ତେନ ବ୍ରହ୍ମଶିରୋନାମ ପରମାସ୍ତ୍ରଂ ମହାତ୍ମନା
ସେ ମହାତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମଶିରୋ ନାମକ ପରମାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ ।
ତଯୋସ୍ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧମଭଵଦ୍ଘୋରଂ ଵୈ ତାରକାମଯମ୍
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ତାରା ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
ନିଵାର୍ଯ ରୁଦ୍ରଂ ସମରାତ୍ସଂଵର୍ତାନଲଵର୍ଚସମ୍ 4.1.15.
ସମରରୁ, ସଂବର୍ତ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଟକାଯାଇଥିଲା ।
ଅଥାଂତର୍ଗର୍ଭମାଲୋକ୍ଯ ତାରାଂ ପ୍ରାହ ବୃହସ୍ପତିଃ
ତାରାଙ୍କ ଗର୍ଭ ଦେଖି, ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଇଷୀକାସ୍ତଂବମାସାଦ୍ଯ ଗର୍ଭଂ ସା ଚୋତ୍ସସର୍ଜ ହ
ଉଷା ଗୋଟିଏ କଣ୍ଡ ପୁଞ୍ଚକୁ ପହଞ୍ଚି, ତାରା ଗର୍ଭକୁ ଛାଡିଦେଲେ ।
ତତଃ ସଂଶଯମାପନ୍ନାସ୍ତାରାମୂଚୁଃ ସୁରୋତ୍ତମାଃ
ତାପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ସନ୍ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାରାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ।
ପୃଚ୍ଛମାନା ଯଦା ଦେଵୈ ର୍ନାହ ତାରାଽତିସତ୍ରପା
ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଥିବାବେଳେ, ତାରା ଭୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେନାହିଁ ।
ତଂ ନିଵାର୍ଯ ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ତାରାଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ସଂଶଯମ୍
ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନେକୁ ଅଟକାଇ, ତାରାକୁ ସନ୍ଦେହ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ।
ତଦା ସ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯୁପାଘ୍ରାଯ ରାଜା ଗର୍ଭଂ ପ୍ରଜାପତିଃ
ତାପରେ, ପ୍ରଜାପତି ରାଜା ଶିଶୁର ମୁଣ୍ଡକୁ ଘ୍ରାଣ କଲେ ।
ତତଶ୍ଚ ସର୍ଵଦେଵେଭ୍ଯସ୍ତେଜୋରୂପବଲାଧିକଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ରୂପ, ଶକ୍ତି ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ ।
ଜଗାମ କାଶୀଂ ନିର୍ଵାଣରାଶିଂ ଵିଶ୍ଵେଶପାଲିତାମ୍
ସେ କାଶୀକୁ ଗଲେ, ଯାହା ମୁକ୍ତିର ଆସ୍ତାନ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଅଛି ।
ତପଶ୍ଚଚାର ଚାତ୍ଯୁଗ୍ରମୁଗ୍ରଂ ସଂଶୀଲଯନ୍ହୃଦି
ସେ ଅତି ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା କଲେ, ହୃଦୟରେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ କରି ।
ତତୋ ଵିଶ୍ଵପତିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଵିଶ୍ଵେଶୋ ଵିଶ୍ଵଭାଵନଃ 4.1.15.
ତାପରେ, ବିଶ୍ୱପତି, ଶ୍ରୀମାନ୍, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦେବତା ଦେଖାଦେଲେ ।
ଉଵାଚ ଚ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଜ୍ଯୋତୀରୂପୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ମହେଶ୍ୱର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ, ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ କଥା କହିଲେ ।
ତଵାନେନାତି ତପସା ଲିଂଗସଂଶୀଲନେନ ଚ
ତୁମର ଏହି ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା ଓ ଲିଙ୍ଗ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା,
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚଃ ସୋଥ ମେଘଗଂଭୀର ନିଃସ୍ଵନମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବଜ୍ର ଭଳି ଗଭୀର ସ୍ୱରରେ,
ଉନ୍ମୀଲ୍ଯଲୋଚନେ ଯାଵତ୍ପୁରଃ ପଶ୍ଯତି ବାଲକଃ
ଯେତେବେଳେ ସେଇ ଶିଶୁ ଆଖି ଖୋଲିଲେ, ସେ ସାମ୍ନାକୁ ଦେଖିଲେ।
ବୁଧ ଉଵାଚ ନମଃ ପୂତାତ୍ମନେ ତୁଭ୍ଯଂ ଜ୍ଯୋତୀରୂପ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ବୁଧ କହିଲେ: ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ଆଲୋକର ଆକାର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶିର ନମାଏ।
ନମଃ ସର୍ଵାର୍ତି ନାଶାଯ ପ୍ରଣତାନାଂ ଶିଵାତ୍ମନେ
ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ନାଶ କରୁଥିବା, ଶରଣାଗତଙ୍କର ମଙ୍ଗଳମୟ ଆତ୍ମା, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
କୃପାଲଵେ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଭକ୍ତିଗମ୍ଯାଯ ତେ ନମଃ
ଦୟାଳୁ ହେ, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ଶଂଭୋ ଶିଵଶିଵାକାଂତ ଶାଂତଶ୍ରୀ କଂଠଶୂଲଭୃତ୍
ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଶିବଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଶାନ୍ତ ଓ ଶ୍ରୀମୟ, କଣ୍ଠରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା।
ପିନାକପାଣେ ଗିରିଶ ଶିତିକଂଠ ସଦାଶିଵ
ପିନାକ ଧାରୀ, ପାହାଡ଼ର ନାଥ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ସଦା ମଙ୍ଗଳମୟ।
ସ୍ତୁତିକର୍ତୁଂ ନ ଜାନାମି ସ୍ତୁତିପ୍ରିଯ ମହେଶ୍ଵର 4.1.15.
ମୁଁ କିପରି ତୁମର ସ୍ତୁତି କରିବି ଜାଣେନି, ହେ ସ୍ତୁତି ପ୍ରିୟ ମହେଶ୍ୱର।
ଅଯମେଵ ଵରୋ ନାଥ ପ୍ରସନ୍ନୋସି ଯଦୀଶ୍ଵର
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ମୋର ଏକମାତ୍ର ଆଶୀର୍ବାଦ — ତୁମେ ଖୁସି ହେଉଛ।
ତତଃ ପ୍ରାହ ମହେଶାନସ୍ତତ୍ସ୍ତୁତ୍ଯା ପରିତୋଷିତଃ
ତାହା ପରେ, ସେଇ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ମହେଶାନ କଥା କହିଲେ।
ନକ୍ଷତ୍ରଲୋକାଦୁପରି ତଵ ଲୋକୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୋର ଲୋକ ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳରୁ ଉପରେ ରହିବ।
ତ୍ଵଯେଦଂ ସ୍ଥାପିତଂ ଲିଂଗଂ ସର୍ଵେଷାଂ ବୁଦ୍ଧିଦାଯକମ୍
ତୁମେ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନା କରିଛ, ସେଠାରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାଞ୍ଛଂଭୁସ୍ତତ୍ରୈଵାଂତରଧୀଯତ
ଏଭଳି କହି, ଭଗବାନ ଶମ୍ଭୁ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଗଣାଵୂଚତୁଃ କାଶ୍ଯାଂ ବୁଧେଶ୍ଵରସମର୍ଚନଲବ୍ଧବୁଦ୍ଧିଃ ସଂସାରସିଂଧୁମଧିଗମ୍ଯ ନରୋ ହ୍ଯଗାଧମ୍
ଗଣମାନେ କହିଲେ: କାଶୀରେ ବୁଧେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜି ଯେଉଁ ମଣିଷ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ, ସେ ଅପରାଧୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ଚଂଦ୍ରେଶ୍ଵରାତ୍ପୂର୍ଵଭାଗେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲିଂଗଂ ବୁଧେଶ୍ଵରମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବୁଧେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି—