କାମକ୍ରୋଧମହାମୋହଲୋଭାଦି ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
କାମ, କ୍ରୋଧ, ଭୟଙ୍କର ମୋହ, ଲୋଭ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରମାନେ,
ଗଂଗାଂ ସମାଶ୍ରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସ ମୁନିଃ ସ ଚ ପଂଡିତଃ
ଯେ କେହି ଗଙ୍ଗାର ଶରଣ ନେଇଥାଏ, ସେ ମୁନି ଓ ପଣ୍ଡିତ।
ଗଂଗାଯାଂ ଚ ସକୃତ୍ସ୍ନାତୋ ହଯମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଗଙ୍ଗାରେ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କଲେ ହୟମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ନୈରଂତର୍ଯେଣ ଗଂଗାଯାଂ ମାସଂ ଯଃ ସ୍ନାତି ପୁଣ୍ଯଵାନ୍
ଯେ କେହି ଗଙ୍ଗାରେ ଏକମାସ ଅବିରତ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପୁଣ୍ୟବାନ ହୁଏ।
ଅବ୍ଦଂ ଯଃ ସ୍ନାତି ଗଂଗାଯାଂ ନୈରଂତର୍ଯେଣ ପୁଣ୍ଯଭାକ୍
ଯେ କେହି ଗଙ୍ଗାରେ ଏକବର୍ଷ ଅବିରତ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପୁଣ୍ୟର ଅଂଶୀ ହୁଏ।
ଗଂଗାଯାଂ ସ୍ନାତି ଯୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯାଵଜ୍ଜୀଵଂ ଦିନେଦିନେ
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଦିନ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରେ,
ତିଥିନକ୍ଷତ୍ରପର୍ଵାଦି ନାପେକ୍ଷ୍ଯଂ ଜାହ୍ନଵୀ ଜଲେ
ଜାହ୍ନବୀ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ପର୍ବ ଦେଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ପଂଡିତୋପି ସ ମୂର୍ଖଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛକ୍ତିଯୁକ୍ତୋପ୍ଯଶକ୍ତିକଃ 4.1.27.
ସେଠାରେ ପଣ୍ଡିତ ମଧ୍ୟ ମୂର୍ଖ ହୋଇଯାଏ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟ ଅଶକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
କିଂଵାଯୁପାପ୍ଯରୋଗେଣ ଵିକାସିନ୍ଯାଥ କିଂ ଶ୍ରିଯା
ବାୟୁ, ପାଣି, ରୋଗ କିମ୍ବା ଉନ୍ନତି—ଏହାର କଣ ଅର୍ଥ?
ଯଃ କାରଯେଦାଯତନଂ ଗଂଗାପ୍ରତିକୃତେର୍ନରଃ
ଯେ କେହି ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ନକଲରେ ଏକ ଦେଉଳ ତିଆରି କରେ,
ଶୃଣ୍ଵଂତି ମହିମାନଂ ଯେ ଗଂଗାଯା ନିତ୍ଯମାଦରାତ୍
ଯେମାନେ ସଦା ଆଦର ସହିତ ଗଙ୍ଗାଙ୍କର ମହିମା ଶୁଣନ୍ତି,
ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯୋ ଲିଂଗଂ ସ୍ନପଯେଦ୍ଗାଂଗ ଵାରିଣା
ଯେ କେହି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଏ,
ଅଷ୍ଟକୃତ୍ଵୋ ମଂତ୍ରଜପ୍ତୈର୍ଵସ୍ତ୍ରପୂତୈଃ ସୁଗଂଧିଭିଃ
ମନ୍ତ୍ର ଜପ, ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ଆଠଥର,
ଅଷ୍ଟଦ୍ରଵ୍ଯଵିମିଶ୍ରେଣ ଗଂଗାତୋଯେନ ଯଃ ସକୃତ୍
ଅଷ୍ଟ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଯେ କେହି ଏକଥର ମଧ୍ୟ—
ଭାନଵେଽର୍ଘଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ସ୍ଵକୀଯ ପିତୃଭିଃ ସହ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଆପଃ କ୍ଷୀରଂ କୁଶାଗ୍ରାଣି ଘୃତଂ ମଧୁଗଵାଂଦଧି
ପାଣି, ଦୁଧ, କୁଶ ଗଛର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିରା, ଘିଅ, ମଧୁ ଓ ଗାଈର ଦହି—
ଅଷ୍ଟାଂଗାର୍ଘୋ ଯମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵତୀଵ ରଵିତୋଷଣଃ
ଏହି ଆଠ ପ୍ରକାର ଅର୍ଘ୍ୟ ଯମଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରିୟ।
ଗଂଗାତୀରେ ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଦେଵାଲଯଂ ସୁଧୀଃ 4.1.27.
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜଣେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଏକ ଦେଉଳ ତିଆରି କରନ୍ତି, ସେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ଗୋଭୂହିରଣ୍ଯଦାନେନ ଭକ୍ତ୍ଯା ଗଂଗାତଟେ ଶୁଭେ 4.1.27.
ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗାଈ, ଜମି ଓ ସୁନା ଦାନ କଲେ—
ତଦ୍ଭୂମିତ୍ରସରେଣୂନାଂ ସଂଖ୍ଯଯା ଯୁଗମାନଯା 4.1.27.
ସେ ଭୂମିର ଧୂଳିକଣା ଗଣନା ଓ ଏକ ଯୁଗର ମାପ ଗୁଣିଲେ—
ବ୍ରହ୍ମାଂଡାଂତରସଂସ୍ଥେଷୁ ଭୁଂଜନ୍ଭୋଗାନ୍ମନୋରମାନ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଲୋକରେ ରହି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯଗ୍ରହେ ଲକ୍ଷଂ ଵ୍ଯତୀପାତେତ୍ଵନଂତକମ୍ 4.1.27.
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଅନ୍ତ ନଥିବା ଭାବରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵାହାଂତଃ ପ୍ରଣାଵାଦିଶ୍ଚ ଭଵେଦ୍ଵିଂଶାକ୍ଷରୋ ମନୁଃ 4.1.27.
ସ୍ୱାହା ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ଓ ପ୍ରଣବ ଶବ୍ଦରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ କୁଳି ଶବ୍ଦ ବିଶଟି ଅଛି।
ଯଥାଶକ୍ତି ସ୍ଵର୍ଣରୂପ୍ଯ ତାମ୍ରପୃଷ୍ଠଵିନିର୍ମିତାନ୍ 4.1.27.
ଯେଉଁଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ ତାମ୍ବାରେ ତିଆରି ଥିବା ବସ୍ତୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂସାରଵିଷନାଶିନ୍ଯୈ ଜୀଵନାଯୈ ନମୋସ୍ତୁ ତେ 4.1.27.
ଏହି ସଂସାର ର ଵିଷ ନାଶ କରୁଥିବା, ଜୀବନ ଦେଉଥିବା ମାତା, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ପ୍ରଣତାର୍ତି ପ୍ରଭଂଜିନ୍ଯୈ ଜଗନ୍ମାତ୍ରେ ନମୋସ୍ତୁତେ 4.1.27.
ଯେଉଁଠାରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖ ଭାଙ୍ଗିଦେଉଛ, ସେଇ ଜଗତ୍ଜନନୀ ମାତା, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ତସ୍ଯାଂ ଦଶମ୍ଯାମେତଚ୍ଚ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଗଂଗାଜଲେ ସ୍ଥିତଃ 4.1.27.
ସେ ଦଶମୀ ତିଥିରେ, ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ଉମୋଵାଚ କିଂଚିତ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁମନା ନାଥ ସ୍ଵସଂଦେହାପନୁତ୍ତଯେ
ଉମା କହିଲେ: ନାଥ, ମୋର ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ କିଛି ପଚାରିବାକୁ ଚାହେଁ।
ତଦା ଭଗୀରଥୋ ରାଜା କ୍ଵ କ୍ଵ ଭାଗୀରଥୀ ତଦା
ସେ ସମୟରେ ରାଜା ଭାଗୀରଥ କେଉଁଠି ଥିଲେ, ଏବଂ ଭାଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗା କେଉଁଠି ଥିଲେ?
ଶ୍ରୁତୌ ସ୍ମୃତୌ ପୁରାଣେଷୁ କାଲତ୍ରଯମୁଦୀର୍ଯତେ
ବେଦ, ସ୍ମୃତି ଓ ପୁରାଣରେ ତିନିଟି କାଳର କଥା କୁହାଯାଇଛି।