ଅସ୍ମିନ୍ପୁରେଭିଷିଚ୍ଯାଥ ଵିସୃଜ୍ଯେଂଦ୍ରାଦିକାନ୍ସୁରାନ୍
ଏହି ସହରରେ ଅଭିଷେକ କରି, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନୋଁକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲି।
ଶିଵଶର୍ମା ପୁରୀ ସୌରେଃ ପ୍ରଭାମଂଡଲ ମଂଡିତାମ୍
ଶିବଶର୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁରୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଆଲୋକର ମଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ପୃଷ୍ଟୌ ତେନ ଚ ତୌ ତତ୍ର ତାଂ ପୁରୀଂ ପ୍ରଦଦର୍ଶତୁଃ
ତାଙ୍କ ପଛରେ, ସେଉଁଠି ସେ ଦୁଇଜଣେ ଏହି ସହରକୁ ଦେଖାଇଲେ।
ଗଣାଵୂଚତୁଃ ମାରୀଚେଃ କଶ୍ଯପାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ଦାକ୍ଷାଯଣ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜୋଷ୍ଣଗୁଃ
ଗଣମାନେ କହିଲେ: ମାରୀଚି ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାକ୍ଷାୟଣୀ ଗର୍ଭରୁ ଦ୍ୱିଜ ଉଷ୍ଣଗୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଭର୍ତୁରିଷ୍ଟା ତତସ୍ତସ୍ମାଦ୍ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀ 4.1.17.
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଥିଲେ, ଏହିଠାରୁ ସେ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଯୌବନରେ ଭରପୂର ଥିଲେ।
ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ହି ତଦ୍ରୂପଂ ମଂଡଲସ୍ଯ ତୁ ତେଜସା
ଏହି ରୂପ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କର, ଏବଂ ମଣ୍ଡଳର ଉଜ୍ୱଳତା ତାଙ୍କ ତେଜରୁ।
ନ ଖଲ୍ଵଯମୃତୋଂଽଡସ୍ଥ ଇତି ସ୍ନେହାଦଭାଷତ
ସେ ଭଲପାଇବାରୁ କହିଲେନି, 'ଏହି ଅଣ୍ଡରେ ଅମୃତ ନାହିଁ'।
ତେଜସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯଧିକଂ ତସ୍ଯ ସାଽସହିଷ୍ଣୁର୍ଵିଵସ୍ଵତଃ
ତାଙ୍କ ତେଜ ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଥିଲା, ଏବଂ ସେ ଏହା ସହିପାରିଲେନି।
ତ୍ରୀଣ୍ଯପତ୍ଯାନି ଭୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସଂଜ୍ଞାଯାଂ ମହସାଂ ନିଧିଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଞ୍ଜ୍ଞା, ଯିଏ ମହାତ୍ମା ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ତିନିଟି ସନ୍ତାନ ହୋଇଥିଲେ।
ଵୈଵସ୍ଵତଂ ମନୁଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଯମଂ ଚ ଯମୁନାଂ ତତଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ହେଉଛନ୍ତି ବୈବସ୍ୱତ ମନୁ, ତାପରେ ଯମ ଓ ଯମୁନା।
ମାଯାମଯୀଂ ତତଶ୍ଛାଯାଂ ସଵର୍ଣାଂ ନିର୍ମମେ ସ୍ଵତଃ
ତାପରେ ସେ ନିଜରୁ ମାୟାମୟୀ ଛାୟା ସବର୍ଣ୍ଣାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ତଵାଜ୍ଞାକାରିଣୀଂ ଦେଵି ଶାଧି ମାଂ କରଵାଣି କିମ୍
ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାମ କରେଉଥିବା ମୋତେ କହ, କଣ କରିବି?
ଅହଂ ଯାସ୍ଯାମି ସଦନଂ ତ୍ଵଷ୍ଟୁସ୍ତ୍ଵଂ ପୁନରତ୍ର ମେ
ମୁଁ ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯିବି, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଏଠାରେ ରୁହ।
ମନୁରେଷ ଯମାଵେତୌ ଯମୁନା ଯମ ସଂଜ୍ଞକୌ
ଏହି ମନୁ ଓ ଏହି ଦୁଇ ଯମ, ଯମୁନା ଓ ଯମ, ସଞ୍ଜ୍ଞାଙ୍କ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଅନାଖ୍ଯେଯମିଦଂ ଵୃତ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ପତ୍ଯୌ ଶୁଚିସ୍ମିତେ 4.1.17.
ହେ ଶୁଭ୍ରହସିନୀ, ଏହି ଘଟଣାକୁ ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ପତିଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଆକଚଗ୍ରହଣାନ୍ନାହମାଶାପାଚ୍ଚ କଦାଚନ
ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ କିମ୍ବା ଆଶା ଦ୍ୱାରା ଧରାଯିବି ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯାଦିଶ୍ଯ ସଵର୍ଣାଂ ସା ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତା ସଵର୍ଣଯା
ଏପରି ଉପଦେଶ ପାଇ ସା ସବର୍ଣ୍ଣା, 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ସବର୍ଣ୍ଣାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପିତଃ ସୋଢୁଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ତେଜସ୍ତେଜୋନିଧେରହମ୍
ପିତା, ମୁଁ ତୁମର ତେଜସ୍ୱିତାକୁ ସହିପାରୁନି, କାରଣ ମୁଁ ତେଜର ମୂଳରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ନିଶମ୍ଯୋଦୀରିତଂ ତସ୍ଯାଃ ପିତ୍ରାନିର୍ଭର୍ତ୍ସିତା ବହୁ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପିତା ବହୁ ଭଳି ତାଙ୍କୁ ତିବ୍ର ଭାବରେ ଡାଟିଲେ।
ଚିଂତାମଵାପ ମହତୀଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଧିକ୍ଚେଷ୍ଟିତଂ ତ୍ଵିତି
ସେ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ, 'ନାରୀମାନେ କଣ ଏମିତି କାମ କରନ୍ତି!' ବୋଲି ଲଜ୍ଜା ଲାଗିଲା।
ସ୍ଵାତଂତ୍ର୍ଯଂ ନ କ୍ଵଚିତ୍ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଧିଗସ୍ଵାତଂତ୍ର୍ଯଜୀଵିତମ୍
'ନାରୀମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ସ୍ୱାଧୀନତାର ଜୀବନକୁ ଲଜ୍ଜା!'
ତ୍ଯକ୍ତଂ ଭର୍ତୃଗୃହଂ ମୌଗ୍ଧ୍ଯାଦ୍ଧଂତ ଦୁଵୃର୍ତ୍ତଯା ମଯା
'ମୋର ଅବିବେକ ଓ ଦୁଷ୍ଟତାରେ, ମୁଁ ପତିଙ୍କ ଘର ଛାଡ଼ିଦେଇଛି।'
ତତ୍ରାସ୍ତି ସା ସଵର୍ଣା ଵୈ ପରିପୂର୍ଣମନୋରଥା
ସେଠି ସବର୍ଣ୍ଣା ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଯାଇଛି।
ତତୋତି ଚଂଡଶ୍ଚଂଡାଶୁଃ ପିତ୍ରୋରତିଭଯଂକରଃ
ତାଙ୍କର ପିତା ବହୁତ ରୁଷ୍ଟ ଓ ଭୟଙ୍କର।
ସ୍ଫୁଟଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ମଯାଦ୍ଯେତି ସ୍ଵକରାଂଗାରକର୍ଷ(ର୍ପ?)ଣମ୍ ।। 4.1.17.
ଆଜି ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖିଛି, ସେ ନିଜ ହାତରେ ଜଳୁଥିବା କୋଇଲା ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ଵଯଶ୍ଚ ପ୍ରଥମଂ ଚାରୁ ରୂପଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯକାଂକ୍ଷିତମ୍
ତାଙ୍କର ଯୁବନ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ, ରୂପ ମଧୁର ଓ ତିନି ଲୋକର ଲୋକମାନେ ଯାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ପତିଶ୍ଚ ତାଦୃକ୍ସର୍ଵଜ୍ଞୋ ଲୋକଚକ୍ଷୁସ୍ତମୋପହଃ
ତାଙ୍କର ପତି ଏମିତି ଜଣେ, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି।
ମହ୍ଯଂ ଶ୍ରେଯଃ କଥଂ ଵା ସ୍ଯାଦିତି ସା ପରିଚିଂତ୍ଯ ଚ
ସେ ଭାବିଲେ, 'ମୋ ପାଇଁ କିପରି ଭଲ ହେବ?'
ଉତ୍ତରାଂଶ୍ଚ କୁରୂନ୍ପ୍ରାପ ଚରଂତୀ ନୀରସଂତୃଣମ୍ ତପୋବଲେନ ତତ୍ପତ୍ଯୁଃ ସହିଷ୍ଯେ ତେଜ ଇତ୍ଯଲମ୍
ଉତ୍ତର କୁରୁ ଦେଶକୁ ଘୁଞ୍ଚି, ଯେଉଁଠାରେ ଘାସ ରୁଚିହୀନ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, 'ମୋ ପତିଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ତେଜକୁ ସହିପାରିବି—ଏହିପରି ହେଉ!'
ମନ୍ଯମାନୋଥ ତାଂ ସଂଜ୍ଞାଂ ସଵର୍ଣାଯାଂ ତଦା ରଵିଃ
ତାହା ସବର୍ଣ୍ଣାଙ୍କ ମନରେ ଏମିତି ଭାବ ଆସିଲା ବୋଲି ବିଚାର କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ—