କଶ୍ଚିଦ୍ଧି ପନ୍ନଗୀ ଭୂଯ ଫଟାଟୋପଭଯାନକଃ
କେହି ସର୍ପ ଭାବେ, ଫଣ ଫୁଲାଇ ଭୟ ଦେଉଛନ୍ତି,
କଶ୍ଚିଚ୍ଚ ମହିଷାକାରଃ କ୍ଷିପଞ୍ଶୃଂଗାଗ୍ରତୋ ଗିରୋନ୍
ଏବଂ ଅନ୍ୟଜଣ, ମହିଷ ଆକୃତିରେ, ଶିଙ୍ଗର ଆଗରେ ପାହାଡ଼କୁ ଛାଡ଼ି ମାରୁଛନ୍ତି ।
କଶ୍ଚିଦ୍ଦାଵାନଲାଲୀଢ ଖର୍ଜୂରଦ୍ରୁମସନ୍ନିଭମ୍
କେହି ଜଣେ ଜଙ୍ଗଲ ଆଗରେ ପୁରିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଖଜୁରି ଗଛ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ମୌଲିଜୈରଭ୍ରସଂଘର୍ଷଂ କୁର୍ଵନ୍ଦୀର୍ଘକୃଶୋଦରଃ
ତାଙ୍କର ଜଟା ମେଘକୁ ଘସିଯାଉଥିଲା, ଦେହ ଲମ୍ବା ଓ ଶୁଖିଲା ପେଟ ଥିଲା।
କୃପାଣପାଣିର୍ଭଗ୍ନାସ୍ଯୋ ଵାମହସ୍ତକପାଲଧୃତ୍
ତାଙ୍କର ହାତରେ ତଳୱାର ଧରିଥିଲେ, ମୁଁହ ଭାଙ୍ଗିଥିଲା, ବାମ ହାତରେ ଖପର ଧରିଥିଲେ।
ଵିଶାଲ ସାଲମାଦାଯ କୁର୍ଵନ୍କିଲ କିଲାରଵମ୍
ସେ ବଡ଼ ସାଳ ଗଛ ଉଠାଇ, ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ ଚିତ୍କାର କରିଥିଲେ।
ତମଃ ସଂକେତସଦନଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଵୈ ଵଦନଂ ମହତ୍
ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ନିବାସ ଥିଲା ଅନ୍ଧାର, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ମୁହଁ ଏକ ବାଘର ମୁହଁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଉଲୂକାକାରତାଂ ଧୃତ୍ଵା ଫୂତ୍କାରୈରତିଦାରୁଣୈଃ
ସେ ଏକ ପେଉଁର ଆକୃତି ଧରି, ଅତି ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ଯକ୍ଷିଣୀ କାଚିଦାନୀଯ ରୁଦଂତଂ କସ୍ଯଚିଚ୍ଛିଶୁମ୍
ଏକ ଯକ୍ଷିଣୀ, କାହାରୋ ଏକ କାନ୍ଦୁଥିବା ଶିଶୁକୁ ଧରିନେଲେ।
ପିପାସିତାଦ୍ଯ ରୁଧିରଂ ତେପି ପାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଧୁଵ 4.1.20.
ସେ କହିଲେ, 'ଆଜି ମୁଁ ରକ୍ତ ପାଇଁ ତିବ୍ର ତୃଷ୍ଣାରେ ତୋର ରକ୍ତ ପିଇବି, ନିଶ୍ଚିତ।'
ଅନୀଯ ତୃଣଦାରୂଣି ପରିସ୍ତୀର୍ଯ ସମଂତତଃ
ଘାସ ଓ କାଠ ଆଣି, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଛଡ଼ିଦେଲା।
ଵେତାଲୀ ରୂପମାସ୍ଥାଯ ଭଂକ୍ତ୍ଵା କାଚିତ୍ତରୂନ୍ଗିରୀନ୍
ଏକ ଭୂତିନୀ ଏକ ଆକୃତି ନେଇ, ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଭଙ୍ଗିଦେଲା।
ଅନ୍ଯା ସୁନୀତିରୂପେଣ ତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦୂରତଃ
ଅନ୍ୟେଜଣୀ ସୁନୀତିର ଆକୃତି ଧରି, ଦୂରରୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
ଉଵାଚ ଚ ଵଚଶ୍ଚାଟୁ ବହୁମାଯା ଵିନିର୍ମିତମ୍
ସେ ମିଠା କଥା କହିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ମାୟା ଲୁଚିଥିଲା।
ତ୍ଵଦେକଶରଣାଂ ଵତ୍ସ ବତ ମୃତ୍ଯୁର୍ଜିଘାଂସତି
ହାଏ ଶିଶୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଛଡ଼ି ଆଉ କାହାରି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ମୋତେ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ପ୍ରତିଗ୍ରାମଂ ପ୍ରତିପୁରଂ ପ୍ରତ୍ଯଧ୍ଵଂ ପ୍ରତିକାନନମ୍
ଗାଁରୁ ଗାଁ, ସହରରୁ ସହର, ପଥରେ ପଥରେ, ଅଟବୀ ମଧ୍ୟରେ—
ଯଦା ପ୍ରଭୃତି ରେ ବାଲ ନିରଗାତ୍ତପସେ ଭଵାନ୍
ଏହି ସମୟରୁ, ହେ ଶିଶୁ, ତୁମେ ତ୍ୟାଗ ଜୀବନ ପାଇଁ ବାହାରିଗଲାପରେ—
ତୈସ୍ତୈଃ ସପତ୍ନୀଦୁର୍ଵାକ୍ଯୈର୍ଦୁନୋପି ତ୍ଵଂ ଯଥାର୍ଭକ
ସେଇ ସହଧର୍ମିଣୀଙ୍କର କଠୋର କଥାରେ, ତୁମେ ଛୁଆ ପରି ଦୁଃଖ ପାଉଛ।
ନ ନିଦ୍ରାମି ନ ଜାଗର୍ମି ନାଶ୍ନାମି ନ ପିବାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ନ ଶୁଏ, ନ ଜାଗି ରହେ, ମୁଁ ଖାଏ ନାହିଁ, ମୁଁ ପିଏ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ନିଦ୍ରାଦରିଦ୍ରନଯନା ସ୍ଵପ୍ନେପି ନ ତଵାନନମ୍ 4.1.20.
ମୋ ଆଖି ଘୁମରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ମୁହଁକୁ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଦାନନପ୍ରତିନିଧିର୍ଵିଧୁର୍ଵିଧୁରଯା ମଯା
ତୁମର ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ନ ପାଇଁ, ମୁଁ ଏମିତି ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ତାହାର ଆଲୋକ ହରାଇଦେଇଛି।
ତ୍ଵଦାଲାପସମାଲାପଂ କଲଯନ୍କିଲକାକଲୀମ୍
ତୁମର କଥା ଅନୁକରଣ କରି, ମୁଁ ମନେମନେ ମୃଦୁ ସ୍ୱରରେ କୁହୁକୁହୁ କହୁଁଛି, କୋଇଲି ଯେପରି ଗୁଞ୍ଜନ କରେ।
ତ୍ଵଦଂଗସଂଗମଧୁରୋ ଧ୍ରୁଵଧୂପିତଯାମଯା
ତୁମର ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶର ମାଧୁର୍ୟ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ମୋ ମନ ସଦା ତୁମ ପ୍ରେମର ଆଗୁନିରେ ପୁଡ଼ିଯାଉଛି।
କେ ଦେଶାଃ କାଶ୍ଚ ସରିତଃ କେ ଶୈଲାସ୍ତ୍ଵତ୍କୃତେ ଧ୍ରୁଵ
ହେ ଧୃବ, ତୁମ ପାଇଁ କେଉଁ ଦେଶ, କେଉଁ ନଦୀ, କେଉଁ ପାହାଡ଼ ମୁଁ ଚାଲିନଯିବି? କିଛି ଅଟକିବ ନାହିଁ।
ଅଧ୍ରୁଵଂ ସର୍ଵମେଵୈତତ୍ପଶ୍ଯଂତ୍ଯଂଧୀକୃତାସ୍ମ୍ଯହମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ଅସ୍ଥାୟୀ ଦେଖି, ମୁଁ ଏହାରେ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ିଦେଇଛି।
ମୃଦୁଲାନି ତଵାଂଗାନି କ୍ଵେମାନି କ୍ଵ ତପସ୍ତ୍ଵିଦମ୍
ତୁମର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ମୃଦୁ—ଏପରି କଠିନ ତପସ୍ୟା କେମିତି ସହିପାରିବେ?
ଅନେନ ତପସା ଵତ୍ସ ତ୍ଵଯାଽଽପ୍ଯଂ କିମନେନସା
ମୋ ପୁଅ, ଏହି ତପସ୍ୟା କରି ତୁମେ କଣ ପାଇବ? ଏହାର ତୁମ ପାଇଁ କଣ ଉପକାର?
ଅନେନ ଵଯସା ବାଲ ଖେଲନୀଯଂ ତ୍ଵଯାଽନିଶମ୍
ଏହି ବୟସରେ, ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଖେଳିବା ଉଚିତ।
ତତଃ କୌମାରମାସାଦ୍ଯ ଵଯୋଽଭିଧ୍ଯାନଶୀଲିନା
ତାପରେ, ଯୁବାବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ଵଯୋଥ ଚତୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋଷାସ୍ରକ୍ଚଂଦନାଦିକାନ୍ 4.1.20.
ଏବଂ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୟସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଚନ୍ଦନ, ମାଳା ଓ ମହିଳାଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ।