ଦୀକ୍ଷିତ ଉଵାଚ ହଂହୋ ସତ୍ପୁତ୍ରଜନନି ନିତ୍ଯଂ ସତ୍ଯପ୍ରଭାଷିଣି
ଦୀକ୍ଷିତ କହିଲେ: ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅର ମା, ସତ୍ୟ କଥା କହିବାରେ ସଦା ନିଷ୍ଠାବାନ୍—
ତଦାତଦେତି ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂଯା ନାଥେଦାନୀଂ ସ ନିର୍ଗତଃ
ତୁମେ ସଦା କହୁଛ, 'ସେ ଏଠି, ସେ ସେଠି,' କିନ୍ତୁ ଏବେ ସେ ବାହାରିଗଲା।
କୁତସ୍ତ୍ଵଚ୍ଛାଟକଃ ପତ୍ନି ମାଂଜିଷ୍ଠୋ ଯୋ ମଯାଽର୍ପିତଃ
ଘରଣୀ, ମୁଁ ଦେଇଥିବା ଲାଲ ଚାଦର କେଉଁଠି?
ସାଂପ୍ରତଂ ନେକ୍ଷ୍ଯତେ ସୋପି ଭୃଂଗାରୁର୍ମଣିମଂଡିତଃ
ଏବେ ତାର ମଣି ଲଗାଇଥିବା ଭୃଙ୍ଗାର ଗହଣାଟି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
କ୍ଵ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯଂ ତତ୍କାଂସ୍ଯଂ ଗୌଡୀ ତାମ୍ରଘଟୀ କ୍ଵ ସା
ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶର କାଂସା ଭାଣ୍ଡ କେଉଁଠି? ଗୌଡ ତାମ୍ବା ଘଡ଼ା କେଉଁଠି?
କ୍ଵ ସା ପର୍ଵତଦେଶୀଯା ଚଂଦ୍ରକାଂତଶିଲୋଦ୍ଭଵା
ପାହାଡ଼ ଦେଶର ଚାନ୍ଦ୍ରକାଁତ ଶିଳାର ଭାଣ୍ଡଟି କେଉଁଠି?
କିଂ ବହୂକ୍ତେନ କୁଲଜେ ତୁଭ୍ଯଂ କୁପ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଵୃଥା
ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଓ କୁଳବନ୍ତି, ମୁଁ ଅପରାଧ ନ କରି ତୁମପ୍ରତି କ୍ରୁଧ ହେଇଛି।
ଅନପତ୍ଯୋସ୍ମି ତେନାହଂ ଦୁଷ୍ଟେନ କୁଲଦୂଷିଣା
ସେ ଦୁଷ୍ଟ, କୁଳକୁ ଅପବିତ୍ର କରିଥିବା ଲୋକ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଏବେ ସନ୍ତାନହୀନ ହେଇଯାଇଛି।
ଅପୁତ୍ରତ୍ଵଂ ଵରଂ ନୃଣାଂ କୁପୁତ୍ରାତ୍କୁଲପାଂସନାତ୍ 4.1.13.
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା କୁଳ ଅପମାନିତ ହେବାଠାରୁ, ସନ୍ତାନ ନଥିବା ଭଲ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ନିତ୍ଯଵିଧିଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ନେଵାହ୍ନିକସ୍ଯଚିତ୍
ସ୍ନାନ କରି, ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ସେ ଦିନ ତାଲେ—
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥା ସ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ପ୍ରାକ୍ତନଂ ସ୍ଵଂ ଵିନିଂଦ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି ଘଟଣା ଶୁଣି, ନିଜ ପୂର୍ବ ଅପରାଧକୁ ଦୋଷ ଦେଇ—
ଚିଂତାମଵାପ ମହତୀଂ କ୍ଵ ଯାମି କରଵାଣି କିମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲା: 'ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି, କଣ କରିବି?'
ଦେଶାଂତରେ ହ୍ଯସ୍ତି ଧନଃ ସଦ୍ଵିଦ୍ଯଃ ସୁଖମେଧତେ
ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ଧନ, ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଓ ସୁଖ ମିଳିପାରେ ।
ଯାଯଜୂକେ କୁଲେ ଜନ୍ମ କ୍ଵକ୍ଵ ମେ ଵ୍ଯସନଂ ତଥା
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ମୋର ଦୁଃଖ କେଉଁଠି ?
ଭିକ୍ଷିତୁଂ ନାଧିଗଚ୍ଛାମି ନ ମେ ପରିଚିତଃ କ୍ଵଚିତ୍
ମୁଁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ କାହାକୁ ମିଳୁନାହିଁ, କେଉଁଠି ମୋର ପରିଚିତ ନାହିଁ ।
ସଦାଭ୍ଯୁଦିତେ ଭାନୌ ପ୍ରସୂର୍ମେ ମୃଷ୍ଟଭୋଜନମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ମୋର ମା ମୋତେ ଭଲ ରାନ୍ଧା ଖାଇବା ଦେଇଥାଏ ।
ଇତି ଚିଂତଯତସ୍ତସ୍ଯ ଭାନୁରସ୍ତାଚଲଂ ଗତଃ
ଏଭଳି ଭାବିଥିବା ବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼ ପଛରେ ଲୁଚିଗଲା ।
ମହୋପହାରାନାଦାଯ ନଗରାଦ୍ବହିରଭ୍ଯଗାତ୍
ସେ ବଡ଼ ଉପହାର ନେଇ ନଗର ଛାଡ଼ି ବାହାରିଗଲା ।
ପକ୍ଵାନ୍ନଗଂଧମାଘ୍ରାଯ କ୍ଷୁଧିତଃ ସ ତମନ୍ଵଗାତ୍ 4.1.13.
ପକା ଖାଦ୍ୟର ଗନ୍ଧ ଶୁଅ, ଖାଲି ପେଟରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲା ।
ପଲାଯମାନୋ ନିହତଃ କ୍ଷଣାତ୍ପଂଚତ୍ଵମାଗତଃ
ପଳାଇବା ସମୟରେ, ସେ ମାରାଯାଇ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା ।
କୁଲାଚାରପ୍ରତୀପୋଯଂ ପିତ୍ରୋର୍ଵାକ୍ଯପରାଙ୍ମୁଖଃ 4.1.13.
ସେ ପରିବାରର ଆଚାରକୁ ବିପରୀତ କରେ, ପିତାମାତାଙ୍କ ଉପଦେଶକୁ ଅଗ୍ରହଣ କରେ ।
କଲିଂଗରାଜୋଭଵିତାଽଧୁନାଵିଧୁତକଲ୍ମଷଃ 4.1.13.
କଳିଙ୍ଗର ରାଜା ଏବେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ ।
ସ୍ଵାର୍ଥଦୀପଦଶୋଦ୍ଯୋତ ଲିଂଗମୌଲି ତମୋହରଃ 4.1.13.
ସ୍ଵାର୍ଥର ଦୀପ, ମୁଣ୍ଡର ଚିହ୍ନ, ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରେ ।
ତାଵତ୍ତତାପ ସ ତପସ୍ତ୍ଵଗସ୍ଥିପରିଶେଷିତମ୍ 4.1.13.
ସେ ଏତେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କଲେ ଯେ, ଦେହରେ କେବଳ ଚମ୍ମା ଓ ହାଡ଼ ରହିଗଲା ।
କ୍ରୂରଦୃଗ୍ଵୀକ୍ଷତେ ଯାଵତ୍ପୁନଃପୁନରିଦଂ ଵଦନ୍ 4.1.13.
ସେ କ୍ରୂର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ପୁନଃପୁନଃ ଏହି କଥା କହୁଥିଲେ ।
ଦେଵେନ ଦତ୍ତା ଯେ ତୁଭ୍ଯଂ ଵରାଃ ସଂତୁ ତଥୈଵ ତେ 4.1.13.
ଦେବତା ଯେଉଁ ଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏଭଳି ରହିବେ ।
ପୁର୍ଯାଂ ଯକ୍ଷେଶ୍ଵରାଣାଂ ତେ ସ୍ଵରୂପମିତି ଵର୍ଣିତମ୍
ପୁରରେ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କର ରୂପ ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ଣିତ ।
ଅଲକାଯାଃ ପୁରୋଭାଗେ ପୂରୈଶାନୀମହୋଦଯା
ଅଳକାର ସାମ୍ନାରେ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଉଠିଛି ।
ଶିଵସ୍ମରଣସଂସକ୍ତାଃ ଶିଵଵ୍ରତପରାଯଣାଃ
ଶିବଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ଲିନ, ଶିବବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ।
ସାଭିଲାଷାସ୍ତପସ୍ଯଂତି ସ୍ଵର୍ଗଭୋଗୋସ୍ତ୍ଵିତୀହ ନଃ
ସେମାନେ ଆଶାରେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ଆମ ପାଇଁ ଏଠାରେ ସ୍ଵର୍ଗୀୟ ସୁଖ ଚାହିଁନାହିଁ ।