ପାଦଗମ୍ଯଂ ହି ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଵସ୍ତ୍ଵସ୍ତି ଧରଣୀତଲେ
ଧରା ଉପରେ ଯେଉଁଠି ପଦେ ପଦେ ଯିବାଯାଏ, ସେଠି ସବୁ ବସ୍ତୁ ଅଛି।
ଭୂର୍ଲୋକାଚ୍ଚ ଭୁଵର୍ଲୋକୋ ବ୍ରଧ୍ନାଵଧିରୁଦାହୃତଃ
ଭୂଲୋକର ଉପରେ ଭୁବର୍ଲୋକ ଅଛି, ଯାହାକୁ ବ୍ରଧ୍ନାର ସୀମା ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ମହର୍ଲୋକଃ କ୍ଷିତେରୂର୍ଧ୍ଵମେକକୋଟିପ୍ରମାଣତଃ
ଧରାର ଉପରେ ଦଶ କୋଟି ଦୂରରେ ମହର୍ଲୋକ ଅଛି।
ଚତୁଷ୍କୋଟିପ୍ରମାଣସ୍ତୁ ତପୋଲୋକୋଽସ୍ତି ଭୂତଲାତ୍ 4.1.23.
ଧରାଠାରୁ ଚାରି କୋଟି ଦୂରରେ ତପୋଲୋକ ଅଛି।
ସତ୍ଯାଦୁପରି ଵୈକୁଂଠୋ ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣତଃ
ସତ୍ୟଲୋକର ଉପରେ, ଯୋଜନ ମାପରେ, ବୈକୁଣ୍ଠ ଅଛି।
ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଶ୍ରୀପତିଃ ସାକ୍ଷାତ୍ସର୍ଵେଷାମଭଯପ୍ରଦଃ
ସେଠି ଶ୍ରୀର ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ହଟାଇ ଦେଇଥିବା।
ପାର୍ଵତ୍ଯା ସହିତଃ ଶଂଭୁର୍ଗଜାସ୍ଯ ସ୍କଂଦ ନଂଦିଭିଃ
ପାର୍ବତୀ ସହିତ ଶମ୍ଭୁ, ଗଣେଶ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ନନ୍ଦି ଅଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଖେଲୋଽଯଂ ସ୍ଵଲୀଲା ମୂର୍ତିଧାରିଣଃ
ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଏହି ଖେଳ, ନିଜ ଲୀଳାରେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା।
ସର୍ଵେଷାଂ ଶାସକଶ୍ଚାସୌ ତସ୍ଯ ଶାସ୍ତା ନ ଚାପରଃ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଶାସକ, ତାଙ୍କୁ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାସ୍ତା ନାହିଁ।
ସର୍ଵଜ୍ଞ ଏକଃ ସ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଧୀନ ଵିଚେଷ୍ଟିତଃ
ସେ ଏକା ଅଟୁଟ ଜ୍ଞାନୀ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା।
ଅମୂର୍ତଂ ଯତ୍ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସମୂର୍ତଂ ଶ୍ରୁତିଚୋଦିତମ୍
ଯେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ନିରାକାର, ସେହି ବ୍ରହ୍ମକୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଆକାରବନ୍ତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯାଇଛି।
ସର୍ଵେଭ୍ଯଃ କାରଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପରାତ୍ପରତରଂ ପରମ୍
ସେ ଅତି ଉଚ୍ଚ, ସମସ୍ତ କାରଣ ଓ ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉପରେ।
ସଂଵିଦଂ ତେନ ଯଂ ଵେଦା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵେଦ ନ ଵୈ ଵିଧିଃ
ଯେ ସଚେତନତାକୁ ବେଦ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେହି ସତ୍ତା କୌଣସି କ୍ରିୟା କ୍ରମରେ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଯଂଵେଦ୍ଯଃ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ସର୍ଵସ୍ଯ ହୃଦି ସଂସ୍ଥିତଃ 4.1.23.
ସେ ନିଜେ ଜଣାଯାଉଥିବା ପରମ ଆଲୋକ, ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଛି।
ନାନାରୂପୋପ୍ଯରୂପୋ ଯଃ ସର୍ଵଗୋପି ନ ଗୋଚରଃ
ଅନେକ ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିରାକାର; ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କାହାର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆସେ ନାହିଁ।
ତସ୍ଯେଦମୈଶ୍ଵରଂ ରୂପଂ ଖଂଡଚଂଦ୍ରାଵତଂସକମ୍
ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଆକାର ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଲସଦ୍ଵାମାର୍ଧନାରୀକଂ କୃତଶେଷଶୁଭାଂଗଦମ୍
ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅର୍ଧନାରୀ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶେଷନାଗର ଶୁଭ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ସ୍ମରାଂଗରଜଃପୁଂଜ ପୂଜିତାଵଯଵୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
କାମଦେବଙ୍କ ଶରୀର ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ପୂଜା କରାଯାଇଛି।
ମହୋକ୍ଷସ୍ଯଂଦନଗମଂ ଵିରୁତାଜଗଵାଯୁଧମ୍
ସେ ବଡ଼ ବୃଷ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଛନ୍ତି, ବନ୍ୟ ଓଠର ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜ।
ଉତ୍ତ୍ରାସିତ ମହାମୃତ୍ଯୁ ମହାବଲଗଣାଵୃତମ୍ ମନୋରଥପଥାତୀତଂ ଵରଦାନପରାଯଣମ୍
ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନାରେ ଘିରିଥିବା, ମହାମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିବା, ଇଚ୍ଛାର ପଥ ଠାରୁ ଅତିତ ଓ ଦାନ ଦେବାରେ ନିରତ।
ତସ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପସ୍ଯ ରୂପାତୀତସ୍ଯ ଭୋ ଦ୍ଵିଜ
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସେହି ତତ୍ତ୍ୱର ସ୍ୱରୂପ, ଯାହାର ଆକାର ସମସ୍ତ ଆକାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି—
ନିରାକାରୋପି ସାକାରଃ ଶିଵ ଏଵ ହି କାରଣମ
ନିରାକାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆକାରବନ୍ତି, ଶିବ ଏକା ତାହାର କାରଣ।
ଯଥା ତେନାଖିଲଂ ହ୍ଯେତତ୍ପାର୍ଵତୀପତିସାତ୍କୃତମ
ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ତଥା ମୃଡାନୀକାଂତେନ ଵିଷ୍ଣୁସାଦଖିଲଂଜଗତ 4.1.23.
ମୃଡାନୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ଯଥାଶିଵସ୍ତଥା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଥାଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଥା ଶିଵଃ
ଯେପରି ଶିବ, ସେପରି ବିଷ୍ଣୁ; ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ, ସେପରି ଶିବ।
ଆହୂଯ ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଦୀନ୍ସମସ୍ତାନ୍ଦେଵତାଗଣାନ୍
ସେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ନିଜସିଂହାସନସମଂ କୃତ୍ଵା ସିଂହାସନଂ ଶୁଭମ୍
ନିଜ ସିଂହାସନ ସମାନ ଏକ ଶୁଭ୍ର ସିଂହାସନ ରଖିଲେ।
ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ କୋଟିଶଲାକଂ ଚ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଵିନିର୍ମିତମ୍
ସେହି ସିଂହାସନ ମୃଦୁ ଓ ଅନେକ ଖୁଟି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି।
କଲଶେନ ଵିଚିତ୍ରେଣ ହ୍ଯୁପରିଷ୍ଟାଦ୍ଵିରାଜିତମ୍
ଉପରେ ଏକ ଅତି ଶୋଭାମୟ ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇଥିଲା।
ପଟ୍ଟସୂତ୍ରମଯୈରମ୍ଯୈଶ୍ଚାମରୈଶ୍ଚ ପରିଷ୍କୃତମ୍
ସୁନ୍ଦର କପଡ଼ା ତାନ୍ତୁ ଓ ଆକର୍ଷକ ବିଶ୍ରାମ ପଙ୍ଖା ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇଥିଲା।