ତପ ଏଵ ହି ଚେନ୍ମାତଃ କାରଣଂ ସର୍ଵସଂପଦାମ୍
ମା, ଯଦି ତପସ୍ୟା ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧିର କାରଣ—
ଏକମେଵ ହି ସାହାଯ୍ଯଂ କୁରୁ ମାତରତଂଦ୍ରିତା
ତେବେ, ମା, ମୋତେ ଗୋଟିଏ ସହଯୋଗ ଦିଅ: ଅଲସ ହେବାନାହିଁ।
ସାପି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହାଵୀର୍ଯଂ କୁମାରଂ କୁକ୍ଷିସଂଭଵମ୍
ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେଇ, ନିଜ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅର ଅସାଧାରଣ ସାହସ ଦେଖି,
ଅନୁଜ୍ଞାତୁଂ ନ ଶକ୍ତାଽହଂ ତ୍ଵାମୁତ୍ତାନଶଯାଂଗଜ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, ଶୟା ଉପରେ ପଡିଥିବା ଶିଶୁ,
ସପତ୍ନୀଵାକ୍ଯଭଲ୍ଲୀଭିର୍ଭିନ୍ନେ ମହତି ମେ ହୃଦି
ସହପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଥାରେ ମୋ ହୃଦୟ ଗଭୀର ଭାବରେ ଆହତ ହୋଇଛି,
ତାନି ମନ୍ଯେଽତ୍ର ମାର୍ଗେଣ ସ୍ରଵଂତ୍ଯଵିରତଂ ଶିଶୋ
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏହି ଆଘାତଗୁଡିକ ଏହି ପଥରେ ଅବିରତ ଭାବରେ ବହିଯାଉଛି, ଶିଶୁ.
ତ୍ଵଦେକତନଯା ତାତ ତ୍ଵଦାଧାରୈକଜୀଵିତା 4.1.19.
ତୁମେ ମୋର ଏକମାତ୍ର ପୁଅ, ପ୍ରିୟ, ମୋ ଜୀବନ ଏକାମେକି ତୁମପରେ ନିର୍ଭର କରେ.
ଲବ୍ଧୋସି କତିଭିଃ କଷ୍ଟୈରିଷ୍ଟାଃ ସଂପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ଦେଵତାଃ
ତୁମେ ଅନେକ କଷ୍ଟ ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ମିଳିଛ,
ଆନନ୍ଦପଯସାପୂର୍ଯ କୁଚାଵୁଦ୍ଵେଲିତୋ ଭଵେତ୍
ମୋ ଅଂଶ ଆନନ୍ଦ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତୁମ ପାଇଁ ଉପଚାରି ଯାଉ.
ସୁଖଂଶଯେ ସୁଶଯନେ ପ୍ରାଵୃତ୍ଯ ପୁଲକାଂବରମ୍
ତୁମେ ସୁସ୍ଥ ଶୟା ଉପରେ ସୁଖରେ ଶୁଇବା, ଆନନ୍ଦର ଅମ୍ବର ମୁଡି ରହିବା.
ତ୍ଵଦାସ୍ଯସ୍ଯୌଷ୍ଠପୁଟକ ଦୁଗ୍ଧଵାର୍ଧି ଵିଵର୍ଧିତାମ୍
ତୁମ ମୁଁ ଠାରୁ ଦୁଧ ଚୁଷିବା ସମୟରେ, ମୋ ଅଂଶ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା.
ତ୍ଵଦୀଯଃ ଶୀତଲାଲାପଃ ପ୍ରାପ ଶ୍ରୁତିପଥଂ ଯଦା
ତୁମର ଶୀତଳ ମୃଦୁ କଥା ଯେତେବେଳେ ମୋ କାନରେ ପହଞ୍ଚେ,
ଯଦଂଗ ନିଦ୍ରାସିଚିରଂ ଧ୍ଯାଯଂତ୍ଯସ୍ମି ତଦେତ୍ଯହମ୍
ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଶୁଇଥିଲେ, ମୁଁ ସବୁବେଳେ ତୁମକୁ ଭାବୁଥିବି.
ଯଦୋପେଯା ଗୃହାନ୍ଵତ୍ସ ଖେଲିତ୍ଵା ବାଲଖେଲନୈଃ
ତୁମେ ଖେଳନା ସହିତ ଖେଳି ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଶିଶୁ,
ଯଦା ସୌଧାଦ୍ଵିନିର୍ଯାଯାଃ ପଦ୍ମରେଖାଂକିତଂ ପଦମ୍
ତୁମେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଳ ଚିହ୍ନ ଥିବା ପାଦ ଦେଇ ତରସାଘରୁ ତଳକୁ ଆସିଲେ,
ଯଦାଯଦା ବହିର୍ଯାସି ପୁତ୍ର ତ୍ରିଚତୁରଂ ପଦମ୍
ପୁଅ, ତୁମେ ବାହାରକୁ ତିନି-ଚାରି ପାଦ ଚାଲିଗଲେ,
ଚିତ୍ରଂ ପୁତ୍ର ତ୍ଵରଯତି ଯାତୁଂ ମେ ମାନସାଂଡଜଃ 4.1.19.
ବିଚିତ୍ର, ପୁଅ, କିପରି ମୋ ମନ, ହୃଦୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମକୁ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ.
ଅଥ ତିଷ୍ଠଂତୁ କଠିନାଃ ପ୍ରାଣାଃ କଂଠାଟଵୀତଟେ
ତେଣୁ, ମୋ ପ୍ରାଣ ଏହି କଣ୍ଠର ଅଟବୀ ସୀମାରେ ଅଟୁକି ରହୁ,
ଇତ୍ଯନୁଜ୍ଞାମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଜନନୀ ଚରଣାଂବୁଜୌ
ଏଭଳି ଅନୁମତି ପାଇ, ଜନନୀ ତାଙ୍କର ପୁଅର ପଦପଦ୍ମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ.
ତଯାପି ଧୈର୍ଯସୂତ୍ରେଣ ସୁନୀତ୍ଯା ପରିଗୁଂଫ୍ଯ ଚ
ସେ ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣର ସୂତ୍ରରେ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ.
ମାତ୍ରାତନ୍ମାର୍ଗରକ୍ଷାର୍ଥଂ ତଦା ତଦନୁଗୀକୃତାଃ
ମାଆଙ୍କୁ ଯିବା ପଥକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ସେତିକି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲେ ।
ସ୍ଵସୌଧାତ୍ସ ଵିନିର୍ଗତ୍ଯ ବାଲୋଽବାଲପରାକ୍ରମଃ
ନିଜ ଦୁର୍ଗରୁ ବାହାରି ଆସି, ଛୋଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅସାଧାରଣ ସାହସ ଦେଖାଇଲେ ।
ସମରୁତ୍ତରୁଶାଖାଗ୍ର ପ୍ରସାରଣମିଷେଣ ସଃ
ଅଗ୍ରଗତି କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ସେ ଉଚ୍ଚ ଗଛର ଶାଖାର ଶୀର୍ଷକୁ ଆପଣକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ ।
ସମାତୃଦୈଵତୋଭିଜ୍ଞଃ କେଵଲଂ ରାଜଵର୍ତ୍ମନି
ମାଆ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ଥିବା, ସେ କେବଳ ରାଜପଥରେ ଚାଲିଲେ ।
ଯାଵଦୁନ୍ମୀଲ୍ଯ ନଯନେ ପୁରଃ ପଶ୍ଯତି ସ ଧ୍ରୁଵଃ
ନୟନ ଖୋଲିବା ସହିତ, ସେ ଦୃଢ଼ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିଲେ ।
ଵାଲିଶେଷ୍ଵସହାଯେଷୁ ଭଵେଦ୍ଭାଗ୍ଯଂ ସହାଯକୃତ୍
ଅନ୍ୟ ଶିଶୁମାନେ ସହାୟ ନ ହେଲେ, ଭାଗ୍ୟ ନିଜେ ସହାୟ ହୋଇଯାଏ ।
କ୍ଵ ରାଜତନଯୋ ବାଲୋ ଗହନଂ କ୍ଵ ଚ ତଦ୍ଵନମ୍ 4.1.19.
ରାଜାଙ୍କ ଅପରିପକ୍ୱ ପୁଅ କେଉଁଠି, ଏହି ଘନ ଜଙ୍ଗଲ କେଉଁଠି ?
ଯତ୍ର ଯସ୍ଯ ହି ଯଦ୍ଭାଵ୍ଯଂ ଶୁଭଂ ଵାଽଶୁଭମେଵ ଚ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ କିଛି ଲେଖାଯାଇଛି, ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ, ତାହିଁ ଘଟିଥାଏ ।
ଅନ୍ଯଥା ଵିଦଧାତ୍ଯେଷ ମାନଵୋ ବୁଦ୍ଧିଵୈଭଵାତ୍
ଅନ୍ୟଥା, ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।
ନଵଯୋ ନ ଚ ଵୈ ଚିତ୍ର୍ଯଂ ନ ଚିତ୍ରଂ ଵିଦଧେହିତମ୍
ନବଯୁବକଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ; କିଛି ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ କରିନଥାନ୍ତି ।