ତତଃ କୁମାରଃ ସଂଜଜ୍ଞେ ଲୋହିତାଂଗୋ ମହୀତଲାତ୍
ତାପରେ ପୃଥିବୀରୁ ଲାଲ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ମାହେଯ ଇତ୍ଯତଃ ଖ୍ଯାତିଂ ପରାମେଷ ଗତଃ ସଦା
ସେହିପାଇଁ ସେ ସଦା 'ମାହେୟ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଅସିଶ୍ଚ ଵରଣା ଚାପି ସରିତୌ ଯତ୍ର ଶୋଭନେ
ଏଠାରେ, ଶୋଭାବନ୍ତି, ତଳୱାର ଓ ଗଛଗୁଡିକ ଅଛି, ଦୁଇଟି ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ସର୍ଵଗୋପି ହି ଵିଶ୍ଵେଶୋ ଯତ୍ର ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରକାଶତେ
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଗୋପୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ନାଥ ସଦା ଦିନ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଅମୃତଂ ହି ଭଵଂତ୍ଯେଵ ମୃତା ଯତ୍ର ଶରୀରିଣଃ 4.1.17.
ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମର ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଅପୁନର୍ଭଵଦେହାସ୍ତେ ଯେଽଵିମୁକ୍ରେତନୁତ୍ଯଜଃ
ଯେମାନେ ଅବିମୁକ୍ତକୁ କେବେ ଛାଡନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇ ନାହିଁ।
ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଲିଂଗଂ ଵିଧିନା ସ୍ଵନାମ୍ନାଂଗାରକେଶ୍ଵରମ୍
ସେଠାରେ ନିଜ ନାମରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯାହାକୁ ଅଙ୍ଗାରକେଶ୍ବର ଭାବରେ ପରିଚୟ ଦେଲେ।
ଜ୍ଵଲଦଂଗାରଵତ୍ତେଜୋ ଯାଵତ୍ତସ୍ଯଶରୀରତଃ
ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଙ୍ଗାରର ଚମକ ରହିଲା, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା ଅଛି।
ତତୋଂଗାରକ ନାମ୍ନା ସ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଗୀଯତେ
ଏହିପରି ଅଙ୍ଗାରକ ନାମରେ ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଂଗାରକ ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ଯେ ସ୍ନାତ୍ଵୋତ୍ତରଵହାଂଭସି
ଯେମାନେ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଅଙ୍ଗାରକର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ବହୁଥିବା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି,
ନ ତେଷାଂ ଗ୍ରହପୀଡା ଚ କଦାଚିତ୍କ୍ଵାପି ଜାଯତେ
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହର କଷ୍ଟ କେବେ କୌଣସି ସମୟରେ ଆସିନଥାଏ।
ଉପରାଗସମଂ ପର୍ଵ ତଦୁକ୍ତଂ କାଲଵେଦିଭିଃ
ଏହି ପର୍ବ ଗ୍ରହ ସମ୍ମିଳନ ପରି ଅଟୁଟ ଅଟୁଟ ମାନାଯାଏ, ଯାହାକୁ କାଳ ଜଣା ଲୋକେ କହିଛନ୍ତି।
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଶ୍ରାଦ୍ଧଦା ଯେ ଵୈ ଚତୁର୍ଥ୍ଯଂଗାରଯୋଗତଃ
ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଅଙ୍ଗାରକ ସଂଯୋଗରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି,
ଅଂଗାରକଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ତୁ ପୁରା ଜଜ୍ଞେ ଗଣେଶ୍ଵରଃ
ପୁରାତନ କାଳରେ ଅଙ୍ଗାରକ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନରେ ଗଣେଶ୍ବର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ।
ଏକଭକ୍ତଵ୍ରତୀ ତତ୍ର ସଂପୂଜ୍ଯ ଗଣନାଯକମ୍ 4.1.17.
ଏଠାରେ ଏକ ଭୋଜନ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଗଣନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଂଗାରେଶ୍ଵର ଭକ୍ତା ଯେ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ନରୋତ୍ତମାଃ
ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ବାରାଣସୀରେ ଅଙ୍ଗାରେଶ୍ବରଙ୍କ ଭକ୍ତ,
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ଇତ୍ଥଂ କଥଯତୋରେଵ ରମ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଯଵତୀଂ କଥାମ୍
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏଭଳି ରମ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା କହୁଥିବାବେଳେ,
ନେତ୍ରାନଂଦକରୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶିଵଶର୍ମାଽଥ ତାଂ ପୁରୀମ୍
ନେତ୍ରକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ସେହି ସହରକୁ ଦେଖି, ଶିବଶର୍ମା ପରେ—
ଅଧ୍ଵଖେଦାପନୋଦାଯ ପୁନରସ୍ଯାଃ ପୁରଃ କଥାମ୍
ପଥର କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ସହରର କଥା ପୁନଃ କହିଲେ—
ଵିଧେର୍ଵିଧିତ୍ସତଃ ପୂର୍ଵଂ ତ୍ରିଲୋକୀରଚନାଂ ମୁଦା
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଜଣିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ତିନି ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ମରୀଚ୍ଯତ୍ର୍ଯଂଗିରୋ ମୁଖ୍ଯାଃ ସର୍ଵେ ସୃଷ୍ଟିପ୍ରଵର୍ତକାଃ
ମରୀଚି, ଅତ୍ରି ଓ ଅଙ୍ଗିରସ — ଏମାନେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସମସ୍ତେ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭକାରୀ।
ସୁତଶ୍ଚାଂଗିରସୋ ନାମ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵିବୁଧସତ୍ତମଃ
ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କର ପୁଅ, ନାମ ଅଙ୍ଗିରସ, ବୁଦ୍ଧିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ।
ଵେଦଵେଦାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ କଲାସୁ କୁଶଲୋଽମଲଃ
ସେ ବେଦ ଓ ବେଦର ଅର୍ଥ, ତଥା ସତ୍ୟର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିଲେ; କଳାରେ ପ୍ରବୀଣ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ହିତୋପଦେଷ୍ଟା ହିତକୃଦହିତାତ୍ଯହିତଃ ସଦା
ସେ ଉପକାରୀ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଭଲ କାମ କରିଥିଲେ, ସଦା ଭଲକୁ ଚୟନ କରିଥିଲେ ଓ ଖରାପକୁ ଦୂରେ ରଖିଥିଲେ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଭାର ସଂଭୃତୋ ଗୁରୁଵତ୍ସଲଃ 4.1.17.
ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ସେ ଗୁରୁପ୍ରତି ଅତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲେ।
ମହଲ୍ଲିଂଗଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଶାଂଭଵଂ ଭୂରିଭାଵନଃ
ସେ ଶାମ୍ଭୁଙ୍କର ମହା ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ବହୁ ଭକ୍ତିମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ଵିଶ୍ଵେଶୋ ଵିଶ୍ଵଭାଵନଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତର ନାଥ, ବିଶ୍ବେଶ୍ୱର, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ, ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନୋସ୍ମି ଵରଂ ବ୍ରୂହି ଯତ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ
ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ — 'ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ତାହା ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ।'
ଶୁଚିଦତ୍ତ ଗୃହୀତ ମହୋପହୃତେ ହୃତଭକ୍ତଜନୋଦ୍ଧତତାପତତେ
ହେ ଶୁଚି ହୃଦୟବନ୍ତ, ତୁମ ମହା ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି; ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇଛି।
ତତସର୍ଵହୃଦଂବର ଵରଦନତେ ନତଵୃଜିନମହାଵନ ଦାହକୃତେ
ହେ ସମସ୍ତ ହୃଦୟର ଦୁଃଖ ହରିବା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା, ନମସ୍କାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ପାପର ମହାବନକୁ ଦହିଦେବା।