କାଂଚ୍ଯଵଂତୀ ଦ୍ଵାରଵତୀ କାଶ୍ଯଯୋଧ୍ଯା ଚ ପଂଚମୀ
କାଞ୍ଚୀ, ଅବନ୍ତୀ, ଦ୍ୱାରାବତୀ, କାଶୀ ଓ ଅୟୋଧ୍ୟା ପଞ୍ଚମ ଅଟି ।
ଵିହାଯ ଷଟ୍ପୁରୀଶ୍ଚାନ୍ଯାଃ କାଶ୍ଯାମେଵପ୍ରତିଷ୍ଠିତା
ଅନ୍ୟ ଛଅଟି ସହରକୁ ଛାଡି, ସେମାନେ କେବଳ କାଶୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଇତି ସର୍ଵଂ ମମ ପୁରଃ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତମ୍
ତୁମର କୃପାରେ, ଏହା ସବୁ ମୋ ସାମ୍ନାରେ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଇଛ।
ଯଥାର୍ଥଂ କଥଯାଵସ୍ତେ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟଂ ଭଵତାନଘ 4.1.23.
ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିବା ପ୍ରକାରେ, ତୁମେ ସତ୍ୟ କଥା କହ। ଓ ପାପହୀନ ଜଣେ, ମତେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦିଅ।
ଵିପ୍ରାଵଭାସତେ ଯାଵତ୍କିରଣୈଃ ପୁଷ୍ପଵଂତଯୋଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଇଟି ଫୁଲ ଧରିଥିବା ଦୀପର କିରଣ ବିକିରଣ ହେଉଛି, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ଵିଯଚ୍ଚ ତାଵଦୁପରି ଵିସ୍ତାରପରିମଂଡଲମ୍
ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକାଶ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ରୂପରେ ବିସ୍ତାରିତ ଅଛି।
ଭାନୋଃ ସକାଶାଦୁପରି ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷ୍ଯଃ କ୍ଷପାକରଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉପରେ, ଏକ ଲକ୍ଷ ଦୂରରେ, ରାତିକୁ ଆଲୋକ ଦେଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ଅଛି।
ଉଡୁମଂଡଲତଃ ସୌମ୍ଯ ଉପରିଷ୍ଟାଦ୍ଦ୍ଵିଲକ୍ଷତଃ
ଚନ୍ଦ୍ରର ମଣ୍ଡଳର ଉପରେ, ମୃଦୁ ସ୍ୱଭାବ ଥିବା, ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ଦୂରରେ ତାରାମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ମାହେଯାଦୁପରିଷ୍ଟାଚ୍ଚ ସୁରେଜ୍ଯୋ ନିଯୁତଦ୍ଵଯେ
ତାରାମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ଉପରେ, ଦୁଇ ନିୟୁତ ଦୂରରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଲୋକ ଅଛି।
ଦଶାଯୁତସମୁଚ୍ଛ୍ରାଯଂ ସୌରେଃ ସପ୍ତର୍ଷିମଂଡଲମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉପରେ ଦଶ ଆୟୁତ ଦୂରରେ, ସପ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଣ୍ଡଳ ଅଛି।
ପାଦଗମ୍ଯଂ ହି ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଵସ୍ତ୍ଵସ୍ତି ଧରଣୀତଲେ
ଧରା ଉପରେ ଯେଉଁଠି ପଦେ ପଦେ ଯିବାଯାଏ, ସେଠି ସବୁ ବସ୍ତୁ ଅଛି।
ଭୂର୍ଲୋକାଚ୍ଚ ଭୁଵର୍ଲୋକୋ ବ୍ରଧ୍ନାଵଧିରୁଦାହୃତଃ
ଭୂଲୋକର ଉପରେ ଭୁବର୍ଲୋକ ଅଛି, ଯାହାକୁ ବ୍ରଧ୍ନାର ସୀମା ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ମହର୍ଲୋକଃ କ୍ଷିତେରୂର୍ଧ୍ଵମେକକୋଟିପ୍ରମାଣତଃ
ଧରାର ଉପରେ ଦଶ କୋଟି ଦୂରରେ ମହର୍ଲୋକ ଅଛି।
ଚତୁଷ୍କୋଟିପ୍ରମାଣସ୍ତୁ ତପୋଲୋକୋଽସ୍ତି ଭୂତଲାତ୍ 4.1.23.
ଧରାଠାରୁ ଚାରି କୋଟି ଦୂରରେ ତପୋଲୋକ ଅଛି।
ସତ୍ଯାଦୁପରି ଵୈକୁଂଠୋ ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣତଃ
ସତ୍ୟଲୋକର ଉପରେ, ଯୋଜନ ମାପରେ, ବୈକୁଣ୍ଠ ଅଛି।
ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଶ୍ରୀପତିଃ ସାକ୍ଷାତ୍ସର୍ଵେଷାମଭଯପ୍ରଦଃ
ସେଠି ଶ୍ରୀର ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ହଟାଇ ଦେଇଥିବା।
ପାର୍ଵତ୍ଯା ସହିତଃ ଶଂଭୁର୍ଗଜାସ୍ଯ ସ୍କଂଦ ନଂଦିଭିଃ
ପାର୍ବତୀ ସହିତ ଶମ୍ଭୁ, ଗଣେଶ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ନନ୍ଦି ଅଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଖେଲୋଽଯଂ ସ୍ଵଲୀଲା ମୂର୍ତିଧାରିଣଃ
ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଏହି ଖେଳ, ନିଜ ଲୀଳାରେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା।
ସର୍ଵେଷାଂ ଶାସକଶ୍ଚାସୌ ତସ୍ଯ ଶାସ୍ତା ନ ଚାପରଃ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଶାସକ, ତାଙ୍କୁ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାସ୍ତା ନାହିଁ।
ସର୍ଵଜ୍ଞ ଏକଃ ସ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଧୀନ ଵିଚେଷ୍ଟିତଃ
ସେ ଏକା ଅଟୁଟ ଜ୍ଞାନୀ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା।
ଅମୂର୍ତଂ ଯତ୍ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସମୂର୍ତଂ ଶ୍ରୁତିଚୋଦିତମ୍
ଯେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ନିରାକାର, ସେହି ବ୍ରହ୍ମକୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଆକାରବନ୍ତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯାଇଛି।
ସର୍ଵେଭ୍ଯଃ କାରଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପରାତ୍ପରତରଂ ପରମ୍
ସେ ଅତି ଉଚ୍ଚ, ସମସ୍ତ କାରଣ ଓ ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉପରେ।
ସଂଵିଦଂ ତେନ ଯଂ ଵେଦା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵେଦ ନ ଵୈ ଵିଧିଃ
ଯେ ସଚେତନତାକୁ ବେଦ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେହି ସତ୍ତା କୌଣସି କ୍ରିୟା କ୍ରମରେ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ।
ସ୍ଵଯଂଵେଦ୍ଯଃ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ସର୍ଵସ୍ଯ ହୃଦି ସଂସ୍ଥିତଃ 4.1.23.
ସେ ନିଜେ ଜଣାଯାଉଥିବା ପରମ ଆଲୋକ, ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଛି।
ନାନାରୂପୋପ୍ଯରୂପୋ ଯଃ ସର୍ଵଗୋପି ନ ଗୋଚରଃ
ଅନେକ ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିରାକାର; ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କାହାର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆସେ ନାହିଁ।
ତସ୍ଯେଦମୈଶ୍ଵରଂ ରୂପଂ ଖଂଡଚଂଦ୍ରାଵତଂସକମ୍
ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଆକାର ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଲସଦ୍ଵାମାର୍ଧନାରୀକଂ କୃତଶେଷଶୁଭାଂଗଦମ୍
ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅର୍ଧନାରୀ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶେଷନାଗର ଶୁଭ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ସ୍ମରାଂଗରଜଃପୁଂଜ ପୂଜିତାଵଯଵୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
କାମଦେବଙ୍କ ଶରୀର ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ପୂଜା କରାଯାଇଛି।
ମହୋକ୍ଷସ୍ଯଂଦନଗମଂ ଵିରୁତାଜଗଵାଯୁଧମ୍
ସେ ବଡ଼ ବୃଷ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଛନ୍ତି, ବନ୍ୟ ଓଠର ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜ।
ଉତ୍ତ୍ରାସିତ ମହାମୃତ୍ଯୁ ମହାବଲଗଣାଵୃତମ୍ ମନୋରଥପଥାତୀତଂ ଵରଦାନପରାଯଣମ୍
ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନାରେ ଘିରିଥିବା, ମହାମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିବା, ଇଚ୍ଛାର ପଥ ଠାରୁ ଅତିତ ଓ ଦାନ ଦେବାରେ ନିରତ।