ଯେ ଚ ଵର୍ଷନିମେଷା ଵୈ ଵର୍ଷଧାରାଂବୁ ତର୍ଷକାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକଥର ମାତ୍ର ଚକ୍ଷୁ ମିଡ଼ନ୍ତି, ବର୍ଷାର ଜଳବିନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ତୃଷ୍ଣା ସହନ କରନ୍ତି।
ଜଟାଟଵୀ କୋଟରାଂତଃ କୃତନୀଡାଂଡଜାଶ୍ଚ ଯେ
ଯେଉଁମାନେ ଜଟା ଜଙ୍ଗଲର କୋଠରୀ ଭିତରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ନିଡ଼ ତିଆରି କରିଥିବା ପରି ନିଡ଼ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି।
ଲତାପ୍ରତାନୈଃ ପରିତୋ ଵେଷ୍ଟିତାଵଯଵାଶ୍ଚ ଯେ 4.1.22.
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଦେହ ଲତାର ଜଟିଲ ଡାଳିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଘେରାଯାଇଛି—
ଇତ୍ଯାଦି ସୁତପଃ କ୍ଲିଷ୍ଟଵର୍ଷ୍ମାଣୋ ଯେ ତପୋଧନାଃ
ଏଭଳି, ଯେଉଁ ସନ୍ୟାସୀମାନେ କଠିନ ତପସ୍ୟାରେ ଶରୀରକୁ କ୍ଳାନ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତପରେ ଧନୀ।
ଯାଵଦିତ୍ଥଂ ସ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ଶୃଣୋତି ଗଣଯୋର୍ମୁଖାତ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ସେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଆତ୍ମା ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଣମାନଙ୍କର ମୁଖରୁ କଥା ଶୁଣୁଛନ୍ତି—
ତ୍ଵରାଵଂତୌ ଗଣୌ ତତ୍ର ଵିମାନାଦଵରୁହ୍ଯ ତୌ
ତାପରେ, ସେଇ ଦୁଇ ଗଣ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଦେବବିମାନରୁ ତଳକୁ ଅବତରିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ସ୍ମୃତ୍ଯୁକ୍ତାଚାରଚଂଚୁଶ୍ଚ ପ୍ରତୀପଃ ପାପକର୍ମସୁ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଯେଉଁଠାରେ ଚରିତ୍ର ଓ କଥା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ନୁହେଁ, ସେଠାରେ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିପରୀତତା ରହିଥାଏ।
ଅଯି ଦ୍ଵିଜ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଜାନେ ତ୍ଵାଂ ଶିଵଶର୍ମକ
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ, ହେ ଶିବଶର୍ମକ।
ସତ୍ଵରଂ ଗତ୍ଵରଂ ସର୍ଵଂ ଯଚ୍ଚୈତଦ୍ଭଵତେକ୍ଷିତମ୍
ତୁମେ ଯେଉଁ ସବୁକିଛି ଦେଖିଛ, ସେସବୁକୁ ତୁରନ୍ତ, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ—
ଆ ଵୈରାଜଂ ପ୍ରତିପଦମୁପସଂହରତେ ହରଃ
ବିରାଜ ଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହରା ଏହି ସମସ୍ତ କୁ ଏକ ପରେ ଏକ ଉପସାରଣ କରନ୍ତି।
ଚତୁର୍ଷୁ ଭୂତଗ୍ରାମେଷୁ ହ୍ଯେକ ଏଵ ଗୁଣୋ ନୃଣାମ୍
ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଗୁଣ ଅଛି।
ଚପଲାନି ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯେଂଦ୍ରିଯାଣି ମନସା ସହ
ଚଞ୍ଚଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନକୁ ଜିତିବା ପରେ—
ଧର୍ମଵଂଶହରଂ କାମମର୍ଥସଂଚଯହାରିଣମ୍ 4.1.22.
ଯେ ଆସକ୍ତି ଧର୍ମର ବଂଶକୁ ନଷ୍ଟ କରେ ଓ ଧନ ସଂଚୟକୁ ହରଣ କରେ—
ଜିତ୍ଵା କ୍ରୋଧରିପୁଂ ଧୈର୍ଯାତ୍ତପସୋ ଯଶସଃ ଶ୍ରିଯଃ
ଧୈର୍ୟ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧ ଶତ୍ରୁକୁ ଜିତିଲେ, ତପସ୍ୟା, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ମିଳେ।
ସଦା ମଦଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପ୍ରମାଦୈକପଦପ୍ରଦମ୍
ସଦା ଅଭିମାନକୁ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଅବିବେକର ଏକମାତ୍ର ମୂଳ।
ସର୍ଵତ୍ର ଲଘୁତା ହେତୁମହଂକାରଂ ଵିହାଯ ଚ
ସମସ୍ତଠାରେ ନିମ୍ନତାର କାରଣକୁ ଓ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡିଦେବା ଦରକାର।
ହିତ୍ଵା ମୋହଂ ମହାଦ୍ରୋହରୋପଣଂ ମତିଘାତିନମ୍
ମୋହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ରୋଷର ବଡ଼ ଗଛ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିପୁରାଣୋକ୍ତଂ ପରିକ୍ଷୁଣ୍ଣଂ ମହାଜନୈଃ
ଯାହା ଶ୍ରୁତି, ସ୍ମୃତି ଓ ପୁରାଣରେ କୁହାଯାଇଛି ଏବଂ ମହାନ ଲୋକମାନେ ଯାହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିଛନ୍ତି—
କର୍ମଭୂମିଂ ସମୀହଂତେ ସର୍ଵେ ସ୍ଵର୍ଗୌକସୋ ଦ୍ଵିଜ
ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, କର୍ମଭୂମିକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ନାର୍ଯାଵର୍ତସୁମୋ ଦେଶୋ ନ କାଶୀ ସଦୃଶୀ ପୁରୀ
ସମସ୍ତ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ୟାବର୍ତ୍ତ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସହର ମଧ୍ୟରେ କାଶୀ ସମାନ କିଛି ନାହିଁ।
ସଂତି ସ୍ଵର୍ଗା ବହୁଵିଧାଃ ସୁଖେତର ଵିଵର୍ଜିତା
ଏଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସ୍ୱର୍ଗ ଅଛି, ଯେଉଁଠି କଷ୍ଟ ନାହିଁ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସ୍ଵର୍ଲୋକାଦଧିକଂ ରମ୍ଯଂ ନହି ବ୍ରହ୍ମାଂଡଗୋଲକେ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରୁ ଅଧିକ ମନୋହର କିଛି ନାହିଁ।
ସ୍ଵର୍ଲୋକାଦପିରମ୍ଯାଣି ପାତାଲାନୀତି ନାରଦଃ 4.1.22.
ନାରଦ, ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପାତାଳ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଆହ୍ଲାଦକାରିଣଃ ଶୁଭ୍ରା ମଣଯୋ ଯତ୍ର ସୁପ୍ରଭାଃ
ସେଠି ଉଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ମଣି ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ଦୈତ୍ଯଦାନଵକନ୍ଯାଭିରିତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ଶୋଭିତେ
ସେଠି ଦେଉତା ଏବଂ ଦାନବଙ୍କର କନ୍ୟାମାନେ ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ସୁନ୍ଦର କରି ରଖିଛନ୍ତି।
ଦିଵାର୍କରଶ୍ମଯସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଭାଂ ତନ୍ଵଂତି ନାତପମ୍
ସେଠି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଆଲୋକ ଦେଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ତାପ ଦେଇନାହିଁ।
ଯତ୍ର ନ ଜ୍ଞାଯତେ କାଲୋ ଗତୋପି ଦନୁଜାଦିଭିଃ
ସେଠି ଦାନବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସମୟର ଗତିକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
କଲାଃ ପୁଂସ୍କୋ କିଲାଲାପାଃ ସୁଚୈଲାନି ଶୁଚୀନି ଚ
ସେଠି ଶୁଭ୍ର ଚାଦର, ପରିସ୍କାର ପୋଶାକ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆଲୋଚନା ଅଛି।
ଵୀଣାଵେଣୁମୃଦଂଗାଦି ନିସ୍ଵନାଃ ଶ୍ରୁତିହାରିଣଃ
ସେଠି ବୀଣା, ବାଁଶୀ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟ ମାଧୁର୍ୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ।
ଏତାନ୍ଯନ୍ଯାନି ରମ୍ଯାଣି ଭୋଗ୍ଯୋଗ୍ଯାନି ଦାନଵୈଃ
ଏହି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମନୋହର ଉପଭୋଗ ଦାନବମାନେ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।