ଔଷଧେଷ୍ଵେଵ ଯତ୍ରାସ୍ତି କୁଷ୍ଠଯୋଗୋ ନ ମାନଵେ
ଯେଉଁଠି କେବଳ ଔଷଧରେ କୁଷ୍ଠ ରୋଗର ସମ୍ପର୍କ ଅଛି, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ।
କଂପଃସାତ୍ତ୍ଵିକଭାଵୋତ୍ଥୋ ନ ଭଯାତ୍କ୍ଵାପି କସ୍ଯଚିତ୍
ଯେଉଁଠି କମ୍ପନ ସତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବରୁ ହୁଏ, କେଉଁଠି କେହିଁଠି ଭୟରୁ କେବେ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଦୁର୍ଲଭତ୍ଵଂ ସଦା କସ୍ଯ ସୁକୃତେନ ଚ ଵସ୍ତୁନଃ
ଯେଉଁଠି ଯେକୌଣସି ଭଲ ଜିନିଷ ସଦା ଦୁର୍ଲଭ ହୁଏ, ସେଥିରେ କର୍ମର ଫଳ ଥାଏ।
ଦାନହାନିର୍ଗଜେଷ୍ଵେଵ ଦ୍ରୁମେଷ୍ଵେଵ ହି କଂଟକାଃ
ଦାନ ହାରାଇବା କେବଳ ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ, କାଂଟା କେବଳ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି।
ବାଣେଷୁ ଗୁଣଵିଶ୍ଲେଷୋ ବଂଧୋକ୍ତିଃ ପୁସ୍ତକେ ଦୃଢା
ତୀରମାନେ ଗଣ୍ଡିଠାରୁ ଅଲଗା ହୁଏ, ବନ୍ଧିବାର କଥା ମଜବୁତ ଭାବେ ପୁସ୍ତକରେ ଲିଖାଯାଏ।
ଦଂଡଵାର୍ତା ସଦା ଯତ୍ର କୃତସଂନ୍ଯାସକର୍ମଣାମ୍ 4.1.24.
ଯେଉଁଠି ଦଣ୍ଡର କଥା ସଦା ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ହୁଏ।
ଯତ୍ର କ୍ଷପଣକା ଏଵ ଦୃଶ୍ଯଂତେ ମଲଧାରିଣଃ
ଯେଉଁଠି କେବଳ କ୍ଷପଣକମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଳ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି।
ଇତ୍ଯାଦି ଗୁଣଵଦ୍ଦେଶେ ତ୍ଵଯିରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସତି
ଏପରି ଗୁଣମୟ ଦେଶରେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟ କରୁଛ।
ସୌଭାଗ୍ଯଭାଜି ରୂପାଢ୍ଯେ ଶୌର୍ଯୌଦାର୍ଯଗୁଣାନ୍ଵିତେ
ସୌଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ରୂପଶ୍ରୀ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଦାନଶୀଳ ଓ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ।
ରାଜ୍ଞୀନାମଯୁତଂଭାଵି କୁମାରାଣାଂ ଶତତ୍ରଯମ୍
ରାଣୀମାନେ ଦଶ ହଜାର ପୁଅ ପାଇବେ, ଏବଂ ରାଜକୁମାରମାନେ ତିନିଶ ହେବେ।
ଵିଜିତାନେକସମରଃ ଶ୍ରୀସଂତର୍ପିତମାର୍ଗଣଃ
ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ ଜିତିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତୀରମାନେ ଧନ ଓ ଶ୍ରୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସଂତତାଵଭୃଥକ୍ଲିନ୍ନ ମୂର୍ଧଜଃ କ୍ଷିତିଷର୍ଷଭଃ
ଯଜ୍ଞର ଶେଷ ସ୍ନାନରେ ମୁଣ୍ଡ ଭିଜା, ସେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପଦାରଵିଂଦଂ ଗୌଵିଂଦଂ ହୃଦି ଧ୍ଯାଯନ୍ନତଂଦ୍ରିତଃ
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ହୃଦୟରେ ଅବିରତ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା,
କଦାଚିଦୁପଵିଷ୍ଟଃସନ୍ମଧ୍ଯେ ରାଜସଭଂ ଦ୍ଵିଜ
ଏକଥର, ରାଜସଭାର ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବାବେଳେ,
ତତ୍କର୍ମଭାଵିସଦୃଶୈସ୍ତଦାତ୍ଵମଭିନଂଦିତଃ
ସେ ସମୟର ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କର୍ମଫଳ ଅନୁଯାୟୀ ସେ ଆଦର ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ ।
ଶ୍ରୀମଦ୍ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୋ ଦେଵୋ ଵିଶ୍ଵେଷାଂ ଜଗତାଂ ଗୁରୁଃ 4.1.24.
ଶ୍ରୀମଦ୍ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଗୁରୁ ଏବଂ ଦେବତା,
ନୈଃଶ୍ରେଯସୀଂ ଚ ସଂପତ୍ତିଂ ଯୋ ଦେଯାତ୍ସ୍ମରଣାଦପି
ଯିଏ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରେୟସ୍ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି,
ଯେନ ପୁଣ୍ଯେନ ତେ ପ୍ରାପ୍ତଂ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାଜ୍ଯମକଂଟକମ୍
ଯାହାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟରେ ତୁମେ ବିଶାଳ ଏବଂ ନିର୍ବିଘ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ,
ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାତ୍ସୁଲଭମାଯୁଃ ପୁତ୍ରାଂବରାଗନାଃ
ଯାହାଙ୍କର କୃପାରେ ସହଜରେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ପୁଅ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ନାରୀ ମିଳେ,
ନାମଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ଯସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵେଶିତୁର୍ଵିଭୋଃ
ସେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କର ନାମ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ,
ତ୍ଵଂ ଵୃଦ୍ଧକାଲୋ ଭୂପାଲଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵେତ୍ଯାଶୀଃ ପରଂପରାମ୍
ତୁମେ ବୃଦ୍ଧ ରାଜା ହୋଇ, ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଆଶୀର୍ବାଦଟିକୁ ପରମ୍ପରାରେ ଦେଉଥିବା ଉଚିତ ।
ଆକାରଗୋପନଂ କୃତ୍ଵା ତେଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ଧନଂ ବହୁ
ନିଜ ଇଚ୍ଛାକୁ ଗୁପ୍ତ ରଖି, ସେମାନଙ୍କୁ ବହୁ ଧନ ଦେଇ,
ଅନଂଗଲେଖଯା ରାଜ୍ଞ୍ଯା ତତଃ କାଶୀଂ ଗମିଷ୍ଯସି
ତାପରେ ରାଣୀଙ୍କ ଚିଠି ନେଇ, କାଶୀକୁ ଯିବା ।
ସ୍ଵନାମ୍ନା ତତ୍ର ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଲିଂଗଂ ନିର୍ଵାଣକାରଣମ୍
ସେଠାରେ ନିଜ ନାମରେ ମୁକ୍ତିର କାରଣ ହେଉଥିବା ଏକ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି,
ଵିଧାଯ ଵିଧିଵତ୍ତତ୍ର କଲଶାରୋପଣାଦିକମ୍
ସେଠାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କଳଶାରୋପଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି,
ମହାଧ୍ଵଜପତାକାଶ୍ଚ ଚ୍ଛତ୍ରଚାମରଦର୍ପଣମ୍ 4.1.24.
ବଡ଼ ବଡ଼ ଧ୍ୱଜ, ପତାକା, ଛତା, ଚାମର ଓ ଦର୍ପଣ ସହିତ,
ଵ୍ରତୋପଵାସନିଯମୈଃ ପରିକ୍ଷୀଣକଲେଵରଃ
ବ୍ରତ, ଉପବାସ ଓ ନିୟମରେ ଶରୀର କ୍ଷୀଣ ହୋଇ,
ଅତୀଵଜୀର୍ଣଵପୁଷଂ ପରିପିଂଗଜଟାନ୍ଵିତମ୍
ଅତି ବୃଦ୍ଧ ଦେହରେ, ପିଙ୍ଗଳ ଜଟା ପିନ୍ଧି,
ଭାରଂ ଶରୀରଯଷ୍ଟେଶ୍ଚ ଦୃଢଯଷ୍ଟ୍ଯାଂ ସମର୍ପ୍ଯ ଚ
ଶରୀରର ଭାର ଏକ ଦୃଢ଼ ଲାଠିରେ ଦେଇ,
ଉପଵିଶ୍ଯ ସମୀପେ ତେ ପ୍ରକ୍ଷ୍ଯତ୍ଯେଵମନୁକ୍ରମାତ୍
ନିକଟରେ ବସି, ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବ ।