ଭୋଗଃ ପରିଜନୈଃ ସାର୍ଧଂ ଦାନାଵଂଧ୍ଯଦିନାଗମଃ
ସେ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦିନ କେବେ ଦାନବିହୀନ ହୁଏନା।
ଯଶସଃ ସଂଚଯୋ ନିତ୍ଯଂ ନିତ୍ଯଂ ଧର୍ମସ୍ଯ ସଂଚଯଃ
ସେ ସଦା ମାନ୍ୟତା ସଞ୍ଚୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଧର୍ମର ଉପାର୍ଜନ କରିଥାନ୍ତି।
ସଦ୍ଭିଶ୍ଚ ସଂଗତିର୍ନିତ୍ଯଂ ମୈତ୍ରୀ ଚ ପିତୃମିତ୍ରକୈଃ
ସେ ସଦା ସଜ୍ଜନମାନେ ସହିତ ମିଶିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ବଡ଼ମାନେ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ସମ୍ପ୍ରୀତି ରଖନ୍ତି।
ଵିପଦ୍ଯପି ପରଂ ଧୈର୍ଯଂ ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ସଂପତ୍ସମାଗମେ
ବିପଦରେ ସେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରନ୍ତି, ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିରେ ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି।
ଦେହେ ପରୈକା କୃଶତା ତପୋଭିର୍ନିଯମୈର୍ଯମୈଃ
ତାଙ୍କର ଦେହ ତପସ୍ୟା, ନିୟମ ଓ ସଂଯମରେ କ୍ରମେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛି।
ତସ୍ମାଦଲ୍ପତପସ୍ତ୍ଵାଦ୍ଵୈ ତ୍ଵଂ ଚାହଂ ଚ ମହାମତେ
ଏହିପରି ଅଲ୍ପ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ମହାବୁଧିମାନ୍, ତୁମେ ଏବଂ ମୁଁ ଦୁହେଁ—
ମାନାପମାନଯୋସ୍ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵକୃତଂ କାରଣଂ ପରମ୍ ମା ଶୋଚସ୍ତ୍ଵମତଃ ପୁତ୍ର ଦିଷ୍ଟମିଷ୍ଟଂ ସମର୍ପଯେତ୍ ।।4.1.19.
ମାନ ଓ ଅପମାନ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ; ଏହିପରି ଭାଗ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛା ଯାହା ଦିଆଯାଇଛି, ପୁଅ, ତାହା ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ସୁନୀତ୍ଯାସ୍ତନ୍ମହାଵାକ୍ଯଂ ସୁନୀତିମତ୍
ସୁନୀତିଙ୍କର ଏହି ମହାଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସୁନୀତିଙ୍କ ପୁଅ—
ଧ୍ରୁଵ ଉଵାଚ ଜନଯିତ୍ରି ସୁନୀତେ ମେ ଶୃଣୁ ଵାକ୍ଯମନାକୁଲମ୍
ଧ୍ରୁବ କହିଲେ: ମୋର ଜନନୀ ସୁନୀତି, ଶାନ୍ତ ହୃଦୟରେ ମୋର କଥା ଶୁଣ।
ଯଦ୍ଯହଂ ମାନଵେ ଵଂଶେ ଜାତୋସ୍ମ୍ଯତ୍ଯଂତ ପାଵନେ
ଯଦି ମୁଁ ମାନବ ବଂଶରେ, ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି—
ତପ ଏଵ ହି ଚେନ୍ମାତଃ କାରଣଂ ସର୍ଵସଂପଦାମ୍
ମା, ଯଦି ତପସ୍ୟା ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧିର କାରଣ—
ଏକମେଵ ହି ସାହାଯ୍ଯଂ କୁରୁ ମାତରତଂଦ୍ରିତା
ତେବେ, ମା, ମୋତେ ଗୋଟିଏ ସହଯୋଗ ଦିଅ: ଅଲସ ହେବାନାହିଁ।
ସାପି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହାଵୀର୍ଯଂ କୁମାରଂ କୁକ୍ଷିସଂଭଵମ୍
ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେଇ, ନିଜ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅର ଅସାଧାରଣ ସାହସ ଦେଖି,
ଅନୁଜ୍ଞାତୁଂ ନ ଶକ୍ତାଽହଂ ତ୍ଵାମୁତ୍ତାନଶଯାଂଗଜ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, ଶୟା ଉପରେ ପଡିଥିବା ଶିଶୁ,
ସପତ୍ନୀଵାକ୍ଯଭଲ୍ଲୀଭିର୍ଭିନ୍ନେ ମହତି ମେ ହୃଦି
ସହପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଥାରେ ମୋ ହୃଦୟ ଗଭୀର ଭାବରେ ଆହତ ହୋଇଛି,
ତାନି ମନ୍ଯେଽତ୍ର ମାର୍ଗେଣ ସ୍ରଵଂତ୍ଯଵିରତଂ ଶିଶୋ
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏହି ଆଘାତଗୁଡିକ ଏହି ପଥରେ ଅବିରତ ଭାବରେ ବହିଯାଉଛି, ଶିଶୁ.
ତ୍ଵଦେକତନଯା ତାତ ତ୍ଵଦାଧାରୈକଜୀଵିତା 4.1.19.
ତୁମେ ମୋର ଏକମାତ୍ର ପୁଅ, ପ୍ରିୟ, ମୋ ଜୀବନ ଏକାମେକି ତୁମପରେ ନିର୍ଭର କରେ.
ଲବ୍ଧୋସି କତିଭିଃ କଷ୍ଟୈରିଷ୍ଟାଃ ସଂପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ଦେଵତାଃ
ତୁମେ ଅନେକ କଷ୍ଟ ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ମିଳିଛ,
ଆନନ୍ଦପଯସାପୂର୍ଯ କୁଚାଵୁଦ୍ଵେଲିତୋ ଭଵେତ୍
ମୋ ଅଂଶ ଆନନ୍ଦ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତୁମ ପାଇଁ ଉପଚାରି ଯାଉ.
ସୁଖଂଶଯେ ସୁଶଯନେ ପ୍ରାଵୃତ୍ଯ ପୁଲକାଂବରମ୍
ତୁମେ ସୁସ୍ଥ ଶୟା ଉପରେ ସୁଖରେ ଶୁଇବା, ଆନନ୍ଦର ଅମ୍ବର ମୁଡି ରହିବା.
ତ୍ଵଦାସ୍ଯସ୍ଯୌଷ୍ଠପୁଟକ ଦୁଗ୍ଧଵାର୍ଧି ଵିଵର୍ଧିତାମ୍
ତୁମ ମୁଁ ଠାରୁ ଦୁଧ ଚୁଷିବା ସମୟରେ, ମୋ ଅଂଶ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା.
ତ୍ଵଦୀଯଃ ଶୀତଲାଲାପଃ ପ୍ରାପ ଶ୍ରୁତିପଥଂ ଯଦା
ତୁମର ଶୀତଳ ମୃଦୁ କଥା ଯେତେବେଳେ ମୋ କାନରେ ପହଞ୍ଚେ,
ଯଦଂଗ ନିଦ୍ରାସିଚିରଂ ଧ୍ଯାଯଂତ୍ଯସ୍ମି ତଦେତ୍ଯହମ୍
ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଶୁଇଥିଲେ, ମୁଁ ସବୁବେଳେ ତୁମକୁ ଭାବୁଥିବି.
ଯଦୋପେଯା ଗୃହାନ୍ଵତ୍ସ ଖେଲିତ୍ଵା ବାଲଖେଲନୈଃ
ତୁମେ ଖେଳନା ସହିତ ଖେଳି ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଶିଶୁ,
ଯଦା ସୌଧାଦ୍ଵିନିର୍ଯାଯାଃ ପଦ୍ମରେଖାଂକିତଂ ପଦମ୍
ତୁମେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଳ ଚିହ୍ନ ଥିବା ପାଦ ଦେଇ ତରସାଘରୁ ତଳକୁ ଆସିଲେ,
ଯଦାଯଦା ବହିର୍ଯାସି ପୁତ୍ର ତ୍ରିଚତୁରଂ ପଦମ୍
ପୁଅ, ତୁମେ ବାହାରକୁ ତିନି-ଚାରି ପାଦ ଚାଲିଗଲେ,
ଚିତ୍ରଂ ପୁତ୍ର ତ୍ଵରଯତି ଯାତୁଂ ମେ ମାନସାଂଡଜଃ 4.1.19.
ବିଚିତ୍ର, ପୁଅ, କିପରି ମୋ ମନ, ହୃଦୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମକୁ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ.
ଅଥ ତିଷ୍ଠଂତୁ କଠିନାଃ ପ୍ରାଣାଃ କଂଠାଟଵୀତଟେ
ତେଣୁ, ମୋ ପ୍ରାଣ ଏହି କଣ୍ଠର ଅଟବୀ ସୀମାରେ ଅଟୁକି ରହୁ,
ଇତ୍ଯନୁଜ୍ଞାମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଜନନୀ ଚରଣାଂବୁଜୌ
ଏଭଳି ଅନୁମତି ପାଇ, ଜନନୀ ତାଙ୍କର ପୁଅର ପଦପଦ୍ମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ.
ତଯାପି ଧୈର୍ଯସୂତ୍ରେଣ ସୁନୀତ୍ଯା ପରିଗୁଂଫ୍ଯ ଚ
ସେ ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣର ସୂତ୍ରରେ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ.