ଉଵାଚ ଚ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ସ୍ତୁତଶ୍ଚାରଣମାଗଧୈଃ
ସ୍ୱସ୍ଥ ମନରେ ଥିବା, ଚାରଣ ଓ ମାଗଧମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା, ସେ କହିଲେ।
ସ୍ଥିତା ସୁତାସୁ ନିଃଶ୍ଵସସ୍ଯ ମଂଦଭାଗ୍ଯା ଵଯଂ ତ୍ଵିତି
ନିଜ ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ଥିବା, ସେ ଦୀର୍ଘନିଶ୍ୱାସ ନେଇ କହିଲେ, 'ଆମେ ନିଜେ ଅପରିସିମିତ ଭାଗ୍ୟର।'
ଇତି ଶୃଣଵନ୍ମୁଖାତ୍ତାସାଂ ଵଚନାନି ଵିମାନଗଃ
ଏଭଳି, ସେ ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଥିବାବେଳେ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ସେ—
ଇତି ଦ୍ଵିଜଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରୋଚତୁର୍ଗଣସତ୍ତମୌ
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦୁଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦଳ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଵସଂତୀହ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵିନିଯୁକ୍ତାଃ ପ୍ରଜାସୃଜା
ପ୍ରଜାସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ରହି ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି।
ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ମହାଭାଗୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମାନସାଃ ସୁତାଃ
ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବସିଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନରୁ ଜନ୍ମିତ ପୁତ୍ର।
ସଂଭୂତିରନସୂଯା ଚ କ୍ଷମା ପ୍ରୀତିଶ୍ଚ ସନ୍ନତିଃ
ସମ୍ଭୂତି, ଅନସୂୟା, କ୍ଷମା, ପ୍ରୀତି ଓ ସନ୍ନତି—
ଏତେଷାଂ ତପସା ଚୈତଦ୍ଧାର୍ଯତେ ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍ 4.1.18.
ଏମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଜଗତ ଟିକି ରହିଛି।
ପ୍ରଜାଃ ସୃଜତ ରେ ପୁତ୍ରା ନାନାରୂପାଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ହେ ପୁତ୍ରମାନେ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକାରର ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କର, ଉଦ୍ୟମ କରି।
ଅଵିମୁକ୍ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ କ୍ଷେତ୍ରଂକ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଧିଷ୍ଠିତମ୍
ଅବିମୁକ୍ତକୁ ପହଞ୍ଚି, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଅଧିଷ୍ଠିତ—
ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଚ ଲିଂଗାନି ତେ ସ୍ଵନାମ୍ନାଂକିତାନି ଚ
ଏହିପରେ ସେ ନିଜ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ ଲିଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯେଽତ୍ର ତେ ଲୋକେ ଵସଂତ୍ଯୁଜ୍ଜ୍ଵଲତେଜସଃ
ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ଲୋକରେ ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ଅତି ମାନ୍ୟ ହୋଇ ବସିଥାନ୍ତି ।
ଲିଂଗମତ୍ରୀଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମତେଜୋଭିଵର୍ଧତେ
ଏଠାରେ ତ୍ରୀଶ୍ୱରଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ ଦେଖିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ତେଜ ଅଧିକ ହୁଏ ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ଭକ୍ତ୍ତ୍ଯା ଭ୍ରାଜତେ ଭାସ୍କରୋ ଯଥା
ସେଠାରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକେ ।
ତଲ୍ଲିଂଗଦର୍ଶନାଦ୍ଵିପ୍ର ମାରୀଚଂ ଲୋକମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମାରୀଚଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ ।
ପୁଲହେଶ ପୁଲସ୍ତ୍ଯେଶୌ ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମେ
ସ୍ୱର୍ଗର ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ପୁଲହା ଓ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ନାଥ ଅଛନ୍ତି ।
ହରିକେଶଵନେ ରମ୍ଯେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵାଂଗିରସେଶ୍ଵରମ୍ 4.1.18.
ହରିକେଶର ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଙ୍ଗିରସ ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ଵରଣାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାସିଷ୍ଠମୀଶ୍ଵମ୍
ବରଣା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ ବାସିଷ୍ଠ ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
କାଶ୍ଯାମେତାନି ଲିଂଗାନି ସେଵିତାନି ଶୁଭୈଷିଭିଃ
କାଶୀରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଶୁଭ ଋଷିମାନେ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି ।
ଗଣାଵୂଚତୁଃ ଶିଵଶର୍ମନ୍ମହାଭାଗ ତିଷ୍ଠତେ ସାତ୍ର ସୁଂଦରୀ
ଗଣମାନେ କହିଲେ: ଶିବଶର୍ମନ, ମହାଭାଗ, ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ଏଠାରେ ବସିଛନ୍ତି ।
ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ଗଂଗାସ୍ନାନ ଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ଗଙ୍ଗା ସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ ।
ସଦା ନାରାଯଣୋ ଦେଵୋ ଯସ୍ଯାଶ୍ଚକ୍ରେ କଥାଂ ମୁଦା
ନାରାୟଣ ଦେବ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର କଥା ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ପତିଵ୍ରତାସ୍ଵରୁଂଧତ୍ଯାଃ କମଲେ ଵିମଲାଶଯଃ
ପତିବ୍ରତା ସ୍ୱରୁଂଧତୀ ମନରେ କମଳ ପରି ଶୁଭ୍ର ଥିଲେ ।
ନ ତଦ୍ରୂପଂ ନ ତଚ୍ଛୀଲଂ ନ ତତ୍କୌଲୀନ୍ଯମେଵ ଚ
ତାଙ୍କର ରୂପ, ଚରିତ୍ର ଓ କୁଳ ଦେଖିବାକୁ ଅନ୍ୟ କାହାରି ନାହିଁ ।
ନ ମାଧୁର୍ଯଂ ନ ଗାଂଭୀର୍ଯଂ ନ ଚାର୍ଯପରିତୋଷଣମ୍
ତାଙ୍କର ମାଧୁର୍ୟ, ଗମ୍ଭୀରତା ଓ ବଡମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଦେଖିବାକୁ ଅନ୍ୟ କାହାରି ନାହିଁ ।
ଧନ୍ଯାସ୍ତା ଯୋଷିତୋ ଲୋକେ ସଭାଗ୍ଯାଃ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଯଃ
ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ଯୋଷିତା ଧନ୍ୟ, ସଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ଶୁଭ୍ର ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ।
ଯଦା ପତିଵ୍ରତାନାଂ ତୁ କଥାସ୍ମଦ୍ଭଵନେ ଭଵେତ୍ 4.1.18.୩୦ !। ବ୍ରୁଵତୋରିତି ସଂକଥାଂ ତଥା ଗଣଯୋର୍ଵୈଷ୍ଣଵଯୋର୍ମୁଦାଵହାମ୍
ଯେତେବେଳେ ଆମ ଘରେ ପତିବ୍ରତାମାନଙ୍କର କଥା କହାଯାଏ, ଦୁଇ ଵୈଷ୍ଣବ ଗଣଙ୍କର ସଂବାଦ ଆନନ୍ଦ ଆଣେ ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ ଅନେକରଶନାଵ୍ଯଗ୍ର ହସ୍ତାଗ୍ରୋ ଵ୍ଯଗ୍ରଲୋଚନଃ
ଶିବଶର୍ମନ କହିଲେ: ତାଙ୍କର କମର ଅନେକ ମେଖଲାରେ ବାନ୍ଧା ଥିଲା, ହାତର ଶେଷ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଦୁଇଁଟି ବାଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ତ୍ରିଲୋକୀମଂଡପସ୍ତଂଭ ସନ୍ନିଭୋଭାଭିରାଵୃତଃ
ସେ ତିନି ଲୋକର ମଣ୍ଡପକୁ ଧରିଥିବା ଏକ ଦଣ୍ଡ ପରି ଦୀପ୍ତିରେ ଘେରାଯାଇଥିଲେ।
ସୂତ୍ରଧାର ଇଵ ଵ୍ଯୋମ ଵ୍ଯାଯାମପରିମାପକଃ
ସେ ଏମିତି ଏକ ଶିଳ୍ପୀ ପରି ଅପାର ଆକାଶକୁ ମାପିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସୀମା ନଥିଲା।