ଉମଯା ସହିତଂ ରୁଦ୍ରଂ ସଂତର୍ପ୍ଯାଧ୍ଵରକର୍ମଣା
ଉମା ସହିତ ରୁଦ୍ର ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ।
ତତ୍ରୈଵ ତପ୍ତଵାନ୍ସୋମସ୍ତପଃ ପରମଦୁଷ୍କରମ୍
ସେଠାରେ ସୋମ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କଲେ ।
ତତ୍ରୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ପ୍ରୀତୈରିତ୍ଯୁକ୍ତୋସୌ କଲାନିଧିଃ
ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ 'କଳାନିଧି' ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ ।
ତତ୍ରୈଵ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଲୋଚନପଦଂ ଗତଃ
ସେଠାରେ ସେ ଦେବଦେବଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ତ୍ଵଂ ମମାସ୍ଯ ପରାମୂର୍ତିରିତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତତ୍ତପୋବଲାତ୍
ସେ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ, 'ତୁମେ ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ' ବୋଲି କହାଯାଇଥିଲା ।
ତ୍ଵତ୍ପୀଯୂଷମଯୈର୍ହସ୍ତୈଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟମେତଚ୍ଚରାଚରମ୍
ତୁମର ଅମୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହାତର ଛୁଆଁରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଚଳ-ଅଚଳ ଜଗତ ଶୁଭ ପାଇଲା ।
ଏତଦୁକ୍ତ୍ଵା ମହେଶାନୋ ଵରାନନ୍ଯାନଦାନ୍ମୁଦା 4.1.14.
ଏହିପରି କହି ମହାଦେବ ଆନନ୍ଦରେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।
ଯଚ୍ଚ କ୍ରତୁ କ୍ରିଯୋତ୍ସର୍ଗସ୍ତ୍ଵଯା ମହ୍ଯଂ ନିଵେଦିତଃ
ତୁମେ ଯେ ଯଜ୍ଞ, ଅର୍ପଣ ଏବଂ ଉତ୍ସର୍ଗ ମୋତେ ଦେଇଛ,
ତତୋତ୍ର ଲିଂଗେ ତ୍ଵନ୍ନାମ୍ନି ସୋମସୋମାର୍ଧରୂପଧୃକ୍
ସେଥିରେ, ତୁମ ନାମରେ ଥିବା ଲିଙ୍ଗରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅର୍ଧ ଚନ୍ଦ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରି,
ଅହୋରାତ୍ରଂ ଵସିଷ୍ଯାମି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯସଂଯୁତଃ
ମୁଁ ଦିନ ରାତି ତିନି ଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ସହିତ ରହିବି।
ଜପହୋମାର୍ଚନଧ୍ଯାନଦାନବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ଜପ, ହୋମ, ପୂଜା, ଧ୍ୟାନ, ଦାନ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା,
ଜୀର୍ଣୋଦ୍ଧାରାଦିକରଣଂ ନୃତ୍ଯଵାଦ୍ଯାଦିକାର୍ପଣମ୍
ପୁନଃ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଦେବାଳୟ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ, ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା, ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଅର୍ପଣ କରିବା,
ଚଂଦ୍ରେଶ୍ଵରେ କୃତଂ ସର୍ଵଂ ତଦାନଂତ୍ଯାଯ ଜାଯତେ
ଚନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର ଠାରେ ଯାହା କରାଯାଏ, ସେ ସବୁର ଫଳ ଅନନ୍ତ ହୁଏ।
ଅଭକ୍ତାଯ ଚ ନାଖ୍ଯେଯଂ ନାସ୍ତିକାଯ ଶ୍ରୁତିଦ୍ରୁହେ
ଏହି କଥା ଅଭକ୍ତ, ନାସ୍ତିକ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରବିରୋଧୀଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତଦୋପଵାସଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଭୂତାଯାଂ ସଦ୍ଭିରାଦରାତ୍
ଏହିପରି, ଭୂତା ଦିନରେ ଭଲ ଲୋକମାନେ ଆଦର ସହିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଶନିପ୍ରଦୋଷେ ସଂପୂଜ୍ଯ ଲିଂଗଂ ଚଂଦ୍ରେଶ୍ଵରାହ୍ଵଯମ୍
ଶନିବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଚନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କର।
ଉପୋଷ୍ଯ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଜାଗରଣଂ ନିଶି 4.1.14.
ଚତୁର୍ଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରି, ରାତି ଭରି ଜାଗି ରହ।
ଉପାସ୍ଯ ସଂଧ୍ଯାଂ ଵିଧିଵତ୍କୃତସର୍ଵୋଦକ କ୍ରିଯଃ
ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ସମସ୍ତ ଜଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ,
ଆଵାହନାର୍ଘ୍ଯରହିତଂ ପିଂଡାନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଅବାହନ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ବିନା, ସାବଧାନ ଭାବରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।
ମାତାମହାଂସ୍ତଥୋଦ୍ଦିଶ୍ଯ ତଥାନ୍ଯାନପି ଗୋତ୍ରଜାନ୍
ମାତାମାହ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋତ୍ରୀୟ ଆତ୍ମାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଵଞ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ଚ ତୀର୍ଥେସ୍ମିଞ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯୋଦ୍ଧରତେଖିଲାନ୍
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି।
ତଥା ଚଂଦ୍ରୋଦକୁଂଡେଽତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧୈସ୍ତୃପ୍ଯଂତି ପୂର୍ଵଜାଃ
ଚନ୍ଦ୍ରୋଦକୁଣ୍ଡରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ତଥା ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ଚର୍ଣାଚ୍ଚଂଦ୍ରୋଦେ ପିଣ୍ଡଦାନତଃ
ଚନ୍ଦ୍ରୋଦରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଲେ, ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ତଦା ନୃତ୍ଯଂତି ମୁଦିତାସ୍ତତ୍ପୂର୍ଵପ୍ରପିତାମହାଃ
ତାପରେ ପୂର୍ବପ୍ରପିତାମାହମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି।
ଅସ୍ମାକଂ ମଂଦଭାଗ୍ଯତ୍ଵାଦ୍ଯଦି ନୈଵ କରିଷ୍ଯତି
ଯଦି ଆମର ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ସେ ଏହା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବେ ନାହିଁ,
ସ୍ପୃଶେନ୍ନାପି ଯଦା ମଂଦସ୍ତଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯତି ତୃପ୍ତଯେ ସଂତର୍ପ୍ଯ ଵିପ୍ରାଂଶ୍ଚ ଯତୀନ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଵୈ ପାରଣଂ ତତଃ
ଏବଂ ଯଦି ସେ ଅବୁଜେ ଏହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ କରେ, ତେବେ ସେ ନିଜ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଦେଖିବେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ ଖୁସି ହେଲା ପରେ, ସେ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ଵ୍ରତେ କୃତେ କାଶ୍ଯାଂ ସଦର୍ଶେ ସୋମଵାସରେ 4.1.14.
ଏହି ବ୍ରତ କାଶୀରେ, ଯେତେବେଳେ ଦର୍ଶ ଓ ସୋମବାର ଏକାଠି ପଡ଼େ, ପାଳନ କରାଯାଏ,
ଅତ୍ର ଯାତ୍ରା ମହାଚୈତ୍ର୍ଯାଂ କାର୍ଯା କ୍ଷେତ୍ରନିଵାସିଭିଃ
ସେ ସମୟରେ, ଏଠାର ଲୋକମାନେ ମହାଚୈତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ଯାତ୍ରା କରିବା ଉଚିତ।
ଚଂଦ୍ରେଶ୍ଵରଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଯଦ୍ଯନ୍ଯତ୍ରାପି ସଂସ୍ଥିତଃ
ଚନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପୂଜା କରି, ଯଦି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଅଛିଥିଲେ ମଧ୍ୟ,
କଲୌ ଚଂଦ୍ରେଶମହିମା ନାଭାଗ୍ଯୈରଵଗମ୍ଯତେ
କଳିଯୁଗରେ, ଭାଗ୍ୟହୀନ ଲୋକମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା ବୁଝିପାରିନାହାନ୍ତି।