ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵକ୍ରତୁଷୁ ଦୀକ୍ଷିତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିଛି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇଛି,
ତପାଂସି ତେନ ତପ୍ତାନି ସର୍ଵଦାନପ୍ରଦଃ ସ ଚ
ସେ ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଵର୍ଣାଶ୍ରମେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵେଦଵିଦ୍ଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵୈ ତଥା
ସେ ସମସ୍ତ ଜାତି, ଆଶ୍ରମ ଓ ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସମାନ।
ମନୋଵାକ୍କାଯଜୈର୍ଦୋଷୈର୍ଦୁଷ୍ଟୋ ବହୁଵିଧୈରପି
ମନ, କଥା କିମ୍ବା ଦେହର ବିଭିନ୍ନ ଦୋଷରେ ଦୂଷିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ,
କୃତେ ସର୍ଵତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ତ୍ରେତାଯାଂ ପୁଷ୍କରଂ ପରମ୍
କୃତ ଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଜଳ ସବୁଠାରେ ଅଛି; ତ୍ରେତାରେ ପୁଷ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ପୂର୍ଵଜନ୍ମାଂତରାଭ୍ଯାସ ଵାସନାଵଶତୋ ହରେ
ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଅଭ୍ୟାସ ଓ ବାସନାର ପ୍ରଭାବରେ, ହେ ହରି,
ଧ୍ଯାନଂ କୃତେ ମୋକ୍ଷହେତୁସ୍ତ୍ରେତାଯାଂ ତଚ୍ଚ ଵୈ ତପଃ
କୃତ ଯୁଗରେ ଧ୍ୟାନ ମୁକ୍ତିର କାରଣ; ତ୍ରେତାରେ ତପସ୍ୟା।
ଯୋ ଦେହପତନାଦ୍ଯାଵଦ୍ଗଂଗାତୀରଂ ନ ମୁଂଚତି 4.1.27.
ଯେ ମଣିଷ ଦେହ ପତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଙ୍ଗା ତୀର ଛାଡ଼ନାହାନ୍ତି,
କଲୌ କଲୁଷଚିତ୍ତାନାଂ ପରଦ୍ରଵ୍ଯରତାତ୍ମନାମ୍
କଳିଯୁଗରେ, ଯେଉଁମାନେ ମନ ଅଶୁଦ୍ଧ ଓ ପର ଧନରେ ଆସକ୍ତ,
ଅଲକ୍ଷ୍ମୀଃ କାଲକର୍ଣୀ ଚ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନୋ ଦୁର୍ଵିଚିଂତିତମ୍
ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବ, ମୃତ୍ୟୁ, ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଗଂଗା ହି ସର୍ଵଭୂତାନାମିହାମୁତ୍ର ଫଲପ୍ରଦା
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ, ଗଙ୍ଗା ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଯଜ୍ଞ ଦାନ ତପୋ ଯୋଗ ଜପାଃ ସନିଯମା ଯମାଃ
ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ଯୋଗ, ଜପ, ସଂଯମ ଓ ନିୟମ—
କିମଷ୍ଟାଂଗେନ ଯୋଗେନ କିଂ ତପୋଭିଃ କିମଧ୍ଵରୈଃ
ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଯୋଗ, କଠିନ ତପସ୍ୟା, କିମ୍ବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ—ଏ ସବୁର କଣ ଉପକାର?
ଅପି ଦୂରସ୍ଥିତସ୍ଯାପି ଗଂଗାମାହାତ୍ମ୍ଯଵେଦିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦୂରରେ ରହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଗଙ୍ଗାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣନ୍ତି—
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଧର୍ମଃ ପରଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜ୍ଞାନଂ ପରଂ ତପଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଧର୍ମ; ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟା।
ଅଜ୍ଞାନରାଗଲୋଭାଦ୍ଯୈଃ ପୁଂସାଂ ସଂମୂଢଚେତସାମ୍
ଅଜ୍ଞାନ, ରାଗ, ଲୋଭ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି—
ବହିଃ ସ୍ଥିତଂ ଜଲଂଯଦ୍ଵନ୍ନାରିକେଲାଂତରେ ସ୍ଥିତମ୍
ଯେପରି ନଡ଼ିଆ ଭିତରେ ପାଣି ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ବାହାରୁ ଦେଖାଯାଏନି—
ଗଂଗାଲାଭାତ୍ପରୋ ଲାଭଃ କ୍ଵଚିଦନ୍ଯୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ 4.1.27.
ଗଙ୍ଗାକୁ ପାଇବାଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ କେଉଁଠି ମିଳେନାହିଁ।
ଶକ୍ତସ୍ଯ ପଂଡିତସ୍ଯାପି ଗୁଣିନୋ ଦାନଶୀଲିନଃ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପଣ୍ଡିତ, ଗୁଣବାନ ଓ ଦାନଶୀଳ ହେଉଛନ୍ତି—
ଵୃଥା କୁଲ ଵୃଥା ଵିଦ୍ଯା ଵୃଥା ଯଜ୍ଞା ଵୃଥାତପଃ
ବଂଶ, ଶିକ୍ଷା, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା—ଏ ସବୁ ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଯାଏ—
ଗୁଣଵତ୍ପାତ୍ରପୂଜାଯାଂ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ତାଦୃଶଂ ଫଲମ୍
ଯେଉଁଠି ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଠି ଏପରି ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।
ମମତେଜୋଗ୍ନିଗର୍ଭେଯଂ ମମଵୀର୍ଯାତିସଂଵୃତା
ସେ ମୋର ତେଜର ଅଗ୍ନିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ମୋର ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ।
ସ୍ମରଣାଦେଵ ଗଂଗାଯାଃ ପାପସଂଘାତପଂଜରମ୍
କେବଳ ଗଙ୍ଗାକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପାପର ଜାଲ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।
ଗଂଗାଂ ଗଚ୍ଛତି ଯସ୍ତ୍ଵେକୋ ଯସ୍ତୁ ଭକ୍ତ୍ଯାନୁମୋଦଯେତ୍
ଯିଏ ଏକାକି ଗଙ୍ଗାକୁ ଯାଏ, କିମ୍ବା ଭକ୍ତି ସହିତ ଅନ୍ୟକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ—
ଗଚ୍ଛଂସ୍ତିଷ୍ଠଞ୍ଜପନ୍ଧ୍ଯାନ୍ଭୁଂଜଞ୍ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପନ୍ଵଦନ୍
ଚାଲିବା, ଦାଁଡ଼ି ହେବା, ବସିବା, ଖାଇବା, ଜାଗିବା, ସୁତିବା କିମ୍ବା କଥା କହିବା—
ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯୋଭକ୍ତ୍ଯା ପାଯସଂ ମଧୁସଂଯୁତମ୍
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦୁଧ ଓ ମଧ ମିଶିତ ଚାଉଳ ଦେଇ ତର୍ପଣ କରେ—
ତୃପ୍ତା ଭଵଂତି ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ଵର୍ଷଶତଂ ହରେ
ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ହରି।
ଲିଂଗେ ସଂପୂଜିତେ ସର୍ଵମର୍ଚିତଂ ସ୍ଯାଜ୍ଜଗଦ୍ଯଥା 4.1.27.
ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ପୂଜିତ ହୁଏ, ଯେପରି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ।
ଗଂଗାଯାଂ ତୁ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଯୋ ଲିଂଗଂ ନିତ୍ଯମର୍ଚତି
ଯିଏ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପ୍ରତିଦିନ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରେ—
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ଚ ଯଜ୍ଞାଶ୍ଚ ଵ୍ରତଦାନତପାଂସି ଚ
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟା—