ତଦାରଭ୍ଯ ଚ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ଦ୍ଵିଜରାଜୋଧିପୋଭଵତ୍
ସେ ସମୟରୁ ଏହି ଲୋକରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେର ରାଜା ହେଲେ।
ସୋମଵାରଵ୍ରତକୃତଃ ସୋମପାନରତା ନରାଃ
ଯେମାନେ ସୋମବାର ବ୍ରତ କରନ୍ତି ଓ ସୋମପାନରେ ଆନନ୍ଦ ପାନ୍ତି,
ଚଂଦ୍ରେଶ୍ଵରସମୁତ୍ପତ୍ତିଂ ତଥା ଚାଂଦ୍ରମସଂ ତପଃ
ଚନ୍ଦ୍ରେଶ୍ବରଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କର ତପସ୍ୟାର କଥା ଅଟୁଟ ଭାବେ ହେଉଛି।
ଅଗସ୍ତିରୁଵାଚ ଶିଵଶର୍ମଣି ଶର୍ମକାରିଣୀଂ ପ ଥି ଦିଵ୍ଯେ ଶ୍ରମହାରିଣୀଂ ଗଣୌ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଶିବଶର୍ମାନ୍କୁ, ଯେ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ପଥରେ ଶ୍ରମ ଦୂର କରିଥାନ୍ତି, ଗଣମାନେ ସହିତ—
ଅଗସ୍ତିରୁଵାଚ କଥା ଵିଷ୍ଣୁଗଣାଭ୍ଯାଂ ଚ କଥିତାଂ ଶିଵଶର୍ମଣେ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଗଣମାନେ ଶିବଶର୍ମାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ ଉଡୁଲୋକକଥାଂ ଖ୍ଯାତଂ ଵିଷ୍ଵଗାଖ୍ଯାନକୋଵିଦୌ
ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ: ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକର କଥା ସବୁଠୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଆଉ ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ସମସ୍ତ କଥା କହିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଗଣାଵୂଚତୁଃ ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଜାଵିନିର୍ମାଣେ ଦକ୍ଷୋ ଜାତଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ସର୍ଵଲାଵଣ୍ଯରୋହିଣ୍ଯୋ ରୋହିଣୀପ୍ରମୁଖାଃ ଶୁଭାଃ
ଗଣମାନେ କହିଲେ: ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସମସ୍ତ ଲାଲିତ୍ୟର ରୋହିଣୀମାନେ, ରୋହିଣୀ ଅଗ୍ରଣୀ ହୋଇ, ଶୁଭ ଥିଲେ।
ତାଭିସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈଶ୍ଵେଶ୍ଵରୀଂ ପୁରୀମ୍
ସେମାନେ ସହିତ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରି, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀ ନଗରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ଯଦା ତୁଷ୍ଟୋଯମୀଶାନୋ ଦାତୁଂ ଵରମଥାଯଯୌ
ପ୍ରଭୁ ଖୁସି ହେଲେ, ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେବାକୁ ଆସିଲେ।
ଶଂଭୋର୍ଵାକ୍ଯମଥାକର୍ଣ୍ଯ ଊଚୁସ୍ତାଶ୍ଚ କୁମାରିକାଃ
ଶମ୍ଭୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ କୁମାରୀମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଭଵତୋପି ମହାଦେଵ ଭଵତାପହରୋ ହି ଯଃ
ମହାଦେବ, ଆପଣ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ଲିଂଗଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ସୁମହନ୍ନକ୍ଷତ୍ରେଶ୍ଵର ସଂଜ୍ଞିତମ୍ ।। ଵାରଣାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ସଂଗମେଶ୍ଵରସନ୍ନିଧୌ
ବାରଣା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ, ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ନକ୍ଷତ୍ରେଶ୍ୱର ନାମରେ ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା।
ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷ ସହସ୍ରଂ ତୁ ପୁରୁଷାଯିତସଂଜ୍ଞିତମ୍ 4.1.15.
ଦିବ୍ୟ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ଏହା ପୁରୁଷାୟିତ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ହି ଵିଶ୍ଵେଶୋ ଵ୍ଯତରଦ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଖୁସି ହେଇ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଲେ।
ଶ୍ରୀ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ଉଵାଚ ନ କ୍ଷାଂତଂ ହି ତପୋତ୍ଯୁଗ୍ରମେତଦନ୍ଯାଭିରୀଦୃଶମ୍
ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର କହିଲେ: ଏପରି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଣେ ସହିନାହାନ୍ତି।
ପୁରୁଷାଯିତସଂଜ୍ଞେନ ତପ୍ତଂ ଯତ୍ତପସାଧୁନା
ପୁରୁଷାୟିତ ନାମରେ ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା ଶୁଭ ଭାବେ କରାଯାଇଛି—
ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚକ୍ରେ ସମସ୍ତେଽସ୍ମିନ୍ନଗ୍ରଗଣ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯଥ
ଏହି ସମସ୍ତ ଆଲୋକମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ, ତୁମେ ସବୁଠୁ ଅଗ୍ରଣୀ ହେବେ।
ଓଷଧୀନାଂ ସୁଧାଯାଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଯଃ ପତିଃ
ଯିଏ ଔଷଧି, ଅମୃତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ନାଥ—
ଭଵତୀନାମିଦଂ ଲିଂଗଂ ନକ୍ଷତ୍ରେଶ୍ଵର ସଂଜ୍ଞିତମ୍
ତୁମର ଏହି ଲିଙ୍ଗ ନକ୍ଷତ୍ରେଶ୍ୱର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ।
ଉପରିଷ୍ଟାନ୍ମୃଗାଂକସ୍ଯ ଲୋକୋ ଵସ୍ତୁ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋକର ଉପରେ, ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଲୋକ ରହିବ।
ନକ୍ଷତ୍ରପୂଜକା ଯେ ଚ ନକ୍ଷତ୍ରଵ୍ରତଚାରିଣଃ
ଯେମାନେ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ଏବଂ ନକ୍ଷତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି—
ନକ୍ଷତ୍ରଗ୍ରହରାଶୀନାଂ ବାଧାସ୍ତେଷାଂ କଦାଚନ
ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ କିମ୍ବା ରାଶିରୁ କିଛି ଦୁଃଖ ହୁଏନା।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ଅତିଥିତ୍ଵମଵାପ ନେତ୍ରଯୋର୍ବୁଧଲୋକଃ ଶିଵଶର୍ମଣସ୍ତ୍ଵଥ 4.1.15.
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ନେତ୍ରୟୋରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶିବଶର୍ମନଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୁଧଲୋକ ଅତିଥି ହେଲେ।
ଶିଵଶର୍ମୋଵାଚ କସ୍ଯ ଲୋକୋଯମତୁଲୋ ବ୍ରୂତଂ ଶ୍ରୀଭଗଵଦ୍ଗଣୌ
ଶିବଶର୍ମନ କହିଲେ: ଏହି ଜଗତ କିଏଙ୍କର ଅପୂର୍ବ? ମହାଗଣପତି, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।
ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗଵିନୋଦାଯ ତାପତ୍ରଯଵିନାଶିନୀମ୍
ସ୍ୱର୍ଗ ପଥର ଆନନ୍ଦ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖର ନାଶ ପାଇଁ—
ଯୋସୌ ପୂର୍ଵଂ ମହାକାଂତିରାଵାଭ୍ଯାଂ ପରିଵର୍ଣିତଃ
ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ମହାତ୍ୱ ରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲୁ—
ଦକ୍ଷିଣା ରାଜସୂଯସ୍ଯ ଯେନ ତ୍ରିଭୁଵନଂ କୃତା
ଯିଏ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଦକ୍ଷିଣା ଭାବେ ତିନି ଜଗତକୁ ଦେଇଥିଲେ—
ଅତ୍ରିନେତ୍ରସମୁଦ୍ଭୂତଃ ପୌତ୍ରୋ ଵୈ ଦ୍ରୁହିଣସ୍ଯ ଯଃ
ଯିଏ ଅତ୍ରିଙ୍କ ନେତ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ରପୁତି—
ନିର୍ମଲାନାଂ କଲାନାଂ ଚ ଶେଵଧିର୍ଯଶ୍ଚ ଗୀଯତେ
ଯିଏ ନିର୍ମଳ କିରଣର ଧନଭଣ୍ଡା ଭାବରେ ଗାୟନ କରାଯାଏ—
ମୁଦଂକୁମୁଦିନୀନାଂଯସ୍ତନୋତି ଜଗତା ସହ
ଯିଏ କମଳ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି—