ଅନୀଯ ତୃଣଦାରୂଣି ପରିସ୍ତୀର୍ଯ ସମଂତତଃ
ଘାସ ଓ କାଠ ଆଣି, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଛଡ଼ିଦେଲା।
ଵେତାଲୀ ରୂପମାସ୍ଥାଯ ଭଂକ୍ତ୍ଵା କାଚିତ୍ତରୂନ୍ଗିରୀନ୍
ଏକ ଭୂତିନୀ ଏକ ଆକୃତି ନେଇ, ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଭଙ୍ଗିଦେଲା।
ଅନ୍ଯା ସୁନୀତିରୂପେଣ ତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦୂରତଃ
ଅନ୍ୟେଜଣୀ ସୁନୀତିର ଆକୃତି ଧରି, ଦୂରରୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
ଉଵାଚ ଚ ଵଚଶ୍ଚାଟୁ ବହୁମାଯା ଵିନିର୍ମିତମ୍
ସେ ମିଠା କଥା କହିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ମାୟା ଲୁଚିଥିଲା।
ତ୍ଵଦେକଶରଣାଂ ଵତ୍ସ ବତ ମୃତ୍ଯୁର୍ଜିଘାଂସତି
ହାଏ ଶିଶୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଛଡ଼ି ଆଉ କାହାରି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ମୋତେ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ପ୍ରତିଗ୍ରାମଂ ପ୍ରତିପୁରଂ ପ୍ରତ୍ଯଧ୍ଵଂ ପ୍ରତିକାନନମ୍
ଗାଁରୁ ଗାଁ, ସହରରୁ ସହର, ପଥରେ ପଥରେ, ଅଟବୀ ମଧ୍ୟରେ—
ଯଦା ପ୍ରଭୃତି ରେ ବାଲ ନିରଗାତ୍ତପସେ ଭଵାନ୍
ଏହି ସମୟରୁ, ହେ ଶିଶୁ, ତୁମେ ତ୍ୟାଗ ଜୀବନ ପାଇଁ ବାହାରିଗଲାପରେ—
ତୈସ୍ତୈଃ ସପତ୍ନୀଦୁର୍ଵାକ୍ଯୈର୍ଦୁନୋପି ତ୍ଵଂ ଯଥାର୍ଭକ
ସେଇ ସହଧର୍ମିଣୀଙ୍କର କଠୋର କଥାରେ, ତୁମେ ଛୁଆ ପରି ଦୁଃଖ ପାଉଛ।
ନ ନିଦ୍ରାମି ନ ଜାଗର୍ମି ନାଶ୍ନାମି ନ ପିବାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ନ ଶୁଏ, ନ ଜାଗି ରହେ, ମୁଁ ଖାଏ ନାହିଁ, ମୁଁ ପିଏ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ନିଦ୍ରାଦରିଦ୍ରନଯନା ସ୍ଵପ୍ନେପି ନ ତଵାନନମ୍ 4.1.20.
ମୋ ଆଖି ଘୁମରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ମୁହଁକୁ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଦାନନପ୍ରତିନିଧିର୍ଵିଧୁର୍ଵିଧୁରଯା ମଯା
ତୁମର ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ନ ପାଇଁ, ମୁଁ ଏମିତି ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ତାହାର ଆଲୋକ ହରାଇଦେଇଛି।
ତ୍ଵଦାଲାପସମାଲାପଂ କଲଯନ୍କିଲକାକଲୀମ୍
ତୁମର କଥା ଅନୁକରଣ କରି, ମୁଁ ମନେମନେ ମୃଦୁ ସ୍ୱରରେ କୁହୁକୁହୁ କହୁଁଛି, କୋଇଲି ଯେପରି ଗୁଞ୍ଜନ କରେ।
ତ୍ଵଦଂଗସଂଗମଧୁରୋ ଧ୍ରୁଵଧୂପିତଯାମଯା
ତୁମର ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶର ମାଧୁର୍ୟ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ମୋ ମନ ସଦା ତୁମ ପ୍ରେମର ଆଗୁନିରେ ପୁଡ଼ିଯାଉଛି।
କେ ଦେଶାଃ କାଶ୍ଚ ସରିତଃ କେ ଶୈଲାସ୍ତ୍ଵତ୍କୃତେ ଧ୍ରୁଵ
ହେ ଧୃବ, ତୁମ ପାଇଁ କେଉଁ ଦେଶ, କେଉଁ ନଦୀ, କେଉଁ ପାହାଡ଼ ମୁଁ ଚାଲିନଯିବି? କିଛି ଅଟକିବ ନାହିଁ।
ଅଧ୍ରୁଵଂ ସର୍ଵମେଵୈତତ୍ପଶ୍ଯଂତ୍ଯଂଧୀକୃତାସ୍ମ୍ଯହମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ଅସ୍ଥାୟୀ ଦେଖି, ମୁଁ ଏହାରେ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ିଦେଇଛି।
ମୃଦୁଲାନି ତଵାଂଗାନି କ୍ଵେମାନି କ୍ଵ ତପସ୍ତ୍ଵିଦମ୍
ତୁମର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ମୃଦୁ—ଏପରି କଠିନ ତପସ୍ୟା କେମିତି ସହିପାରିବେ?
ଅନେନ ତପସା ଵତ୍ସ ତ୍ଵଯାଽଽପ୍ଯଂ କିମନେନସା
ମୋ ପୁଅ, ଏହି ତପସ୍ୟା କରି ତୁମେ କଣ ପାଇବ? ଏହାର ତୁମ ପାଇଁ କଣ ଉପକାର?
ଅନେନ ଵଯସା ବାଲ ଖେଲନୀଯଂ ତ୍ଵଯାଽନିଶମ୍
ଏହି ବୟସରେ, ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଖେଳିବା ଉଚିତ।
ତତଃ କୌମାରମାସାଦ୍ଯ ଵଯୋଽଭିଧ୍ଯାନଶୀଲିନା
ତାପରେ, ଯୁବାବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ଵଯୋଥ ଚତୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋଷାସ୍ରକ୍ଚଂଦନାଦିକାନ୍ 4.1.20.
ଏବଂ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୟସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଚନ୍ଦନ, ମାଳା ଓ ମହିଳାଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ପାଦ୍ଯାଥ ବହୂନ୍ପୁତ୍ରାନ୍ଗୁଣିନୋ ଧର୍ମଵତ୍ସଲାନ୍
ତାପରେ, ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ଗୁଣବାନ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମଦେବା ଉଚିତ।
ଇଦାନୀମେଵ ତପସି ବାଲ୍ଯେ ଵଯସି କଃ ଶ୍ରମଃ
ଏହି ବୟସରେ, ଶିଶୁବେଳେ, ତପସ୍ୟା କରିବାରେ କଣ କଷ୍ଟ ଅଛି?
ଵିପକ୍ଷପରିଭୂତେନ ହୃତମାନେନ କେନଚିତ୍
ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହେଲେ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହରାଇଦେଲେ—
ହୃତମାନେନ ତପ୍ତଵ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯେତି ଵଚୋ ଧ୍ରୁଵଃ
ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହରାଇଲେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧୃବ—
ଜନଯିତ୍ରୀମନାଭାଷ୍ଯ ଭୂତଭୀତିଂ ଵିହାଯ ଚ
ମାଆଙ୍କୁ କିଛି ନ କହି, ସମସ୍ତ ଭୟ ଛାଡ଼ି—
ସାପି ଭୂତାଵଲୀ ଭୀତିଂବହୁଭୀଷଣଭୂଷଣା
ସେ ଭୂତମାନଙ୍କ ଦଳ, ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି—
ପରିତଃ ପରିଵେଷାଭଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯୋଚ୍ଚୈଃ ସ୍ଫୁରତ୍ପ୍ରଭମ୍
ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଯେପରି ତେଜ ଅଛି—
ଭୂତାଵଲୀ ତମାଲୋକ୍ଯ ସ୍ଫୁରଚ୍ଚକ୍ରସୁଦର୍ଶନମ୍
ସେ ଭୂତମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ତେଜରେ ଚମକୁଛି—
ଅତୀଵ ନିଷ୍କଂପହୃଦଂ ଗୋଵିଦାର୍ପିତଚେତସମ୍
ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଟୁଟ ଥିଲା, ମନ ଗୋପାଳଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲା।
ସାପି ପ୍ରତ୍ଯୁତଭୀତାତଂ ଧ୍ରୁଵଂ ଧ୍ରୁଵଵିନିଶ୍ଚଯମ୍ 4.1.20.
ସେ ମଧ୍ୟ ଭୟହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ଦୃଢ ଥିଲେ।