କାହିଁକି ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ?
ଅହୋ ଲୋକଃ ଶୋକଂ କିମିହ ସହତେ ହଂତହତଧୀର୍ଵିପଦ୍ଭାରୈଃ ସାରୈର୍ନିଯତନିଧନୈର୍ଧ୍ଵସିତ ଧନୈଃ
ହାୟ, ଏହି ସଂସାର କାହିଁକି ଏତେ ଦୁଃଖ ସହିଅଛି? ମନ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ବିପଦର ଭାର ଉଠାଏ, ଓ ଧନ ଅବଶ୍ୟମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
କାଶିଵାସିନିଜନେ ଵନେଚରେଦ୍ଵିତ୍ରିଭୁଜ୍ଯପି ସମୀରଭୋଜନେ
ଯଦିଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହି, ପବନ ଆଣିଦେଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ପଡ଼େ, ତଥାପି କାଶୀବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିବା ଉଚିତ।
ନାସ୍ତୀହ ଦୁଷ୍କୃତକୃତାଂ ସୁକୃତାତ୍ମନାଂ ଵା କାଚିଦ୍ଵିଶେଷଗତିରଂତକୃତାଂ ହି କାଶ୍ଯାମ୍
ଏଠି କାଶୀରେ, ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବା କିମ୍ବା ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ଯେ କିଏ ହେଉ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କୌଣସି ବିଶେଷ ଗତି ନାହିଁ; ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶେଷ ଏକେ।
ଶଶକା ମଶକା ବକାଃ ଶୁକାଃ କଲଵିଂକାଶ୍ଚ ଵୃକାଃ ସଜଂବୁକାଃ
ଖରା, ମାଛି, ବକ, ଶୁଆ, ଛୋଟ ପକ୍ଷୀ, ନିଆଳି ଓ ଶିଆଳ—
ଅରୁଦ୍ରରୁଦ୍ରାକ୍ଷଫଣୀଂଦ୍ରଭୂଷଣାସ୍ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଚଂଦ୍ରାର୍ଧଧରାଧରାଗତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସାପକୁ ଭୂଷଣ ଭାବେ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ତିନି ରେଖା ଓ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଧରିଥାନ୍ତି, ଓ ପାହାଡ଼ ଧରିଥାନ୍ତି—
ଯାଵଂତ ଏଵ ନିଵସଂତି ଚ ଜଂତଵୋଽତ୍ର କାଶ୍ଯାଂ ଜଲସ୍ଥଲଚରା ଝଷଜଂବୁକାଦ୍ଯାଃ
ଏଠି କାଶୀରେ ଯେତେ ଜୀବ ରହନ୍ତି, ଜଳରେ କିମ୍ବା ଭୂମିରେ, ମାଛ, ଶିଆଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ—
ଯେ ତୁ ଵର୍ଷେଷଵୋରୁଦ୍ରା ଦିଵି ଦେଵି ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ହେ ଦେବୀ, ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ—
ରୁଦ୍ରା ଦଶ ଦଶ ପ୍ରାଚ୍ଯଵାଚୀ ପ୍ରତ୍ଯଗୁଦକ୍ସ୍ଥିତାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ—ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ—ଦଶ ଦଶ ରୁଦ୍ର ଅଛନ୍ତି।
ଅସଂଖ୍ଯାତାଃ ସହସ୍ରାଣି ଯେ ରୁଦ୍ରା ଅଧିଭୂତଲେ 4.1.30.
ଭୂମିରେ ଯେତେ ରୁଦ୍ର ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ ହଜାର।
ଦୈନଂଦିନେଽଥ ପ୍ରଲଯେ ତ୍ରିଶୂଲକୋଟୌ ସମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ପୁରୀଂ ହରଃ ସ୍ଵାମ୍ 4.1.30.
ପ୍ରତିଦିନର ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ, ହର ତାଙ୍କର ସହରକୁ ତିନି ଶୂଳର ଶିଖରରେ ଉଠାଇ ଧରନ୍ତି।
ଅତଃ ପରଂ କଲଶଜ କିଂ ଶୁଶ୍ରୂଷସି ତଦ୍ଵଦ
ଏବେ କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ତୁମେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛ? ମୋତେ କହ।
ନ ତୃପ୍ତିମଧିଗଚ୍ଛାମି ଶୃଣ୍ଵନ୍ଵାରାଣସୀକଥାମ୍
ମୁଁ ବାରାଣସୀର କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ତୃପ୍ତି ପାଉନି।
ଅନୁଗ୍ରହୋ ଯଦି ମଯି ଯୋଗ୍ଯୋସ୍ମି ଶ୍ରଵଣେ ଯଦି
ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା ଥିଲେ, ଯଦି ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉଛି,
କୋସୌ ଭୈରଵନାମାତ୍ର କାଶିପୁର୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
କାଶୀନଗରରେ 'ଭୈରବ' ନାମକ ଏହି ଜଣେ କିଏ?
କଥମାରାଧିତଶ୍ଚୈଵ ସିଦ୍ଧିଦଃ ସାଧକସ୍ଯ ଵୈ
ଏହି ଭୈରବଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜା କରାଯାଏ ଏବଂ ସାଧକଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି କିପରି ଦେଇଥାନ୍ତି?
ତଥା ନ କସ୍ଯଚିନ୍ମନ୍ଯେ ତତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯଶେଷତଃ
ମୁଁ ଆଉ କାହାକୁ ଏହି ବିଷୟରେ ମନେ କରୁନି, ତେଣୁ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି।
ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଂ ଭୈରଵସ୍ଯ ମହାପାତକନାଶନମ୍
ଭୈରବଙ୍କର ପ୍ରକଟ ହେବା ମହାପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ।
ପାଣିଭ୍ଯାଂ ପରିତଃ ପ୍ରପୀଡ୍ଯ ସୁଦୃଢଂ ନିଶ୍ଚୋତ୍ଯ ନିଶ୍ଚୋତ୍ଯ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଂ ସକଲଂ ପଚେଲିମରସାଲୋଚ୍ଚୈଃ ଫଲାଭଂ ମୁହୁଃ
ସେ ତାଙ୍କର ହାତରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଭଲଭାବେ ଚାପି, ପୁଣିପୁଣି ଚିପି, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ପଚେଲିମାର ରସରେ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ଏହାକୁ ପୁଣିପୁଣି ଫଳର ଦେଖାଣିକୁ ଦେଇଥିଲେ।
କୁଂଭଯୋନେ ନ ଵେତ୍ତ୍ଯେଵ ମହିମାନଂ ମହେଶିତୁଃ
କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମହାଦେବଙ୍କର ମହିମାକୁ କେବେ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ ଚିତ୍ରମତ୍ର ଭୂଦେଵ ଭଵମାଯା ଦୁରତ୍ଯଯା
ଏଠାରେ କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ଭୂଦେବ; ଏହି ସଂସାରର ମାୟାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ।
ଵେଦଯେଦ୍ଯଦିଚାତ୍ମାନଂ ସ ଏଵ ପରମେଶ୍ଵରଃ 4.1.31.
ଯିଏ ନିଜକୁ ଜାଣିପାରେ, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର।