ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଚ ଲିଂଗାନି ତେ ସ୍ଵନାମ୍ନାଂକିତାନି ଚ
ଏହିପରେ ସେ ନିଜ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ ଲିଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯେଽତ୍ର ତେ ଲୋକେ ଵସଂତ୍ଯୁଜ୍ଜ୍ଵଲତେଜସଃ
ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ଲୋକରେ ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ଅତି ମାନ୍ୟ ହୋଇ ବସିଥାନ୍ତି ।
ଲିଂଗମତ୍ରୀଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମତେଜୋଭିଵର୍ଧତେ
ଏଠାରେ ତ୍ରୀଶ୍ୱରଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ ଦେଖିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ତେଜ ଅଧିକ ହୁଏ ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ଭକ୍ତ୍ତ୍ଯା ଭ୍ରାଜତେ ଭାସ୍କରୋ ଯଥା
ସେଠାରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକେ ।
ତଲ୍ଲିଂଗଦର୍ଶନାଦ୍ଵିପ୍ର ମାରୀଚଂ ଲୋକମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମାରୀଚଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ ।
ପୁଲହେଶ ପୁଲସ୍ତ୍ଯେଶୌ ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମେ
ସ୍ୱର୍ଗର ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ପୁଲହା ଓ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ନାଥ ଅଛନ୍ତି ।
ହରିକେଶଵନେ ରମ୍ଯେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵାଂଗିରସେଶ୍ଵରମ୍ 4.1.18.
ହରିକେଶର ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଙ୍ଗିରସ ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ଵରଣାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାସିଷ୍ଠମୀଶ୍ଵମ୍
ବରଣା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ ବାସିଷ୍ଠ ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
କାଶ୍ଯାମେତାନି ଲିଂଗାନି ସେଵିତାନି ଶୁଭୈଷିଭିଃ
କାଶୀରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଶୁଭ ଋଷିମାନେ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି ।
ଗଣାଵୂଚତୁଃ ଶିଵଶର୍ମନ୍ମହାଭାଗ ତିଷ୍ଠତେ ସାତ୍ର ସୁଂଦରୀ
ଗଣମାନେ କହିଲେ: ଶିବଶର୍ମନ, ମହାଭାଗ, ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ଏଠାରେ ବସିଛନ୍ତି ।
ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ଗଂଗାସ୍ନାନ ଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ଗଙ୍ଗା ସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ ।
ସଦା ନାରାଯଣୋ ଦେଵୋ ଯସ୍ଯାଶ୍ଚକ୍ରେ କଥାଂ ମୁଦା
ନାରାୟଣ ଦେବ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର କଥା ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ପତିଵ୍ରତାସ୍ଵରୁଂଧତ୍ଯାଃ କମଲେ ଵିମଲାଶଯଃ
ପତିବ୍ରତା ସ୍ୱରୁଂଧତୀ ମନରେ କମଳ ପରି ଶୁଭ୍ର ଥିଲେ ।
ନ ତଦ୍ରୂପଂ ନ ତଚ୍ଛୀଲଂ ନ ତତ୍କୌଲୀନ୍ଯମେଵ ଚ
ତାଙ୍କର ରୂପ, ଚରିତ୍ର ଓ କୁଳ ଦେଖିବାକୁ ଅନ୍ୟ କାହାରି ନାହିଁ ।
ନ ମାଧୁର୍ଯଂ ନ ଗାଂଭୀର୍ଯଂ ନ ଚାର୍ଯପରିତୋଷଣମ୍
ତାଙ୍କର ମାଧୁର୍ୟ, ଗମ୍ଭୀରତା ଓ ବଡମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଦେଖିବାକୁ ଅନ୍ୟ କାହାରି ନାହିଁ ।
ଧନ୍ଯାସ୍ତା ଯୋଷିତୋ ଲୋକେ ସଭାଗ୍ଯାଃ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଯଃ
ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ଯୋଷିତା ଧନ୍ୟ, ସଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ଶୁଭ୍ର ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ।
ଯଦା ପତିଵ୍ରତାନାଂ ତୁ କଥାସ୍ମଦ୍ଭଵନେ ଭଵେତ୍ 4.1.18.୩୦ !। ବ୍ରୁଵତୋରିତି ସଂକଥାଂ ତଥା ଗଣଯୋର୍ଵୈଷ୍ଣଵଯୋର୍ମୁଦାଵହାମ୍
ଯେତେବେଳେ ଆମ ଘରେ ପତିବ୍ରତାମାନଙ୍କର କଥା କହାଯାଏ, ଦୁଇ ଵୈଷ୍ଣବ ଗଣଙ୍କର ସଂବାଦ ଆନନ୍ଦ ଆଣେ ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ ଅନେକରଶନାଵ୍ଯଗ୍ର ହସ୍ତାଗ୍ରୋ ଵ୍ଯଗ୍ରଲୋଚନଃ
ଶିବଶର୍ମନ କହିଲେ: ତାଙ୍କର କମର ଅନେକ ମେଖଲାରେ ବାନ୍ଧା ଥିଲା, ହାତର ଶେଷ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଦୁଇଁଟି ବାଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ତ୍ରିଲୋକୀମଂଡପସ୍ତଂଭ ସନ୍ନିଭୋଭାଭିରାଵୃତଃ
ସେ ତିନି ଲୋକର ମଣ୍ଡପକୁ ଧରିଥିବା ଏକ ଦଣ୍ଡ ପରି ଦୀପ୍ତିରେ ଘେରାଯାଇଥିଲେ।
ସୂତ୍ରଧାର ଇଵ ଵ୍ଯୋମ ଵ୍ଯାଯାମପରିମାପକଃ
ସେ ଏମିତି ଏକ ଶିଳ୍ପୀ ପରି ଅପାର ଆକାଶକୁ ମାପିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସୀମା ନଥିଲା।
ଅଥଵାଂବରକାସାରସାରଯୂପସ୍ଵରୂପଧୃକ୍
କିମ୍ବା, ସେ ନିଜେ ଆକାଶର ଶୁଭ୍ର ଧାରାର ସାର ଓ ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ନିଶମ୍ଯେତି ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ଵଯସ୍ଯସ୍ଯ ଵିମାନଗୌ
ଏହିପରି ଶବ୍ଦ ସେଉଁଥିରୁ ତାଙ୍କର ମିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବବିମାନରେ ଶୁଣିଲେ,
ତସ୍ଯ କ୍ଷିତିପତେର୍ଵିପ୍ର ଦ୍ଵୌ ସୁତୌ ସଂବଭୂଵତୁଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ରାଜାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ସୁରୁଚ୍ଯାମୁତ୍ତମୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ସୁନୀତ୍ଯାଂ ତୁ ଧ୍ରୁଵୋ ପରଃ
ସୁରୁଚିଙ୍କୁ ଜେଷ୍ଠ ପୁଅ ଉତ୍ତମ ଓ ସୁନୀତିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ପୁଅ ଧ୍ରୁବ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ସୁନୀତ୍ଯା ରାଜସେଵାଯୈ ନିଯୁକ୍ତୋଽଲଂକୃତୋର୍ଭକଃ
ସୁନୀତିଙ୍କୁ ଯେଉଁ ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେ ରାଜସେବା ପାଇଁ ଶୋଭିତ ହୋଇ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ।
ସ ଗତ୍ଵୋତ୍ତାନଚରଣଂ କ୍ଷୋଣୀଶଂ ପ୍ରଣନାମ ହ
ସେ ଯାଇ ଉତ୍ତାନପାଦ ରାଜାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ପ୍ରୋଚ୍ଚସିଂହାସନସ୍ଥସ୍ଯ ନୃପତେର୍ବାଲ୍ଯଚାପଲାତ୍ 4.1.19.
ବାଳ୍ୟ ସ୍ଵଭାବର ଖେଳ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଉଚ୍ଚ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଆରୁରୁକ୍ଷୁମଵେକ୍ଷ୍ଯାମୁଂ ସୁରୁଚିର୍ଧୁଵମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଚଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବାକୁ ଦେଖି, ସୁରୁଚି ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବାଲବାଲିଶବୁଦ୍ଧିତ୍ଵାଦଭାଗ୍ଯା ଜଠରୋଦ୍ଭଵ
ତୁମର ଶିଶୁସ୍ଵଭାବ ଓ ଅପକୁଶଳ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା, ହେ ଅଭାଗା, ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା,
ଯଦି ସ୍ଯାତ୍ସୁକୃତଂ ତତ୍କିଂ ଦୁର୍ଭଗୋଦରଗୋଽଭଵଃ
ଯଦି ତୁମର ଭଲ କର୍ମ ଥାନ୍ତା, ତେବେ ଅଭାଗିଣୀ ଗର୍ଭରୁ କାହିଁକି ଜନ୍ମିଲୁ?