ସ୍ଵଯଂ ଵ୍ଯାପାରଯାମାସ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଶଶିଶେଖରଃ
ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ତେ ପ୍ରଵେଶଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ନାନ୍ଯେଷାଂ ହି କଦାଚନ ଆଶ୍ଚର୍ଯକାରିପରମଂ କାଶୀଭକ୍ତିପ୍ରଵର୍ଧନମ୍
ସେମାନେ କେତେକଙ୍କୁ ମାତ୍ର ପ୍ରବେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ କେବେ ନୁହେଁ; ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ କାଶୀପ୍ରତି ଭକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଏ।
ଵଣିଗ୍ଧନଂଜଯୋ ନାମ ମାତୃଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତଃ
ଧନଞ୍ଜୟ ନାମକ ଏକ ବଣିକ ଥିଲେ, ଯିଏ ମାଆ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ପୁଣ୍ଯମାର୍ଗାର୍ଜିତ ଧନୋ ଧନତୋଷିତମାର୍ଗଣଃ
ସେ ନ୍ୟାୟ ମାର୍ଗରେ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଧନରେ ସନ୍ତୋଷ ଖୋଜୁଥିଲେ।
ସମୁନ୍ନତୋପି ସଂପତ୍ତ୍ଯା ଵିନଯାନତକଂଧରଃ
ବଡ଼ ଧନ-ସମ୍ପତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ବଡ଼ ନମ୍ର ଓ ମୃଦୁ ହୃଦୟ ଥିଲେ।
ରୂପସଂପଦୁଦାରୋପି ପରଦାରପରାଙ୍ମୁଖଃ
ସେ ରୂପ ଓ ସମ୍ପତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସଦା ଦୂରେ ରଖୁଥିଲେ।
ସସତ୍ଯାନୃତଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ପ୍ରାଯଃ ସତ୍ଯପ୍ରିଯୋ ମୁନେ
ଯିଏ ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ ଦୁହିଁରେ ଚଳେ, ସେ ପ୍ରାୟଃ ସତ୍ୟକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରେ, ମୁନିବର।
ସଦାଚରଣଗୋପ୍ଯେଷ ସୁଖଯାନଚରଃ କୃତୀ
ସେ ନିଜର ଭଲ ଆଚରଣକୁ ଲୁଚାଇ ରଖେ, ସୁବିଧାର ରାସ୍ତାରେ ଚାଲେ ଏବଂ ସଫଳ ହୁଏ।
ତସ୍ଯୈଵଂ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ କଦାଚିତ୍କାଲପର୍ଯଯାତ୍ 4.1.30.
ଏଭଳି ଭାବେ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା ସମୟରେ, କିଛି ଦିନ ପରେ,
ତଯା ଚ ଯୌଵନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମେଘଚ୍ଛାଯାତିଚଂଚଲମ୍
ସେ ଯୁବତୀ ହେଲା, ମେଘର ଛାୟା ପରି ଅସ୍ଥିର ହେବାରୁ,
ଦିନ ତ୍ରିଚତୁରସ୍ଥାଯି ଯା ନାରୀ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୌଵନମ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜିଅ ଯୁବତ୍ବ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ତିନି-ଚାରି ଦିନ ମାତ୍ର ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ରହେ,
ଶୀଲଭଂଗେନ ନାରୀଣାଂ ଭର୍ତାଧର୍ମପରୋପି ହି
ନାରୀମାନେ ଯଦି ନିଜ ଶୀଳ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ଅଧର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ପତି ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧୋପତନ କରାଇଦିଏ।
ଵିଷ୍ଠାଗର୍ତେ ଚ ନିରଯେ ସ୍ଵଯଂ ପତତି ଦୁର୍ମତିଃ
ଖରାପ ମନ୍ତିର ଲୋକ ନିଜେ ମଳର ଗଡ଼ିକୁ ଓ ନରକକୁ ପଡ଼ିଯାଏ।
ସ୍ଵଵିଷ୍ଠାପାଯିନୀ ଚାଥ ଵଲ୍ଗୁଲୀ ଵୃକ୍ଷଲଂବିନୀ
ସେ ନିଜ ମଳ ପିଏ, ନିର୍ବସନା ହୁଏ ଏବଂ ଗଛରେ ଝୁଲିଥାଏ।
ରକ୍ଷଣୀଯଂ ମହାଯତ୍ନାଦିଦଂ ସୁକୃତଭାଜନମ୍
ଏହି ପୁଣ୍ୟର ପାତ୍ରକୁ ବଡ଼ ଯତ୍ନରେ ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର।
ଅନେନୈଵ ଶରୀରେଣ ଭର୍ତୃସାଦ୍ଵିହିତେନ ହି
ଏହି ଦେହରେ, ପତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅତ୍ରିପତ୍ନ୍ଯନସୂଯା କିଂ ଭର୍ତୃଭକ୍ତିପ୍ରଭାଵତଃ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜିଅ ପତିପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ଅନନ୍ୟ, ସେଠାରେ ଇର୍ଷ୍ୟା କେଉଁଠି ରହିପାରିବ?
ଇହ କୀର୍ତିଶ୍ଚ ଵିପୁଲା ସ୍ଵର୍ଗେଵାସସ୍ତଥାଽକ୍ଷଯଃ
ଏଠାରେ ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅବିନାଶୀ ବାସ ସାଧ୍ୟ ହୁଏ।
ସାଦୁର୍ଵୃତ୍ତ୍ଯା ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପତିଧର୍ମଂ ସନାତନମ୍ 4.1.30.
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜିଅ ଭଲ ଆଚରଣ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେ ସନାତନ ପତିଧର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ।
ଧନଂଜଯୋପି ଚ ମୁନେ କେନଚିଚ୍ଛିଵଯୋଗିନା
ମୁନିବର, ଧନଞ୍ଜୟ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଶିବଭକ୍ତ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—
ଧନଂଜଯୋପି ଧର୍ମାତ୍ମା ମାତୃଭକ୍ତିପରାଯଣଃ
ଧନଞ୍ଜୟ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ମାଆଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ।
ପଂଚଗଵ୍ଯେନ ସଂସ୍ନାପ୍ଯ ତତଃ ପଂଚାମୃତେନ ଵୈ
ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯାଇ, ପରେ ପଞ୍ଚାମୃତ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।
ଆଵେଷ୍ଟ୍ଯ ନେତ୍ରଵସ୍ତ୍ରେଣ ତତଃ ପଟ୍ଟାଂବରେଣ ଵୈ
ତାଙ୍କୁ ଆଗେ ନେତ୍ର ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ପରେ ପଟ୍ଟବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲା।
ନେପାଲକଂବଲେନାଥ ମୃଦାଚାଽଥ ଵିଶୁଦ୍ଧଯା
ତାପରେ ନେପାଳୀ କମ୍ବଳ ଓ ପବିତ୍ର ମାଟି ଦ୍ୱାରା ମୁଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଅସ୍ପୃଷ୍ଟହୀନଜାତିଃ ସ ଶୁଚିଷ୍ମାନ୍ସ୍ଥଂଡିଲେଶଯଃ
ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣର ବ୍ୟକ୍ତି, କୌଣସି ନିମ୍ନ ଜନ୍ମର ସ୍ପର୍ଶ ତାଙ୍କୁ ହୋଇନଥିଲା, ସଫାସୁଥିଲେ ଏବଂ ଜମିନ ଉପରେ ଶୋଇଥିଲେ।
ଭାରଵାହଃ କୃତସ୍ତେନ କଶ୍ଚିଦ୍ଦତ୍ତ୍ଵୋଚିତାଂ ଭୃତିମ୍
ସେ ଜଣେ ଭାର ବୋହିବା ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ ଏବଂ ଉପହାର ହିସାବରେ ଯଥୋଚିତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ।
ଧୃତ୍ଵା ସଂଭୃତିରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଭାରଵାହଂ ଧନଂଜଯଃ
ଧନଞ୍ଜୟ ସମସ୍ତ ସଂଗୃହୀତ ସାମଗ୍ରୀକୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନେଇ, ଭାର ବୋହିବା ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
ଭାରଵାହ୍ଯଂତରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ଯ ସଂଭୃତିମଧ୍ଯତଃ
ଭାର ବୋହିବା ଜାଗା ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚି, ସେ ସଂଗୃହୀତ ସାମଗ୍ରୀକୁ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ରଖିଲେ।
ଵାସସ୍ଥାନମଥାଗତ୍ଯ ତମଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧନଂଜଯଃ 4.1.30.
ତାପରେ ଘରକୁ ଆସି, ସେଠାରେ ସେ ଲୋକଟିକୁ ନ ଦେଖି, ଧନଞ୍ଜୟ—
ହାହେତ୍ଯାତାଡ୍ଯ ହୃଦଯଂ ଚକ୍ରଂଦ ବହୁଶୋ ଭୃଶମ୍
‘ହା’ ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ ଏବଂ ହୃଦୟକୁ ମାରି, ବହୁବାରି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।