ଅଯଂ ସ ଶୁକ୍ରୋ ଭଗଵନ୍ନିତୀଦଂ ନିଵେଦଯାମାସ ଭଵାଯ ଶୀଘ୍ରମ୍ 4.1.16.
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଶୁକ୍ର। ଏପରି ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଏହା ଜଣାଇଲେ।
ନ କିଂଚିଦୁକ୍ତ୍ଵା ସ ହି ଭୂତଗୋପ୍ତା ଚିକ୍ଷେପ ଵକ୍ତ୍ରେ ଫଲଵତ୍କଵୀଂଦ୍ରମ୍
କିଛି କହିନଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବିଙ୍କୁ ଫଳ ଭଳି ନିଜ ମୁହଁରେ ପକେଇଲେ।
କାଵ୍ଯେ ନିଗୀର୍ଣେ ଗିରିଜେଶ୍ଵରେଣ ଦୈତ୍ଯା ଜଯାଶା ରହିତା ବଭୂଵୁଃ
ଗିରିଜାଙ୍କ ପତି ଯେତେବେଳେ କାବ୍ୟକୁ ଗିଳିଗଲେ, ଦାନବମାନେ ବିଜୟ ଆଶାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଲେ।
ଶରୀର ହୀନା ଇଵ ଜୀଵସଂଘା ଦ୍ଵିଜା ଯଥା ଚାଧ୍ଯଯନେନ ହୀନାଃ
ଯେପରି ଦେହ ଛାଡିଦେଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, କିମ୍ବା ପଢ଼ାଶୁନା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେପରି—
ପତ୍ଯା ଵିହୀନାଶ୍ଚ ଯଥୈଵ ଯୋଷା ଯଥା ଵିପକ୍ଷା ଇଵ ମାର୍ଗଣୌଘାଃ
ଯେପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀ ବିହୀନ, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ନଥିବା ବାଣମାଳା, ସେପରି—
ଵିନା ଯଥା ଵୈଭଵଶକ୍ତିମେକାଂ ଭଵଂତି ହୀନାଃ ସ୍ଵଫଲୈଃ କ୍ରିଯୌଘାଃ
ଏବଂ ଯେପରି ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରୀ ଶକ୍ତି ବିନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ମିଳେନାହିଁ, ସେପରି—
ନଂଦିନାପହୃତେ ଶୁକ୍ରେ ଗିଲିତେ ଚ ଵିଷାଦିନା
ନନ୍ଦି ଯେତେବେଳେ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଗିଳିଲେ,
ତାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଗତୋତ୍ସାହାନଂଧକଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ସେମାନେ ଉତ୍ସାହ ହରାଇଥିବା ଦେଖି, ଅନ୍ଧକ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତନୂର୍ଵିନା ହୃତାଃ ପ୍ରାଣାଃ ସର୍ଵେଷାମଦ୍ଯ ତେନ ନଃ
ଆଜି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଜୀବନ ଏବଂ ଦେହ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ଯୁଗପନ୍ନୋ ହୃତଂ ସର୍ଵମେକସ୍ମିନ୍ଭାର୍ଗଵେ ହୃତେ ଗୁରୁଃ ସର୍ଵସମର୍ଥଶ୍ଚ ତ୍ରାତା ତ୍ରାତୋ ନ ଚାପଦି
ଏକଥାରେ, ଭୃଗୁବଂଶୀ ଶୁକ୍ର ନଷ୍ଟ ହେବା ସହିତ, ସମସ୍ତ କିଛି ହରାଇଗଲା; ଆମ ଗୁରୁ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମର୍ଥ ଓ ରକ୍ଷକ, ସଂକଟବେଳେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଦ୍ଧୈର୍ଯମଵଲଂବ୍ଯେହ ଯୁଧ୍ଯଧ୍ଵମରିଭିଃ ସହ 4.1.16.
ତେଣୁ, ଏଠାରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଭରସା କରି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର।
ଅଦ୍ଯୈତାନ୍ଵିଵଶାନ୍ହତ୍ଵା ସହ ଦେଵୈଃ ସଵାସଵୈଃ
ଆଜି ଏହି ଅସହାୟମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରମାନେକୁ ମାରିଦେବା ପରେ—
ସ ଚାପି ଯୋଗୀ ଯୋଗେନ ଯଦି ନାମ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଭୁଃ
ଏବଂ ଯଦି ସେ ଯୋଗୀ, ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ, ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା—
ଇତ୍ଯଂଧକଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦାନଵା ମେଘନିଃସ୍ଵନାଃ
ଏପରି ଅନ୍ଧକଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦାନବମାନେ ମେଘର ଗର୍ଜନା ପରି ଚିତ୍କାର କଲେ।
ସତ୍ଯାଯୁପି ନ ନୋ ଜାତୁ ଶକ୍ତାଃ ସ୍ଯୁଃ ପ୍ରମଥାବଲାତ୍
ତଥାପି, ସତ୍ୟ କହୁଛି, ଆମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମଥମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ସହିପାରିବୁ ନାହିଁ।
ଯେ ସ୍ଵାମିନଂ ଵିହାଯାଜୌ ବହୁମାନଧନା ଜନାଃ
ଯେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ମାନରେ ଧନୀ ହୁଅନ୍ତି—
ଅଯଶସ୍ତମସା ଖ୍ଯାତିଂ ମଲିନୀକୃତ୍ଯଭୂରିଶଃ
ସେମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଅପମାନର ଅନ୍ଧକାରରେ ପୁଣିପୁଣି ମଲିନ ହୁଏ।
କିଂ ଦାନୈଃ କିଂ ତପୋଭିଶ୍ଚ କିଂ ତୀର୍ଥପରିମଜ୍ଜନୈଃ
ଦାନ, ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ—ଏସବୁ କ’ଣ କାମର?
ସଂପ୍ରଧାର୍ଯେତି ତେଽନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଦୈତ୍ଯାସ୍ତେ ଦନୁଜାସ୍ତଥା
ଏହିପରି, ସେଇ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ପରସ୍ପରେ ଆଲୋଚନା କରିଲେ।
ତତ୍ର ଵାଣାସିଵଜ୍ରୌଘୈଃ କଟଂକଟଶିଲାମଯୈଃ
ସେଠାରେ ତୀର, ତଳୱାର, ବଜ୍ର ଓ ପାଥରର ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା।
ଖଟ୍ଵାଂଗୈଃ ପଟ୍ଟିଶୈଃ ଶୂଲୈର୍ଲକୁଟୈର୍ମୁସଲୈରଲମ୍ 4.1.16.
ଅନେକ ଗଦା, ବେଠା, ତ୍ରିଶୂଳ, ଲଠି ଓ ମୁସଳ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା।
କାର୍ମୁକାଣାଂ ଵିକୃଷ୍ଟାନାଂ ପତତାଂ ଚ ପତତ୍ରିଣାମ୍
ତଣା ଧରା ଧନୁଷ ଓ ଉଡୁଥିବା ତୀରରୁ,
ରଣତୂର୍ଯନିନାଦୈଶ୍ଚ ଗଜାନାଂ ବହୁବୃଂହିତୈଃ
ଯୁଦ୍ଧର ତୁରୀ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନିରେ,
ପ୍ରତିସ୍ଵନୈରଵାପୂରି ଦ୍ଯାଵାଭୂମ୍ଯୋର୍ଯଦଂତରମ୍
ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟର ସ୍ଥାନଟି ଗଞ୍ଜିଥିବା ଶବ୍ଦରେ ପୂରିଯାଇଥିଲା।
ଗଜଵାଜିମହାରାଵ ସ୍ଫୁଟଚ୍ଛବ୍ଦଗ୍ରହାଣି ଚ
ହାତୀ ଓ ଘୋଡାମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଡାକ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ରୁଧିରୋଦ୍ଗାର ଚିତ୍ରାଣି ଵ୍ଯଶ୍ଵହସ୍ତିରଥାନି ଚ
ବିଚିତ୍ର ରକ୍ତପାତ ଦୃଶ୍ୟ, ଘୋଡା, ହାତୀ ଓ ରଥମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୈନ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରମଥୈର୍ଭଜ୍ଯମାନମିତସ୍ତତଃ
ପ୍ରମଥମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ସେନାକୁ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିଲେ, ତାହା ଦେଖିଲେ।
ଶରଵଜ୍ରପ୍ରହାରୈସ୍ତୈର୍ଵଜ୍ରାଘାତୈର୍ନଗା ଇଵ
ତୀର ଓ ବଜ୍ରର ଘାତରେ, ଗଛ ଉପରେ ବଜ୍ର ପଡିଥିବା ପରି, ସେମାନେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲେ।
ଯାଂତମାଯାଂତମାଲୋକ୍ଯ ଦୂରସ୍ଥଂ ନିକଟସ୍ଥିତମ୍
କିଏ ଆସୁଛି, କିଏ ଯାଉଛି, କିଏ ଦୂରେ, କିଏ ନିକଟରେ ଅଛି, ଏହା ଦେଖିଲେ।
ଵିନାଯକେନ ସ୍କଂଦେନ ନଂଦିନା ସୋମନଂଦିନା
ବିନାୟକ, ସ୍କନ୍ଦ, ନନ୍ଦି ଓ ସୋମନନ୍ଦି ଦ୍ୱାରା,