ଏକଦା ତୁ ସୁଵର୍ଣାଦ୍ରେଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଦୁର୍ଵାସସୋ ମୁନେଃ
ଏକଦିନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ପାଖରେ, ଦୁର୍ବାସା ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ,
କ୍ରୋଶେଦ୍ଧାଂ ତପସସ୍ତସ୍ଯ ଶିଵାରାଧନସାଧନୀମ୍
ଆମେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲୁ, ଯାହା ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଉପାୟ ଥିଲା।
ଵିନୀତାଵପ୍ଯସଂଜାତୌ ତତ୍ତ୍ଵୋଚିତସୁଧୀଗଣୌ
ଶିଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ ଅହଂକାରୀ ହେଇଗଲୁ, ଯଦିଓ ଆମେ ସତ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଥିଲା।
ସ୍ଥଲସ୍ଯ ତସ୍ଯ ସୌହାର୍ଦାତ୍କାଂତିଶାଲ୍ଯତିଗର୍ଵିତଃ
ସେ ସ୍ଥାନ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଏବଂ ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଅତିରିକ୍ତ ଗର୍ବ ଦ୍ୱାରା।
ଅହଂ ତୁ ତତ୍ର ପୁଷ୍ପାଣାଂ ଗଂଧାତିଶଯମୋହିତଃ
ମୁଁ ତାହାଁରେ ଫୁଲମାନଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲି।
ତତଃ ଶାଂଡିଲ୍ଯମୂଲସ୍ଥୋ ଵ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମାସନେ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ ଗଛର ମୂଳରେ ବାଘ ଚର୍ମ ଉପରେ ବସିଥିଲେ।
ଅମର୍ଷୋତ୍କର୍ଷନୀରଂଧ୍ରସ୍ପଂଦମାନାଧରଚ୍ଛଦଃ 1.3.2.22.
ତାଙ୍କର ଠୋଠ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କ୍ରୋଧରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା।
ସରୋଷୋଽଭୂତ୍ତେଜସାଢ୍ଯୋ ଘର୍ମଦଂତୁରଵିଗ୍ରହଃ
ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ତୀବ୍ର ତାପରେ ଜଳୁଥିଲା, ଆକୃତି ଉତ୍ତେଜିତ ଓ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହେଉଥିଲା।
ଆଃ ପାପୌ ପ୍ରଚ୍ଯୁତାଚାରୌ କୌ ଯୁଵାମତିଗର୍ଵିତୌ
ହଁ! ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଦୁଷ୍ଟ, ତୁମର ଆଚରଣ ଖରାପ, କିଏ ତୁମେ, ଏତେ ଅହଂକାର ନେଇଛ?
ତପୋଵନମିଦଂ ମତ୍କଂ ପାଵନଂ ଭୂତଭାଵନମ୍
ଏହା ମୋର ତପୋବନ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଶୁଦ୍ଧିକର ଓ ପବିତ୍ର।
ପୁରଵୈରିସପର୍ଯାଯାଃ ପର୍ଯାଯକମିଦଂ ଵନମ୍
ଏହି ଅରଣ୍ୟଟି ନଗର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ପର୍ଯ୍ୟାୟ ନିବାସ।
ତଦେତତ୍ପାଦସଂଚାରୈର୍ଦୂଷଯନ୍ନେଷ ପାତକୀ
ତୁମେ ତୁମର ପାଦ ଚାଲି ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଅପବିତ୍ର କରିଛ, ଏହି ଲୋକଟି ପାପୀ।
ଅପରୋପ୍ଯଯମତ୍ଯୁଗ୍ରେ ପତତ୍ଵଚଲକଂଦରେ। ପ୍ରସୂନଗଂଧଲୋଭାଦ୍ଯୋ ଗଂଧସାରଂଗତାଂ ଗତଃ
ଅନୁମତି ଛାଡ଼ି, ସେ ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ଖଡ଼ିଆ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ପାଇଁ ଲୋଭରେ, ସେ ଗନ୍ଧର ମୂଳ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲେ।
ଇତି ତେନୋଗ୍ରରୋଷେଣ ଶାପଵଜ୍ରେ ନିପାତିତେ
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧର ଶାପବଜ୍ରରେ ପଡ଼ି ତଳେ ପଡ଼ିଲେ।
ଅଭିଧାଯ ଚ ତଂ ଦେଵମାହିତାଂଘ୍ରିପରିଗ୍ରହୈଃ
ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନମ୍ରତାରେ ହାତ ଜୋଡି ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଅଥାତିଦୀନମନସାଵାଵାମାଲୋକ୍ଯ ପାର୍ଥିଵ
ତାପରେ, ରାଜା, ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଅତି ଦୁଃଖିତ ମନେ ଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଭାଷତ ଚ ମୈଵଂ ଭୋ ଭଵତୋଃ କ୍ଵାପି ଦୁର୍ଧିଯୋଃ 1.3.2.22.
ସେ କହିଲେ: 'ଏଭଳି ହେଉନାହିଁ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଭ୍ରାନ୍ତି ମନ ଧାରଣ କରିଛ।'
ପୁରା ଖଲୁ ପୁରାରାତିରଧ୍ଯତିଷ୍ଠଚ୍ଛୁଭାଂ ସଭାମ୍
ପୂର୍ବେ ନଗର ଶତ୍ରୁ ଶୁଭ ସଭାରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରୁଥିଲେ।
ତଦା ଚ ଦେଵଦେଵାଯ ନଂଦନାରଣ୍ଯଦେଵତା
ସେବେଳେ ଦେବଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ନନ୍ଦନ ଅରଣ୍ୟର ଦେବତାମାନେ,
ବାଲ୍ଯାତ୍କୁତୂହଲାକ୍ରାନ୍ତୌ ଗଜାନନଷଡାନନୌ
ଶିଶୁବେଳାର କୁତୁହଳରେ ଗଜାନନ ଓ ଷଡାନନ,
ଅଥ ତାଵଵଦଦ୍ଦେଵସ୍ତନଯୌ ଫଲତର୍ଷିତୌ
ତାପରେ ଦେବତା ଫଳ ଆଶାରେ ଥିବା ସେଇ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ,
ଇମାଂ ସମସ୍ତାଂ ପୃଥିଵୀଂ ଲୋକାଲୋକେନ ଵେଷ୍ଟିତାମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, ଲୋକ ଓ ପାତାଳ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି,
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ପାର୍ଵତୀଶେନ ସ୍ମଯମାନମୁଖେଂଦୁନା
ପାର୍ବତୀଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁରେ ମୃଦୁ ହସ ଫୁଟିଉଠିଲା।
ଲଂବୋଦରସ୍ତୁ ଦେଵସ୍ଯ ଶୋଣଶୈଲାକୃତେଃ ପିତୁଃ
ଏହିପରେ, ଶୋଣା ପାହାଡ଼ ଭଳି ଆକୃତି ଥିବା ଦେବତାଙ୍କର ପୁଅ ଲମ୍ବୋଦର ଆଗକୁ ଆସିଲେ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ଚାତୁର୍ଯଂ ହେରଂବାଯ ତ୍ରିଯଂଵକଃ
ତାଙ୍କର ଚତୁରତା ଦେଖି, ତ୍ରିୟମ୍ବକ ହେରମ୍ବଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ସର୍ଵେଷାଂ ଫଲାନାମଧିନାଯକଃ
ଆଜିଠାରୁ ସମସ୍ତ ଫଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ମୁଖ୍ୟ ହେବ।
ବଭାଷେ ଚ ସଭାସ୍ତାରାନ୍ସର୍ଵାନପି ସୁରାସୁରାନ୍ 1.3.2.22.
ଏବଂ ସଭାରେ ବସିଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେଂକୁ ସେ କଥା କହିଲେ।
ସ୍ଥାଵରୋଯଂ ମମାକାରଃ ଶୋଣାଦ୍ରିର୍ଯୋଽସ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ
ମୋର ଏହି ଆକୃତି ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶୋଣା ପାହାଡ଼ ପରି ଅଚଳ ହୋଇଛି।
ଗିରେଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେନାସ୍ଯ ଯସ୍ଯ ଧତ୍ତଃ ପଦେ ରୁଜମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ପାହାଡ଼କୁ ପରିକ୍ରମା କରିବାବେଳେ କାହାରି ପାଉଁ ଦୁଃଖ ହୁଏ,
ଇତି ଶାସନତଃ ଶଂଭୋଃ ଶୋଣଶୈଲପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଏଭଳି ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଶୋଣା ପାହାଡ଼ର ପରିକ୍ରମା ହେଉଛି।