ଅନ୍ଯେଷାଂ ଦ୍ଯୂତକର୍ତୃଣାଂ ଭୂରି ତେନାର୍ପିତଂ ଵସୁ
ଅନ୍ୟ ଜୁଆରୀମାନେକୁ ସେ ବହୁ ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଇଥିଲେ।
ଭାଜନାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି କାଂସ୍ଯ ତାମ୍ରମଯାନି ଚ
ବିଭିନ୍ନ ପାତ୍ର, କାଂସା ଓ ତାମ୍ବାର ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।
ନ ତେନ ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିଦାକ୍ଷିକୋ ଭୂମିମଂଡଲେ
ପୃଥିବୀରେ କେଉଁ ଜୁଆରୀ ସେଠି ସମାନ ଥିଲେନାହିଁ।
କଥଂ ନାଜ୍ଞାଯି ତନଯୋ ଽଵିନଯାନଯକୋଵିଦଃ
ଅଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣରେ ପ୍ରବୀଣ ପୁଅ କିପରି ଚିହ୍ନଟ ହେଲାନାହିଁ?
ପ୍ରାଵୃତ୍ଯ ଵାସସା ମୌଲିଂ ପ୍ରାଵିଶନ୍ନିଜମଂଦିରମ୍
ମୁଣ୍ଡକୁ ଚାଦରରେ ଢାକି, ସେ ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଦୀକ୍ଷିତାଯିନି କୁତ୍ରାସି କ୍ଵ ତେ ଗୁଣନିଧିଃ ସୁତଃ
ଦୀକ୍ଷିତାୟିନୀ, ତୁମେ କେଉଁଠି ଅଛ? ତୁମର ଗୁଣର ଧନ, ପୁଅ କେଉଁଠି?
ଅଂଗୋଦ୍ଵର୍ତନ କାଲେ ଯା ତ୍ଵଯା ମେଂଽଗୁଲିତୋ ହୃତା
ମୋ ଶରୀରକୁ ତେଲ ଲଗାଇବାବେଳେ, ତୁମେ ଯେ ମୋ ଆଙ୍ଗୁଠି ନେଇଥିଲା—
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵାଥ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଭୀତା ସା ଦୀକ୍ଷିତାଯିନୀ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୀକ୍ଷିତାୟିନୀ ଭୟଭିତ ହେଲା।
ଵ୍ଯଗ୍ରାସ୍ମି ଦେଵପୂଜାର୍ଥମୁପହାରାଦି କର୍ମଣି 4.1.13.
ମୁଁ ଦେବପୂଜା ଓ ଉପହାର ତିଆରି କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲି।
ଇଦାନୀମେଵ ପକ୍ଵାନ୍ନକରଣଵ୍ଯଗ୍ରଯା ମଯା
ଏମିତି ମୁଁ ଏଠି ରାନ୍ଧା କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲି।
ଦୀକ୍ଷିତ ଉଵାଚ ହଂହୋ ସତ୍ପୁତ୍ରଜନନି ନିତ୍ଯଂ ସତ୍ଯପ୍ରଭାଷିଣି
ଦୀକ୍ଷିତ କହିଲେ: ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅର ମା, ସତ୍ୟ କଥା କହିବାରେ ସଦା ନିଷ୍ଠାବାନ୍—
ତଦାତଦେତି ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂଯା ନାଥେଦାନୀଂ ସ ନିର୍ଗତଃ
ତୁମେ ସଦା କହୁଛ, 'ସେ ଏଠି, ସେ ସେଠି,' କିନ୍ତୁ ଏବେ ସେ ବାହାରିଗଲା।
କୁତସ୍ତ୍ଵଚ୍ଛାଟକଃ ପତ୍ନି ମାଂଜିଷ୍ଠୋ ଯୋ ମଯାଽର୍ପିତଃ
ଘରଣୀ, ମୁଁ ଦେଇଥିବା ଲାଲ ଚାଦର କେଉଁଠି?
ସାଂପ୍ରତଂ ନେକ୍ଷ୍ଯତେ ସୋପି ଭୃଂଗାରୁର୍ମଣିମଂଡିତଃ
ଏବେ ତାର ମଣି ଲଗାଇଥିବା ଭୃଙ୍ଗାର ଗହଣାଟି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
କ୍ଵ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯଂ ତତ୍କାଂସ୍ଯଂ ଗୌଡୀ ତାମ୍ରଘଟୀ କ୍ଵ ସା
ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶର କାଂସା ଭାଣ୍ଡ କେଉଁଠି? ଗୌଡ ତାମ୍ବା ଘଡ଼ା କେଉଁଠି?
କ୍ଵ ସା ପର୍ଵତଦେଶୀଯା ଚଂଦ୍ରକାଂତଶିଲୋଦ୍ଭଵା
ପାହାଡ଼ ଦେଶର ଚାନ୍ଦ୍ରକାଁତ ଶିଳାର ଭାଣ୍ଡଟି କେଉଁଠି?
କିଂ ବହୂକ୍ତେନ କୁଲଜେ ତୁଭ୍ଯଂ କୁପ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଵୃଥା
ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଓ କୁଳବନ୍ତି, ମୁଁ ଅପରାଧ ନ କରି ତୁମପ୍ରତି କ୍ରୁଧ ହେଇଛି।
ଅନପତ୍ଯୋସ୍ମି ତେନାହଂ ଦୁଷ୍ଟେନ କୁଲଦୂଷିଣା
ସେ ଦୁଷ୍ଟ, କୁଳକୁ ଅପବିତ୍ର କରିଥିବା ଲୋକ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଏବେ ସନ୍ତାନହୀନ ହେଇଯାଇଛି।
ଅପୁତ୍ରତ୍ଵଂ ଵରଂ ନୃଣାଂ କୁପୁତ୍ରାତ୍କୁଲପାଂସନାତ୍ 4.1.13.
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା କୁଳ ଅପମାନିତ ହେବାଠାରୁ, ସନ୍ତାନ ନଥିବା ଭଲ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ନିତ୍ଯଵିଧିଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ନେଵାହ୍ନିକସ୍ଯଚିତ୍
ସ୍ନାନ କରି, ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ସେ ଦିନ ତାଲେ—
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥା ସ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ପ୍ରାକ୍ତନଂ ସ୍ଵଂ ଵିନିଂଦ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି ଘଟଣା ଶୁଣି, ନିଜ ପୂର୍ବ ଅପରାଧକୁ ଦୋଷ ଦେଇ—
ଚିଂତାମଵାପ ମହତୀଂ କ୍ଵ ଯାମି କରଵାଣି କିମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲା: 'ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି, କଣ କରିବି?'
ଦେଶାଂତରେ ହ୍ଯସ୍ତି ଧନଃ ସଦ୍ଵିଦ୍ଯଃ ସୁଖମେଧତେ
ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ଧନ, ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଓ ସୁଖ ମିଳିପାରେ ।
ଯାଯଜୂକେ କୁଲେ ଜନ୍ମ କ୍ଵକ୍ଵ ମେ ଵ୍ଯସନଂ ତଥା
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ମୋର ଦୁଃଖ କେଉଁଠି ?
ଭିକ୍ଷିତୁଂ ନାଧିଗଚ୍ଛାମି ନ ମେ ପରିଚିତଃ କ୍ଵଚିତ୍
ମୁଁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ କାହାକୁ ମିଳୁନାହିଁ, କେଉଁଠି ମୋର ପରିଚିତ ନାହିଁ ।
ସଦାଭ୍ଯୁଦିତେ ଭାନୌ ପ୍ରସୂର୍ମେ ମୃଷ୍ଟଭୋଜନମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ମୋର ମା ମୋତେ ଭଲ ରାନ୍ଧା ଖାଇବା ଦେଇଥାଏ ।
ଇତି ଚିଂତଯତସ୍ତସ୍ଯ ଭାନୁରସ୍ତାଚଲଂ ଗତଃ
ଏଭଳି ଭାବିଥିବା ବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼ ପଛରେ ଲୁଚିଗଲା ।
ମହୋପହାରାନାଦାଯ ନଗରାଦ୍ବହିରଭ୍ଯଗାତ୍
ସେ ବଡ଼ ଉପହାର ନେଇ ନଗର ଛାଡ଼ି ବାହାରିଗଲା ।
ପକ୍ଵାନ୍ନଗଂଧମାଘ୍ରାଯ କ୍ଷୁଧିତଃ ସ ତମନ୍ଵଗାତ୍ 4.1.13.
ପକା ଖାଦ୍ୟର ଗନ୍ଧ ଶୁଅ, ଖାଲି ପେଟରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲା ।
ପଲାଯମାନୋ ନିହତଃ କ୍ଷଣାତ୍ପଂଚତ୍ଵମାଗତଃ
ପଳାଇବା ସମୟରେ, ସେ ମାରାଯାଇ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା ।