ଚତୁର୍ଷୁ ଭୂତଗ୍ରାମେଷୁ ହ୍ଯେକ ଏଵ ଗୁଣୋ ନୃଣାମ୍
ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଗୁଣ ଅଛି।
ଚପଲାନି ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯେଂଦ୍ରିଯାଣି ମନସା ସହ
ଚଞ୍ଚଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନକୁ ଜିତିବା ପରେ—
ଧର୍ମଵଂଶହରଂ କାମମର୍ଥସଂଚଯହାରିଣମ୍ 4.1.22.
ଯେ ଆସକ୍ତି ଧର୍ମର ବଂଶକୁ ନଷ୍ଟ କରେ ଓ ଧନ ସଂଚୟକୁ ହରଣ କରେ—
ଜିତ୍ଵା କ୍ରୋଧରିପୁଂ ଧୈର୍ଯାତ୍ତପସୋ ଯଶସଃ ଶ୍ରିଯଃ
ଧୈର୍ୟ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧ ଶତ୍ରୁକୁ ଜିତିଲେ, ତପସ୍ୟା, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ମିଳେ।
ସଦା ମଦଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପ୍ରମାଦୈକପଦପ୍ରଦମ୍
ସଦା ଅଭିମାନକୁ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଅବିବେକର ଏକମାତ୍ର ମୂଳ।
ସର୍ଵତ୍ର ଲଘୁତା ହେତୁମହଂକାରଂ ଵିହାଯ ଚ
ସମସ୍ତଠାରେ ନିମ୍ନତାର କାରଣକୁ ଓ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡିଦେବା ଦରକାର।
ହିତ୍ଵା ମୋହଂ ମହାଦ୍ରୋହରୋପଣଂ ମତିଘାତିନମ୍
ମୋହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ରୋଷର ବଡ଼ ଗଛ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିପୁରାଣୋକ୍ତଂ ପରିକ୍ଷୁଣ୍ଣଂ ମହାଜନୈଃ
ଯାହା ଶ୍ରୁତି, ସ୍ମୃତି ଓ ପୁରାଣରେ କୁହାଯାଇଛି ଏବଂ ମହାନ ଲୋକମାନେ ଯାହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିଛନ୍ତି—
କର୍ମଭୂମିଂ ସମୀହଂତେ ସର୍ଵେ ସ୍ଵର୍ଗୌକସୋ ଦ୍ଵିଜ
ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, କର୍ମଭୂମିକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ନାର୍ଯାଵର୍ତସୁମୋ ଦେଶୋ ନ କାଶୀ ସଦୃଶୀ ପୁରୀ
ସମସ୍ତ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ୟାବର୍ତ୍ତ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସହର ମଧ୍ୟରେ କାଶୀ ସମାନ କିଛି ନାହିଁ।
ସଂତି ସ୍ଵର୍ଗା ବହୁଵିଧାଃ ସୁଖେତର ଵିଵର୍ଜିତା
ଏଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସ୍ୱର୍ଗ ଅଛି, ଯେଉଁଠି କଷ୍ଟ ନାହିଁ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସ୍ଵର୍ଲୋକାଦଧିକଂ ରମ୍ଯଂ ନହି ବ୍ରହ୍ମାଂଡଗୋଲକେ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରୁ ଅଧିକ ମନୋହର କିଛି ନାହିଁ।
ସ୍ଵର୍ଲୋକାଦପିରମ୍ଯାଣି ପାତାଲାନୀତି ନାରଦଃ 4.1.22.
ନାରଦ, ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପାତାଳ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଆହ୍ଲାଦକାରିଣଃ ଶୁଭ୍ରା ମଣଯୋ ଯତ୍ର ସୁପ୍ରଭାଃ
ସେଠି ଉଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ମଣି ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ଦୈତ୍ଯଦାନଵକନ୍ଯାଭିରିତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ଶୋଭିତେ
ସେଠି ଦେଉତା ଏବଂ ଦାନବଙ୍କର କନ୍ୟାମାନେ ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ସୁନ୍ଦର କରି ରଖିଛନ୍ତି।
ଦିଵାର୍କରଶ୍ମଯସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଭାଂ ତନ୍ଵଂତି ନାତପମ୍
ସେଠି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଆଲୋକ ଦେଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ତାପ ଦେଇନାହିଁ।
ଯତ୍ର ନ ଜ୍ଞାଯତେ କାଲୋ ଗତୋପି ଦନୁଜାଦିଭିଃ
ସେଠି ଦାନବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସମୟର ଗତିକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
କଲାଃ ପୁଂସ୍କୋ କିଲାଲାପାଃ ସୁଚୈଲାନି ଶୁଚୀନି ଚ
ସେଠି ଶୁଭ୍ର ଚାଦର, ପରିସ୍କାର ପୋଶାକ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆଲୋଚନା ଅଛି।
ଵୀଣାଵେଣୁମୃଦଂଗାଦି ନିସ୍ଵନାଃ ଶ୍ରୁତିହାରିଣଃ
ସେଠି ବୀଣା, ବାଁଶୀ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟ ମାଧୁର୍ୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ।
ଏତାନ୍ଯନ୍ଯାନି ରମ୍ଯାଣି ଭୋଗ୍ଯୋଗ୍ଯାନି ଦାନଵୈଃ
ଏହି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମନୋହର ଉପଭୋଗ ଦାନବମାନେ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।
ପାତାଲେଭ୍ଯୋପି ଵୈ ରମ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜ ଵର୍ଷମିଲାଵୃତମ୍
ପାତାଳ ଲୋକରୁ ଅଧିକ ମନୋହର ଏକ ଭୂମି ଅଛି, ଦ୍ୱିଜ, ଯାହା ଇଳାବୃତ ଦ୍ୱାରା ଘିରା।
ସଦା ସୁକୃତିନୋ ଯତ୍ର ସର୍ଵଭୋଗଭୁଜୋ ଦ୍ଵିଜ
ସେଠି ଦ୍ୱିଜ, ସଦା ନିର୍ମଳ ମନେ ଏହି ସମସ୍ତ ଉପଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଭୋଗଭୂମିରିଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତା ଶ୍ରେଯୋ ଵିନିମଯାର୍ଜିତା 4.1.22.
ଏହି ଭୂମିକୁ ଉପଭୋଗ ଭୂମି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥାଏ।
ଅକ୍ଲୀବଭାଷିଭିଶ୍ଚାପି ପୁତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରାଦ୍ଯହୀନକୈଃ
ଏଠି ଅସଂଖ୍ୟ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ କଠୋର କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ଜମି ନଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ସଂତି ଦ୍ଵୀପା ହ୍ଯନେକା ଵୈ ପାରାଵାରାଂତରସ୍ଥିତାଃ
ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି।
ତତ୍ରାପି ନଵଵର୍ଷାଣି ଭାରତଂ ତତ୍ର ଚୋତ୍ତମମ୍
ସେଠି ମଧ୍ୟ ନଉଟି ଭୂମି ଅଛି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଅଷ୍ଟୌ କିଂପୁରୁଷାଦୀନି ଦେଵଭୋଗ୍ଯାନି ତାନି ତୁ
କିମ୍ପୁରୁଷ ଆଦି ଆଠଟି ଭୂମି ଅଛି, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ନଵଵିସ୍ତାରତସ୍ତ୍ଵିଦମ୍
ଏହି ଭୂମି ନଉ ହଜାର ଯୋଜନ ପରିସରରେ ବିସ୍ତୃତ।
ତତ୍ରାପି ହିମଵିଂଧ୍ଯାଦ୍ରେରଂତରଂ ପୁଣ୍ଯଦଂ ପରମ୍
ହିମାଳୟ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅତି ପବିତ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି ।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ହି ସର୍ଵେଷାଂ କ୍ଷେତ୍ରାଣାମଧିକଂ ତତଃ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।