ଦାନଵାଧିପତେ ସର୍ଵଂ ତଥ୍ଯଂ ଯଦ୍ଭାଷିତଂ ତ୍ଵଯା 4.1.16.
ହେ ଦାନବମହାରାଜ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେ ସବୁ ସତ୍ୟ।
ପୀତ୍ଵା ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ଵୈ କଣଧୂମଂ ସୁଦୁଃସହମ୍
ଯେଉଁ କଣଧୂମ ପିଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର, ତାହା ପିଇଲେ ଲୋକେ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ ରହିଥାନ୍ତି।
ଏତଯା ଵିଦ୍ଯଯା ସୋହଂ ପ୍ରମଯୈର୍ମଥିତାନ୍ରଣେ
ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁକାରୀ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ଦେଇଥିଲି।
ନିର୍ଵ୍ରଣାନ୍ନୀରୁଜଃ ସ୍ଵସ୍ଥାନ୍ସୁପ୍ତ୍ଵେଵ ପୁନରୁତ୍ଥିତାନ୍
ସେମାନେ ଅଘାତ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଫେରିଥିଲେ, ଏବଂ ଘୁମରୁ ଉଠିଥିବା ପରି ପୁନି ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦାନଵପତିଂ ଵିଦ୍ଯାମାଵର୍ତଯତ୍କଵିଃ
ଏପରି କହି ବିଦ୍ୱାନ୍ ମହାର୍ଷି ଦାନବପତିଙ୍କୁ ସେଇ ଜ୍ଞାନ ଶିଖାଇଲେ।
ଵେଦା ଇଵ ସଦଭ୍ଯସ୍ତାଃ ସମଯେ ଵା ଯଥାଂବୁଦାଃ
ଯେପରି ଭେଦଗୁଡ଼ିକୁ ସମୟରେ ପଢ଼ାଯାଏ, କିମ୍ବା ବର୍ଷା ଋତୁରେ ମେଘ ଜମାହୁଏ, ସେପରି ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଉଜ୍ଜୀଵିତାଂସ୍ତୁ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁହୁଂଡାଦ୍ଯାନ୍ମହାସୁରାନ୍
ତୁହୁଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାଅସୁରମାନେ ପୁନଃଜୀବିତ ହେବାକୁ ଦେଖି,
ଶୁକ୍ରେଣୋଜୀଵିତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦାନଵାଂସ୍ତାନ୍ଗଣେଶ୍ଵରାଃ
ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ପୁନି ଜୀବନ୍ତ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ଗଣପତିମାନେ
ଆଶ୍ଚର୍ଯରୂପେ ପ୍ରମଥେଶ୍ଵରାଣାଂ ତସ୍ମିଂସ୍ତଥା ଵର୍ତତି ଯୁଦ୍ଧଯଜ୍ଞେ
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟରେ, ଯୁଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ, ଗଣପତିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଜଯେତି ଚୋକ୍ତ୍ଵା ଜଯ ଯୋନିମୁଗ୍ରମୁଵାଚ ନଂଦୀ କନକାଵଦାତମ୍
ସୁନା ପରି ଶୁଭ୍ର ନନ୍ଦୀ 'ଜୟ' ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ ଓ ଭୟଙ୍କର ବିଜୟର ଉତ୍ସକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ତଦ୍ଭାର୍ଗଵେଣାଦ୍ଯ କୃତଂ ଵୃଥା ନଃ ସଂଜୀଵ୍ଯ ତାନାଜିମୃତାନ୍ଵିପକ୍ଷାନ୍ 4.1.16.
ଆଜି ଭାର୍ଗବ ନିଷ୍ଫଳ ହେଲେ ନାହିଁ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ ଆମ ବିପକ୍ଷମାନେକୁ ପୁନି ଜୀବନ୍ତ କରିଦେଲେ।
ତୁହୁଂଡହୁଂଡାଦିକଜଂଭଜଂଭଵିପାକପାକାଦି ମହାସୁରେଂଦ୍ରାଃ
ତୁହୁଣ୍ଡ, ହୁଣ୍ଡ, ଜମ୍ଭ, ଜମ୍ଭ, ବିପାକ, ପାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାଅସୁର ପ୍ରଭୁମାନେ—
ଯଦି ହ୍ଯସୌ ଦୈତ୍ଯଵରାନ୍ନିରସ୍ତାନ୍ସଂଜୀଵଯେଦତ୍ର ପୁନଃପୁନସ୍ତାନ୍
ଯଦି ସେ ପୁନିପୁନି ଏଠାରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୈତ୍ୟମାନେକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିଦେଇଥାଏ,
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତଃ ପ୍ରମଥେଶ୍ଵରେଣ ସ ନଂଦିନା ଵୈ ପ୍ରମଥେଶ୍ଵରେଶଃ
ଏପରି ଗଣପତି ନନ୍ଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ଗଣପତିଙ୍କ ପ୍ରଭୁ
ନଂଦିନ୍ପ୍ରଯାହି ତ୍ଵରିତୋତିମାତ୍ରଂ ଦ୍ଵିଜେଂଦ୍ରଵର୍ଯଂ ଦିତିନଂଦନାନାମ୍
ନନ୍ଦୀ, ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦିତିର ପୁଅମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ।
ସ ଏଵ ମୁକ୍ତୋ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜେନ ନନାଦ ନଂଦୀ ଵୃଷସିଂହନାଦଃ
ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ନନ୍ଦୀ ବୃଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପରି ଦହାଡ଼ିଲେ।
ତଂ ରକ୍ଷ୍ଯମାଣଂ ଦିତିଜୈଃ ସମସ୍ତୈଃ ପାଶାସିଵୃକ୍ଷୋପଲଶୈଲହସ୍ତୈଃ
ସେ, ସମସ୍ତ ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ପାଶ, ତଳୱାର, ଗଛ, ପାଥର ଓ ପାହାଡ଼ ଧରି ରକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲେ।
ସ୍ରସ୍ତାଂବରଂ ଵିଚ୍ଯୁତଭୂଷଣଂ ଚ ଵିମୁକ୍ତକେଶଂ ବଲିନା ଗୃହୀତମ୍
ତାଙ୍କର ପୋଶାକ ଖସିଯାଇଥିଲା, ଭୂଷଣ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା, କେଶ ଖୋଲା ଥିଲା, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଣେ ତାଙ୍କୁ ଧରିଥିଲେ।
ଦଂଭୋଲି ଶୂଲାସିପରଶ୍ଵଧାନାମୁଦ୍ଦଂଡଚକ୍ରୋପଲ କଂପନାନାମ୍
ବିଦ୍ୟୁତ, ତ୍ରିଶୂଳ, ତଳୱାର, କୁଟାର, ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ର, ପାଥର ଓ କମ୍ପିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ସହିତ,
ତଂ ଭାର୍ଗଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗଣାଧିରାଜୋ ମୁଖାଗ୍ନିନା ଶସ୍ତ୍ରଶତାନି ଦଗ୍ଧ୍ଵା
ଗଣପତିଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କର ମୁଖର ଅଗ୍ନିରେ ଶତଶଃ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଜଳାଇଦେଲେ।
ଅଯଂ ସ ଶୁକ୍ରୋ ଭଗଵନ୍ନିତୀଦଂ ନିଵେଦଯାମାସ ଭଵାଯ ଶୀଘ୍ରମ୍ 4.1.16.
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଶୁକ୍ର। ଏପରି ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଏହା ଜଣାଇଲେ।
ନ କିଂଚିଦୁକ୍ତ୍ଵା ସ ହି ଭୂତଗୋପ୍ତା ଚିକ୍ଷେପ ଵକ୍ତ୍ରେ ଫଲଵତ୍କଵୀଂଦ୍ରମ୍
କିଛି କହିନଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବିଙ୍କୁ ଫଳ ଭଳି ନିଜ ମୁହଁରେ ପକେଇଲେ।
କାଵ୍ଯେ ନିଗୀର୍ଣେ ଗିରିଜେଶ୍ଵରେଣ ଦୈତ୍ଯା ଜଯାଶା ରହିତା ବଭୂଵୁଃ
ଗିରିଜାଙ୍କ ପତି ଯେତେବେଳେ କାବ୍ୟକୁ ଗିଳିଗଲେ, ଦାନବମାନେ ବିଜୟ ଆଶାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଲେ।
ଶରୀର ହୀନା ଇଵ ଜୀଵସଂଘା ଦ୍ଵିଜା ଯଥା ଚାଧ୍ଯଯନେନ ହୀନାଃ
ଯେପରି ଦେହ ଛାଡିଦେଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, କିମ୍ବା ପଢ଼ାଶୁନା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେପରି—
ପତ୍ଯା ଵିହୀନାଶ୍ଚ ଯଥୈଵ ଯୋଷା ଯଥା ଵିପକ୍ଷା ଇଵ ମାର୍ଗଣୌଘାଃ
ଯେପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀ ବିହୀନ, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ନଥିବା ବାଣମାଳା, ସେପରି—
ଵିନା ଯଥା ଵୈଭଵଶକ୍ତିମେକାଂ ଭଵଂତି ହୀନାଃ ସ୍ଵଫଲୈଃ କ୍ରିଯୌଘାଃ
ଏବଂ ଯେପରି ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରୀ ଶକ୍ତି ବିନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ମିଳେନାହିଁ, ସେପରି—
ନଂଦିନାପହୃତେ ଶୁକ୍ରେ ଗିଲିତେ ଚ ଵିଷାଦିନା
ନନ୍ଦି ଯେତେବେଳେ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଗିଳିଲେ,
ତାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଗତୋତ୍ସାହାନଂଧକଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ସେମାନେ ଉତ୍ସାହ ହରାଇଥିବା ଦେଖି, ଅନ୍ଧକ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତନୂର୍ଵିନା ହୃତାଃ ପ୍ରାଣାଃ ସର୍ଵେଷାମଦ୍ଯ ତେନ ନଃ
ଆଜି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଜୀବନ ଏବଂ ଦେହ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ଯୁଗପନ୍ନୋ ହୃତଂ ସର୍ଵମେକସ୍ମିନ୍ଭାର୍ଗଵେ ହୃତେ ଗୁରୁଃ ସର୍ଵସମର୍ଥଶ୍ଚ ତ୍ରାତା ତ୍ରାତୋ ନ ଚାପଦି
ଏକଥାରେ, ଭୃଗୁବଂଶୀ ଶୁକ୍ର ନଷ୍ଟ ହେବା ସହିତ, ସମସ୍ତ କିଛି ହରାଇଗଲା; ଆମ ଗୁରୁ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମର୍ଥ ଓ ରକ୍ଷକ, ସଂକଟବେଳେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।