ଗଂଗା ହି ସର୍ଵଭୂତାନାମିହାମୁତ୍ର ଫଲପ୍ରଦା
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ, ଗଙ୍ଗା ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଯଜ୍ଞ ଦାନ ତପୋ ଯୋଗ ଜପାଃ ସନିଯମା ଯମାଃ
ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ଯୋଗ, ଜପ, ସଂଯମ ଓ ନିୟମ—
କିମଷ୍ଟାଂଗେନ ଯୋଗେନ କିଂ ତପୋଭିଃ କିମଧ୍ଵରୈଃ
ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଯୋଗ, କଠିନ ତପସ୍ୟା, କିମ୍ବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ—ଏ ସବୁର କଣ ଉପକାର?
ଅପି ଦୂରସ୍ଥିତସ୍ଯାପି ଗଂଗାମାହାତ୍ମ୍ଯଵେଦିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦୂରରେ ରହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଗଙ୍ଗାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣନ୍ତି—
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଧର୍ମଃ ପରଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜ୍ଞାନଂ ପରଂ ତପଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଧର୍ମ; ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟା।
ଅଜ୍ଞାନରାଗଲୋଭାଦ୍ଯୈଃ ପୁଂସାଂ ସଂମୂଢଚେତସାମ୍
ଅଜ୍ଞାନ, ରାଗ, ଲୋଭ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି—
ବହିଃ ସ୍ଥିତଂ ଜଲଂଯଦ୍ଵନ୍ନାରିକେଲାଂତରେ ସ୍ଥିତମ୍
ଯେପରି ନଡ଼ିଆ ଭିତରେ ପାଣି ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ବାହାରୁ ଦେଖାଯାଏନି—
ଗଂଗାଲାଭାତ୍ପରୋ ଲାଭଃ କ୍ଵଚିଦନ୍ଯୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ 4.1.27.
ଗଙ୍ଗାକୁ ପାଇବାଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ କେଉଁଠି ମିଳେନାହିଁ।
ଶକ୍ତସ୍ଯ ପଂଡିତସ୍ଯାପି ଗୁଣିନୋ ଦାନଶୀଲିନଃ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପଣ୍ଡିତ, ଗୁଣବାନ ଓ ଦାନଶୀଳ ହେଉଛନ୍ତି—
ଵୃଥା କୁଲ ଵୃଥା ଵିଦ୍ଯା ଵୃଥା ଯଜ୍ଞା ଵୃଥାତପଃ
ବଂଶ, ଶିକ୍ଷା, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା—ଏ ସବୁ ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଯାଏ—
ଗୁଣଵତ୍ପାତ୍ରପୂଜାଯାଂ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ତାଦୃଶଂ ଫଲମ୍
ଯେଉଁଠି ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଠି ଏପରି ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।
ମମତେଜୋଗ୍ନିଗର୍ଭେଯଂ ମମଵୀର୍ଯାତିସଂଵୃତା
ସେ ମୋର ତେଜର ଅଗ୍ନିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ମୋର ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ।
ସ୍ମରଣାଦେଵ ଗଂଗାଯାଃ ପାପସଂଘାତପଂଜରମ୍
କେବଳ ଗଙ୍ଗାକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପାପର ଜାଲ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।
ଗଂଗାଂ ଗଚ୍ଛତି ଯସ୍ତ୍ଵେକୋ ଯସ୍ତୁ ଭକ୍ତ୍ଯାନୁମୋଦଯେତ୍
ଯିଏ ଏକାକି ଗଙ୍ଗାକୁ ଯାଏ, କିମ୍ବା ଭକ୍ତି ସହିତ ଅନ୍ୟକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ—
ଗଚ୍ଛଂସ୍ତିଷ୍ଠଞ୍ଜପନ୍ଧ୍ଯାନ୍ଭୁଂଜଞ୍ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପନ୍ଵଦନ୍
ଚାଲିବା, ଦାଁଡ଼ି ହେବା, ବସିବା, ଖାଇବା, ଜାଗିବା, ସୁତିବା କିମ୍ବା କଥା କହିବା—
ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯୋଭକ୍ତ୍ଯା ପାଯସଂ ମଧୁସଂଯୁତମ୍
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦୁଧ ଓ ମଧ ମିଶିତ ଚାଉଳ ଦେଇ ତର୍ପଣ କରେ—
ତୃପ୍ତା ଭଵଂତି ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ଵର୍ଷଶତଂ ହରେ
ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ହରି।
ଲିଂଗେ ସଂପୂଜିତେ ସର୍ଵମର୍ଚିତଂ ସ୍ଯାଜ୍ଜଗଦ୍ଯଥା 4.1.27.
ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ପୂଜିତ ହୁଏ, ଯେପରି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ।
ଗଂଗାଯାଂ ତୁ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଯୋ ଲିଂଗଂ ନିତ୍ଯମର୍ଚତି
ଯିଏ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପ୍ରତିଦିନ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରେ—
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ଚ ଯଜ୍ଞାଶ୍ଚ ଵ୍ରତଦାନତପାଂସି ଚ
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟା—
ଗଂଗାଂ ଗଂତୁଂ ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦିକଂ ଗୃହେ
ଗଙ୍ଗାକୁ ଯିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଘରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବାବେଳେ,
ପାପାନି ଚ ରୁଦଂତ୍ଯାଶୁ ହା କ୍ଵ ଯାସ୍ଯାମ ଇତ୍ଯଲମ୍
ପାପଗୁଡ଼ିକ ଦୁଃଖରେ ତୁରନ୍ତ କାନ୍ଦି କହନ୍ତି, 'ହାଁ! ଏବେ ଆମେ କେଉଁଠି ଯିବୁ?'
ଯଥା ନ ଗଂଗାଂ ଯାତ୍ଯେଷ ତଥା ଵିଘ୍ନଂ ପ୍ରକୁର୍ମହେ
ଏହି ଲୋକଟିଏ ଯେପରି ଗଙ୍ଗାକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, ଆମେ ସେପରି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛୁ।
ଗୃହାଦ୍ଗଂଗାଵଗାହାର୍ଥଂ ଗଚ୍ଛତସ୍ତୁ ପଦେପଦେ
ଘରୁ ବେରି ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ପାଇଁ ଯିବା ସମୟରେ, ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ,
ପୂର୍ଵଜନ୍ମକୃତୈଃ ପୁଣ୍ଯୈସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଲୋଭାଦିକଂ ହରେ
ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପୁଣ୍ୟରେ, ଲୋଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁର୍ଗୁଣ ଛାଡ଼ି, ହେ ହରି,
ଅନୁଷଂଗେଣ ମୌଲ୍ଯେନ ଵାଣିଜ୍ଯେନାପି ସେଵଯା
ସଙ୍ଗ, ଧନ, ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ସେବା ଦ୍ୱାରା,
ଅନିଚ୍ଛଯାପି ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ଦହନୋ ହି ଯଥା ଦହେତ୍
ଇଚ୍ଛା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଛୁଇଁଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇଦିଏ,
ତାଵଦ୍ଧମତି ସଂସାରେ ଯାଵଦ୍ଗଂଗାଂ ନ ସେଵତେ 4.1.27.
ଗଙ୍ଗାର ସେବା ନ କଲେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକ ଏହି ସଂସାରରେ ଭ୍ରମରେ ରହିଥାଏ।
ଯୋ ଗଂଗାଂଭସି ନିସ୍ନାତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସଂତ୍ଯକ୍ତସଂଶଯଃ
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଛାଡ଼ି ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ,
ଗଂଗାସ୍ନାନାର୍ଥମୁଦ୍ଯୁକ୍ତୋ ମଧ୍ଯେମାର୍ଗଂ ମୃତୋ ଯଦି
ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ପାଇଁ ଯିବା ମଧ୍ୟରେ ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ,