ଭଵତୋପି ମହାଦେଵ ଭଵତାପହରୋ ହି ଯଃ
ମହାଦେବ, ଆପଣ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ଲିଂଗଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ସୁମହନ୍ନକ୍ଷତ୍ରେଶ୍ଵର ସଂଜ୍ଞିତମ୍ ।। ଵାରଣାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ସଂଗମେଶ୍ଵରସନ୍ନିଧୌ
ବାରଣା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ, ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ନକ୍ଷତ୍ରେଶ୍ୱର ନାମରେ ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା।
ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷ ସହସ୍ରଂ ତୁ ପୁରୁଷାଯିତସଂଜ୍ଞିତମ୍ 4.1.15.
ଦିବ୍ୟ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ଏହା ପୁରୁଷାୟିତ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ହି ଵିଶ୍ଵେଶୋ ଵ୍ଯତରଦ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଖୁସି ହେଇ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଲେ।
ଶ୍ରୀ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ଉଵାଚ ନ କ୍ଷାଂତଂ ହି ତପୋତ୍ଯୁଗ୍ରମେତଦନ୍ଯାଭିରୀଦୃଶମ୍
ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର କହିଲେ: ଏପରି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଣେ ସହିନାହାନ୍ତି।
ପୁରୁଷାଯିତସଂଜ୍ଞେନ ତପ୍ତଂ ଯତ୍ତପସାଧୁନା
ପୁରୁଷାୟିତ ନାମରେ ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା ଶୁଭ ଭାବେ କରାଯାଇଛି—
ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚକ୍ରେ ସମସ୍ତେଽସ୍ମିନ୍ନଗ୍ରଗଣ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯଥ
ଏହି ସମସ୍ତ ଆଲୋକମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ, ତୁମେ ସବୁଠୁ ଅଗ୍ରଣୀ ହେବେ।
ଓଷଧୀନାଂ ସୁଧାଯାଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଯଃ ପତିଃ
ଯିଏ ଔଷଧି, ଅମୃତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ନାଥ—
ଭଵତୀନାମିଦଂ ଲିଂଗଂ ନକ୍ଷତ୍ରେଶ୍ଵର ସଂଜ୍ଞିତମ୍
ତୁମର ଏହି ଲିଙ୍ଗ ନକ୍ଷତ୍ରେଶ୍ୱର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ।
ଉପରିଷ୍ଟାନ୍ମୃଗାଂକସ୍ଯ ଲୋକୋ ଵସ୍ତୁ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋକର ଉପରେ, ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଲୋକ ରହିବ।
ନକ୍ଷତ୍ରପୂଜକା ଯେ ଚ ନକ୍ଷତ୍ରଵ୍ରତଚାରିଣଃ
ଯେମାନେ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ଏବଂ ନକ୍ଷତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି—
ନକ୍ଷତ୍ରଗ୍ରହରାଶୀନାଂ ବାଧାସ୍ତେଷାଂ କଦାଚନ
ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ କିମ୍ବା ରାଶିରୁ କିଛି ଦୁଃଖ ହୁଏନା।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ଅତିଥିତ୍ଵମଵାପ ନେତ୍ରଯୋର୍ବୁଧଲୋକଃ ଶିଵଶର୍ମଣସ୍ତ୍ଵଥ 4.1.15.
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ନେତ୍ରୟୋରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶିବଶର୍ମନଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୁଧଲୋକ ଅତିଥି ହେଲେ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ କସ୍ଯ ଲୋକୋଯମତୁଲୋ ବ୍ରୂତଂ ଶ୍ରୀଭଗଵଦ୍ଗଣୌ
ଶିବଶର୍ମନ କହିଲେ: ଏହି ଜଗତ କିଏଙ୍କର ଅପୂର୍ବ? ମହାଗଣପତି, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।
ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗଵିନୋଦାଯ ତାପତ୍ରଯଵିନାଶିନୀମ୍
ସ୍ୱର୍ଗ ପଥର ଆନନ୍ଦ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖର ନାଶ ପାଇଁ—
ଯୋସୌ ପୂର୍ଵଂ ମହାକାଂତିରାଵାଭ୍ଯାଂ ପରିଵର୍ଣିତଃ
ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ମହାତ୍ୱ ରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲୁ—
ଦକ୍ଷିଣା ରାଜସୂଯସ୍ଯ ଯେନ ତ୍ରିଭୁଵନଂ କୃତା
ଯିଏ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଦକ୍ଷିଣା ଭାବେ ତିନି ଜଗତକୁ ଦେଇଥିଲେ—
ଅତ୍ରିନେତ୍ରସମୁଦ୍ଭୂତଃ ପୌତ୍ରୋ ଵୈ ଦ୍ରୁହିଣସ୍ଯ ଯଃ
ଯିଏ ଅତ୍ରିଙ୍କ ନେତ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ରପୁତି—
ନିର୍ମଲାନାଂ କଲାନାଂ ଚ ଶେଵଧିର୍ଯଶ୍ଚ ଗୀଯତେ
ଯିଏ ନିର୍ମଳ କିରଣର ଧନଭଣ୍ଡା ଭାବରେ ଗାୟନ କରାଯାଏ—
ମୁଦଂକୁମୁଦିନୀନାଂଯସ୍ତନୋତି ଜଗତା ସହ
ଯିଏ କମଳ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି—
କିମନ୍ଯୈର୍ଗୁଣସଂଭାରୈରତୋପି ନ ସମଂ ଵିଧୋଃ
ଅନ୍ୟ ଗୁଣର ଏକତ୍ରିକରଣର କଣ ଆବଶ୍ୟକତା? ଏପରି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସୋମଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହିଁ।
ବୃହସ୍ପତେସ୍ସ ଵୈ ଭାର୍ଯାମୈଶ୍ଵର୍ଯମଦମୋହିତଃ
ସ୍ୱ ଶକ୍ତିର ଅହଂକାରରେ ମତିଭ୍ରମିତ, ସେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ନେଇଥିଲେ—
ଜହାର ତରସା ତାରାଂ ରୂପଵାନ୍ରୂପଶାଲିନୀମ୍ 4.1.15.
ସେ ଶକ୍ତିରେ ତାରାଙ୍କୁ, ଯିଏ ସୁନ୍ଦର ଓ ରୂପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉଠାଇ ନେଇଥିଲେ।
ନାଯଂ କଲାନିଧେର୍ଦୋଷୋ ଦ୍ଵିଜରାଜସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଵୈ
ଏହା କିରଣର ଧନଭଣ୍ଡା ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣରାଜଙ୍କ ଦୋଷ ନୁହେଁ।
ଧ୍ଵାଂତମେତଦଭିତଃ ପ୍ରସାରିଯତ୍ତଚ୍ଛମାଯ ଵିଧିନାଵିନିର୍ମିତମ୍
ଏହି ଅନ୍ଧାର, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ, ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଆଧିପତ୍ଯମଦମୋହିତଂ ହିତଂ ଶଂସିତଂ ସ୍ପୃଶତି ନୋ ହରେର୍ହିତମ୍
ଅଧିପତ୍ୟର ଅହଂକାରରେ ମତିଭ୍ରମିତ, କହାଯାଇଥିବା ଉପକାର ହରିଙ୍କ ଉପକାରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେନା।
ଧିଗ୍ଧିଗେତଦଧିକର୍ଦ୍ଧି ଚେଷ୍ଟିତଂ ଚଂକ୍ରମେକ୍ଷଣଵିଲକ୍ଷିତଂ ଯତଃ
ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ଓ ଆଚରଣ, ଯାହା ମାର୍ଗରୁ ଭ୍ରମିତ ପଦକ୍ଷେପରେ ଚିହ୍ନିତ, ଉପରେ ନିନ୍ଦା।
କଃ କାମେନ ନ ନିର୍ଜିତସ୍ତ୍ରିଜଗତାଂ ପୁଷ୍ପାଯୁଧେନାପ୍ଯହୋ କଃ କ୍ରୋଧସ୍ଯଵଶଂଗତୋ ନନଚ କୋ ଲୋଭେନ ସଂମୋହିତଃ
ତିନି ଜଗତରେ କିଏ କାମରେ ଜିତ ହୋଇନାହିଁ, ପୁଷ୍ପଧନୁ ଦ୍ୱାରା? ହାୟ, କିଏ କ୍ରୋଧରେ ଅଧିନ ହୋଇନାହିଁ, କିଏ ଲୋଭରେ ମତିଭ୍ରମିତ ହୋଇନାହିଁ?
ଆଧିପତ୍ଯକମଲାତିଚଂଚଲା ପ୍ରାପ୍ଯତାଂ ଚ ଯଦିହାର୍ଜିତଂ କିଲ
ଅଧିପତିତ୍ୱ, ପଦ୍ମ ଭଳି ଚଞ୍ଚଳ, ଏଠାରେ କେବଳ ସତ୍ୟରେ ଅର୍ଜିତ ହେଲେ ମିଳିଥାଏ ।
ନ ଯଦାଂଗିରସେ ତାରାଂ ସ ଵ୍ଯସର୍ଜଯଦୁଲ୍ବଣଃ
ଉଲ୍ବଣ ତାରାକୁ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ ଦେଇନଥିଲେ,