ପରପୀଡାକରଂ କର୍ମ କାଶ୍ଯାଂ ନିତ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
କାଶୀରେ ସଦା ଅନ୍ୟମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵୈଶ୍ଵେଶ୍ଵରୀଂ ଭକ୍ତିଂ ଯେଽନ୍ଯଦେଵପରାଯଣାଃ 4.1.22.
ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଛାଡି ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି—
ନ ଯୋଗେନ ଵିନା ଜ୍ଞାନଂ ଯୋଗସ୍ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଶୀଲନମ୍ 4.1.22.
ଯୋଗ ବିନା ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ; ଯୋଗ ହେଉଛି ତତ୍ତ୍ୱର ଅନୁଷ୍ଠାନ ।
ଉକ୍ତେତି ଵିରରାମାଜଃ ଶୃଣ୍ଵତୋର୍ଗଣଯୋସ୍ତଯୋଃ
ଏପରି କହି ଅଜ ନିଶ୍ଚଳ ହେଲେ, ଦୁଇ ଗଣ ଶୁଣୁଥିଲେ ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ ସତ୍ଯଲୋକେଶ୍ଵର ଵିଧେ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରପିତାମହ
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ: ସତ୍ୟଲୋକର ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପିତାମହ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ।
ପିପୃଚ୍ଛିଷୁସ୍ତ୍ଵଂ ନିର୍ଵାଣଂ ଗଣୌ ତତ୍କଥଯିଷ୍ଯତଃ
ତୁମେ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ଗଣମାନେ କହିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ସେଠାରୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ ।
ନେତଯୋର୍ଵିଷ୍ଣୁଗଣଯୋରଗୋଚରମିହାସ୍ତି ହି
ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୁଇ ଗଣ ପହଞ୍ଚିପାରିବା ଉପରେ ଅଛି ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସତ୍କୃତାସ୍ତେ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣା ଭଗଵଦ୍ଗଣାଃ
ଏପରି କହିବା ପରେ, ଭଗବତ୍ ଗଣମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ ।
ପୁନଃ ସ୍ଵଯାନମାରୁହ୍ଯ ଵୈକୁଂଠମଭିତୋ ଯଯୁଃ
ପୁନି ନିଜ ଯାନରେ ଚଢି, ସେମାନେ ଭାଇକୁଠ ଦିଗରେ ଯାଇଲେ ।
ପୃଚ୍ଛାମ୍ଯନ୍ଯଚ୍ଚ ଵାଂ ଭଦ୍ରୌ ବ୍ରୂତଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ତଦପ୍ଯହୋ
ମୁଁ ଆଉ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ମଙ୍ଗଳମୟ ଦୁଇଜଣ, ଦୟାକରି ପ୍ରେମରେ ଏହା କହିଦିଅ ।
କାଂଚ୍ଯଵଂତୀ ଦ୍ଵାରଵତୀ କାଶ୍ଯଯୋଧ୍ଯା ଚ ପଂଚମୀ
କାଞ୍ଚୀ, ଅବନ୍ତୀ, ଦ୍ୱାରାବତୀ, କାଶୀ ଓ ଅୟୋଧ୍ୟା ପଞ୍ଚମ ଅଟି ।
ଵିହାଯ ଷଟ୍ପୁରୀଶ୍ଚାନ୍ଯାଃ କାଶ୍ଯାମେଵପ୍ରତିଷ୍ଠିତା
ଅନ୍ୟ ଛଅଟି ସହରକୁ ଛାଡି, ସେମାନେ କେବଳ କାଶୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଇତି ସର୍ଵଂ ମମ ପୁରଃ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତମ୍
ତୁମର କୃପାରେ, ଏହା ସବୁ ମୋ ସାମ୍ନାରେ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଇଛ।
ଯଥାର୍ଥଂ କଥଯାଵସ୍ତେ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟଂ ଭଵତାନଘ 4.1.23.
ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିବା ପ୍ରକାରେ, ତୁମେ ସତ୍ୟ କଥା କହ। ଓ ପାପହୀନ ଜଣେ, ମତେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦିଅ।
ଵିପ୍ରାଵଭାସତେ ଯାଵତ୍କିରଣୈଃ ପୁଷ୍ପଵଂତଯୋଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଇଟି ଫୁଲ ଧରିଥିବା ଦୀପର କିରଣ ବିକିରଣ ହେଉଛି, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ଵିଯଚ୍ଚ ତାଵଦୁପରି ଵିସ୍ତାରପରିମଂଡଲମ୍
ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକାଶ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ରୂପରେ ବିସ୍ତାରିତ ଅଛି।
ଭାନୋଃ ସକାଶାଦୁପରି ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷ୍ଯଃ କ୍ଷପାକରଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉପରେ, ଏକ ଲକ୍ଷ ଦୂରରେ, ରାତିକୁ ଆଲୋକ ଦେଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ଅଛି।
ଉଡୁମଂଡଲତଃ ସୌମ୍ଯ ଉପରିଷ୍ଟାଦ୍ଦ୍ଵିଲକ୍ଷତଃ
ଚନ୍ଦ୍ରର ମଣ୍ଡଳର ଉପରେ, ମୃଦୁ ସ୍ୱଭାବ ଥିବା, ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ଦୂରରେ ତାରାମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ମାହେଯାଦୁପରିଷ୍ଟାଚ୍ଚ ସୁରେଜ୍ଯୋ ନିଯୁତଦ୍ଵଯେ
ତାରାମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ଉପରେ, ଦୁଇ ନିୟୁତ ଦୂରରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଲୋକ ଅଛି।
ଦଶାଯୁତସମୁଚ୍ଛ୍ରାଯଂ ସୌରେଃ ସପ୍ତର୍ଷିମଂଡଲମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉପରେ ଦଶ ଆୟୁତ ଦୂରରେ, ସପ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଣ୍ଡଳ ଅଛି।
ପାଦଗମ୍ଯଂ ହି ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଵସ୍ତ୍ଵସ୍ତି ଧରଣୀତଲେ
ଧରା ଉପରେ ଯେଉଁଠି ପଦେ ପଦେ ଯିବାଯାଏ, ସେଠି ସବୁ ବସ୍ତୁ ଅଛି।
ଭୂର୍ଲୋକାଚ୍ଚ ଭୁଵର୍ଲୋକୋ ବ୍ରଧ୍ନାଵଧିରୁଦାହୃତଃ
ଭୂଲୋକର ଉପରେ ଭୁବର୍ଲୋକ ଅଛି, ଯାହାକୁ ବ୍ରଧ୍ନାର ସୀମା ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ମହର୍ଲୋକଃ କ୍ଷିତେରୂର୍ଧ୍ଵମେକକୋଟିପ୍ରମାଣତଃ
ଧରାର ଉପରେ ଦଶ କୋଟି ଦୂରରେ ମହର୍ଲୋକ ଅଛି।
ଚତୁଷ୍କୋଟିପ୍ରମାଣସ୍ତୁ ତପୋଲୋକୋଽସ୍ତି ଭୂତଲାତ୍ 4.1.23.
ଧରାଠାରୁ ଚାରି କୋଟି ଦୂରରେ ତପୋଲୋକ ଅଛି।
ସତ୍ଯାଦୁପରି ଵୈକୁଂଠୋ ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣତଃ
ସତ୍ୟଲୋକର ଉପରେ, ଯୋଜନ ମାପରେ, ବୈକୁଣ୍ଠ ଅଛି।
ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଶ୍ରୀପତିଃ ସାକ୍ଷାତ୍ସର୍ଵେଷାମଭଯପ୍ରଦଃ
ସେଠି ଶ୍ରୀର ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ହଟାଇ ଦେଇଥିବା।
ପାର୍ଵତ୍ଯା ସହିତଃ ଶଂଭୁର୍ଗଜାସ୍ଯ ସ୍କଂଦ ନଂଦିଭିଃ
ପାର୍ବତୀ ସହିତ ଶମ୍ଭୁ, ଗଣେଶ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ନନ୍ଦି ଅଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଖେଲୋଽଯଂ ସ୍ଵଲୀଲା ମୂର୍ତିଧାରିଣଃ
ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଏହି ଖେଳ, ନିଜ ଲୀଳାରେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା।
ସର୍ଵେଷାଂ ଶାସକଶ୍ଚାସୌ ତସ୍ଯ ଶାସ୍ତା ନ ଚାପରଃ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଶାସକ, ତାଙ୍କୁ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାସ୍ତା ନାହିଁ।
ସର୍ଵଜ୍ଞ ଏକଃ ସ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଧୀନ ଵିଚେଷ୍ଟିତଃ
ସେ ଏକା ଅଟୁଟ ଜ୍ଞାନୀ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା।