ଶ୍ରୀଶୈଲ ହିମଶୈଲାଦ୍ଯା ନାନାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ଶ୍ରୀଶୈଳ, ହିମଶୈଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ,
ତପାଂସି ନାନାରୂପାଣି ଵ୍ରତାନି ନିଯମା ଯମାଃ
ନାନା ପ୍ରକାରର ତପସ୍ୟା, ବ୍ରତ, ନିୟମ ଓ ଯମ,
ମାନସାନ୍ଯପି ଭୌମାନି ଧାରାତୀର୍ଥାଦିକାନି ଚ
ମନସିକ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା, ଧାରା ତୀର୍ଥ ଆଦି ଆଦି,
ଜପଶ୍ଚାପି ମନୂନାଂ ଚ ତଥାଽଗ୍ନିହଵନାନି ଚ
ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା ମଧ୍ୟ,
ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ପଂଚରାତ୍ରାଣି ସାଂଖ୍ଯଯୋଗାଦଯସ୍ତଥା 4.1.25.
ତିନି ରାତି, ପାଞ୍ଚ ରାତି ବ୍ରତ, ସାଂଖ୍ୟ, ଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟ ମଧ୍ୟ,
ପୁର୍ଯଶ୍ଚାପି ସମାଖ୍ଯାତାନୃତଜଂତୁ ଵିମୁକ୍ତିଦା
ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ପୂର୍ଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯାହା ମିଥ୍ୟାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି,
ଏତାନି ଯାନି ପ୍ରୋକ୍ତାନି କାଶୀପ୍ରାପ୍ତିକରାଣି ଚ
ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ କାଶୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରାଏ।
ଅତଏଵ ହି ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ପଵିତ୍ରମତିଚିତ୍ରକୃତ୍
ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ।
ଇଦମେଵ ହି ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ କୁଶଲପ୍ରଶ୍ନକାରଣମ୍
ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନର କାରଣ।
ଅପି କାଶ୍ଯାଃ ସମାଗଚ୍ଛତ୍ସ୍ପର୍ଶଵତ୍ସ୍ପର୍ଶ ଇଷ୍ଯତେ
କାଶୀରୁ ଆସିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ମଧ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
ତ୍ରିରାତ୍ରମପିଯେ କାଶ୍ଯାଂ ଵସଂତି ନିଯତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ କାଶୀରେ ତିନି ରାତି ମଧ୍ୟ ରହନ୍ତି,
ତ୍ଵଂ ତୁ ତତ୍ର କୃତାଵାସଃ କୃତପୁଣ୍ଯମହୋଚ୍ଚଯଃ
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସେଠାରେ ରହି, ବଡ଼ ଓ ଉଚ୍ଚ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରିଛ।
ତଵ ତତ୍ର ତୁ ଯତ୍କୁଂଡମଗସ୍ତୀଶ୍ଵରସନ୍ନିଧୌ
ସେଠାରେ ତୁମର କୁଣ୍ଡ, ଅଗସ୍ତୀଶ୍ୱରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ,
ପିତୄନ୍ପିଂଡୈଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧାଶ୍ରାଦ୍ଧଵିଧାନତଃ
ତୁମେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧି ଅନୁସାରେ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ପୂଜା କରିଛ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵଗାତ୍ରାଣି ସ୍ପଷ୍ଟ୍ଵା କୁଂଭୋଦ୍ଭଵସ୍ଯ ଚ 4.1.25.
ଏହିପରି କହି, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଏବଂ କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ଛୁଇଁଲେ।
ଜଯ ଵିଶ୍ଵେଶ ନେତ୍ରାଣି ଵିନିମୀଲ୍ଯ ଵଦନ୍ନପି
ସେ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କରି, 'ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜୟ' ବୋଲି କହିଲେ।
ସ୍କଂଦେ ଵିସର୍ଜିତଧ୍ଯାନେ ସୁପ୍ରସନ୍ନମନୋମୁଖେ
ତାଙ୍କର ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା, ସେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
ଵାରାଣସ୍ଯାସ୍ତୁ ମହିମା ହିମଶୈଲଭୁଵେ ମୁଦା
ବାରାଣସୀର ମହିମା ସନ୍ତୋଷରେ ହିମପର୍ବତର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କୁହାଗଲା।
ତ୍ଵଯା ଯଥା ସମାକର୍ଣି ତଦୁତ୍ସଂଗନିଵାସିନା
ତୁମେ ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲ, ଉତ୍ସଙ୍ଗରେ ବସିଥିବା ତୁମକୁ ସେପରି କୁହାଯାଇଥିଲା।
ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯାଵିମୁକ୍ତସ୍ଯ ମମ ମାତୁଃ ପୁରଃ ପୁରା
ସେ ଅଭିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ମୋର ମାଆଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲା,
ଶ୍ରୁତଂ ଚ ଯତ୍ତଦୁତ୍ସଂଗେ ସ୍ଥିତେନ ସ୍ଥିରଚେତସା
ଉତ୍ସଙ୍ଗରେ ଶାନ୍ତ ମନେ ବସିଥିବା ତୁମେ ଯାହା ଶୁଣିଥିଲ, ସେଠି ଏହି କଥା ହେଉଥିଲା।
ଗୁହ୍ଯାନାଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯମଵିମୁକ୍ତମିହେରିତମ୍
ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ବିଷୟ ମଧ୍ୟରେ ଅଭିମୁକ୍ତକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ମନାଯାଏ।
ଭୂର୍ଲୋକେ ନୈଵ ସଂଲଗ୍ନଂ ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ତ୍ଵଂତରିକ୍ଷଗମ୍
ସେ କ୍ଷେତ୍ର ପୃଥିବୀ ଲୋକ ସହିତ ଯୋଗ ନଥାଏ, ଏହା ମଧ୍ୟ ଆକାଶରେ ଚଳିଥାଏ।
ଯସ୍ତତ୍ର ନିଵସେଦ୍ଵିପ୍ର ସଂଯତାତ୍ମା ସମାହିତଃ
ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁଠି ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନେ ରହେ,
ନିମେଷମାତ୍ରମପି ଯୋ ହ୍ଯଵିମୁକ୍ତେଽତିଭକ୍ତିଭାକ୍ 4.1.25.
ଅଭିମୁକ୍ତରେ ଯେଉଁଠି କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅତି ଭକ୍ତି ସହିତ ରହନ୍ତି,
ଯସ୍ତୁ ମାସଂ ଵସେଦ୍ଧୀରୋ ଲଘ୍ଵାହାରୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ଯିଏ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଓ ଅଳ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଏଠାରେ ଏକ ମାସ ରହେ,
ସଂଵତ୍ସରଂ ଵସଂସ୍ତତ୍ର ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ଯିଏ କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜୟ କରି ଏଠାରେ ଏକ ବର୍ଷ ରହେ,
ପରାପଵାଦରହିତଃ କିଂଚିଦ୍ଦାନପରାଯଣଃ
ଯିଏ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେନି ଓ ଅଳ୍ପ ଦାନ ମଧ୍ୟ କରିଥାଏ,
ଯାଵଜ୍ଜୀଵଂ ଵସେଦ୍ଯସ୍ତୁ କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯଵିନ୍ନରଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଜୀବନ ଭରି ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଜାଣି ରହିଥାଏ—
ନ ଯୋଗୈର୍ଯା ଗତିର୍ଲଭ୍ଯା ଜନ୍ମାଂତରଶତୈରପି
ଯେଉଁ ଦଶା ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରି ଶତ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏନି—