ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଧନଂ ପୁତ୍ର ସଦ୍ଵିଦ୍ଯା ସାଧୁସଂଗମଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ହେଉଛି ଭଲ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ।
ଇତି ରୂଢିମିହ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତଵ ପୂର୍ଵପିତାମହାଃ
ଏଭଳି ତୋର ପୂର୍ବଜମାନେ ଏଠାରେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।
ସଦ୍ଵିଦ୍ଯା ସୁମନୋ ଧେହି ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରମାଚର
ଭଲ ଶିକ୍ଷାକୁ ମନରେ ରଖ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚାର ଅନୁସରଣ କର।
ଊନଵିଂଶତିକୋଽସି ତ୍ଵମେଷା ଷୋଡଶଵାର୍ଷିକୀ
ତୁମେ ଏଖଣିଁ ଉଣେଇଁଶ ବର୍ଷର ନୁହଁ, ସେ ଷୋଳ ଦିନର।
ଏତାଂ ସଂଵୃଣୁ ସଦ୍ଵୃତ୍ତାଂ ପିତୃଭକ୍ତିଯୁତା ଭଵ
ଏହି ଭଲ ଚରିତ୍ର ଝିଅକୁ ବାଛ, ବାପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କର।
ତତୋଽପତ୍ରପସେ କିଂ ନ ତ୍ଯଜ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତତାଂ ଶିଶୋ
ତେବେ, କାହିଁକି ତୁମେ ଲଜ୍ଜିତ? ପିଲା, ଖରାପ ଆଚରଣ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ତେଭ୍ଯୋପି ନ ବିଭେଷି ତ୍ଵଂ ଶୁଦ୍ଧୋସ୍ଯୁଭଯ ଵଂଶତଃ
ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଭୟ ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ; ତୁମେ ଦୁଇ ଗୋତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହୃଦୟର ଅଟୁଟ ଶୁଦ୍ଧତା ରଖିଛ।
ଗୃହେପି ଶିଷ୍ଯାନ୍ପଶ୍ଯୈତାନ୍ପିତୁସ୍ତେ ଵିନଯୋଚିତାନ୍
ଘରେ ଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ପିତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ ଆଚରଣରେ ଅଟୁଟ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଵିହାଯ ତେ ତାତେ ଵୃତ୍ତିଲୋପଂ କରିଷ୍ଯତି 4.1.13.
ଯଦି ତୁମେ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଛାଡିଦେଉଛ, ପୁତ୍ର, ତେବେ ତୁମେ ଜୀବିକା ହରାଇବାର କାରଣ ହେବ।
ଅନଂତରଂ ହସିଷ୍ଯଂତି ଯୁକ୍ତଂ ଦୀକ୍ଷିତତାସ୍ତ୍ଵିତି
ସେମାନେ ସହସା ହସିବେ, କହିବେ—‘ଏହି ଦୀକ୍ଷିତ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ।’
ମାତୁଶ୍ଚରିତ୍ରଂ ତନଯୋ ଧତ୍ତେ ଦୁର୍ଭାଷଣୈରିତି
କହାଯାଏ, ପୁଅ ନିଜ ମାଆର ଚରିତ୍ରକୁ କଠୋର କଥାରେ ଧାରଣ କରେ।
ତଦଂଘ୍ରିଲୀନମନସୋ ମମ ସାକ୍ଷୀ ମହେଶ୍ଵରଃ
ମୋ ମନ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଚରଣରେ ଲୀନ, ସେ ମୋର ସାକ୍ଷୀ।
ଅହୋ ବଲୀଯାନ୍ସଵିଧିର୍ଯେନ ଜାତା ଭଵାନିତି
ହାଁ, ଭାଗ୍ୟ କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ।
ନ ତତ୍ଯାଜ ଚ ତଦ୍ଧର୍ମଂ ଦୁର୍ବୋଧୋ ଵ୍ଯସନୀ ଯତଃ
ସେ ଦୁର୍ବୋଧ ଧର୍ମକୁ ଛାଡିନାହିଁ, କାରଣ ସେ ତାହାରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ।
ସପାରଦାରୈର୍ଵ୍ଯସନୈରେଭିଃ କୋତ୍ର ନ ଖଂଡିତଃ
ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ଓ ଏହି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଷ୍ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ଆସକ୍ତ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ କିଏ ଅନ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ?
ଅର୍ପଯେଦ୍ଦ୍ଯୂତକାରାଣାଂ ସକୁପ୍ଯଂ ଵସନାଦିକମ୍
ସେ ରାଗରେ ଜୁଆରୀମାନେକୁ ପୋଷାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଇଦେଇଥିଲେ।
ସ୍ଵପଂତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵେକଦାଽଽଦାଯ ଦୁରୋଦରିକରେଽର୍ପଯତ୍
ଏକଥର, ନିଜ ଜନାନୀର ପୋଷାକ ନେଇ, ଦୂରର ଜୁଆରୀକୁ ଦେଇଦେଇଥିଲେ।
ଦୀକ୍ଷିତେନ ପରିଜ୍ଞାତା ଦୈଵାଦ୍ଦ୍ଯୂତକୃତଃ କରେ ପୃଷ୍ଟସ୍ତେନାଥ ନିର୍ବଂଧାଦସକୃତ୍ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ କିମ୍
ଦୀକ୍ଷିତ ଜଣେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ସେ ଭାଗ୍ୟରେ ଜୁଆରୀ; ପୁନପୁନି ପଚାରିଲେ—‘କାହିଁକି?’
ମମାକ୍ଷିପସି ଵିପ୍ରୋଚ୍ଚୈଃ କିଂ ମଯା ଚୌର୍ଯ କର୍ମଣା 4.1.13.
ତୁମେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ମୋତେ ଅଭିଯୋଗ କରୁଛ, ବ୍ରାହ୍ମଣ; ମୁଁ କେଉଁ ଚୋରି କରିଛି?
ମମ ମାତୁର୍ହି ପୂର୍ଵେ ଦ୍ଯୁର୍ଜିତ୍ଵାନୀତୋ ହି ଶାଟକଃ
ମୋର ମାଆ ପାଇଁ, ପୂର୍ବେ ଜୁଆରେ ଜିତି ଏକ ପୋଷାକ ଆଣାଯାଇଥିଲା।
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଦ୍ଯୂତକର୍ତୃଣାଂ ଭୂରି ତେନାର୍ପିତଂ ଵସୁ
ଅନ୍ୟ ଜୁଆରୀମାନେକୁ ସେ ବହୁ ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଇଥିଲେ।
ଭାଜନାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି କାଂସ୍ଯ ତାମ୍ରମଯାନି ଚ
ବିଭିନ୍ନ ପାତ୍ର, କାଂସା ଓ ତାମ୍ବାର ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।
ନ ତେନ ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିଦାକ୍ଷିକୋ ଭୂମିମଂଡଲେ
ପୃଥିବୀରେ କେଉଁ ଜୁଆରୀ ସେଠି ସମାନ ଥିଲେନାହିଁ।
କଥଂ ନାଜ୍ଞାଯି ତନଯୋ ଽଵିନଯାନଯକୋଵିଦଃ
ଅଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣରେ ପ୍ରବୀଣ ପୁଅ କିପରି ଚିହ୍ନଟ ହେଲାନାହିଁ?
ପ୍ରାଵୃତ୍ଯ ଵାସସା ମୌଲିଂ ପ୍ରାଵିଶନ୍ନିଜମଂଦିରମ୍
ମୁଣ୍ଡକୁ ଚାଦରରେ ଢାକି, ସେ ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଦୀକ୍ଷିତାଯିନି କୁତ୍ରାସି କ୍ଵ ତେ ଗୁଣନିଧିଃ ସୁତଃ
ଦୀକ୍ଷିତାୟିନୀ, ତୁମେ କେଉଁଠି ଅଛ? ତୁମର ଗୁଣର ଧନ, ପୁଅ କେଉଁଠି?
ଅଂଗୋଦ୍ଵର୍ତନ କାଲେ ଯା ତ୍ଵଯା ମେଂଽଗୁଲିତୋ ହୃତା
ମୋ ଶରୀରକୁ ତେଲ ଲଗାଇବାବେଳେ, ତୁମେ ଯେ ମୋ ଆଙ୍ଗୁଠି ନେଇଥିଲା—
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵାଥ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଭୀତା ସା ଦୀକ୍ଷିତାଯିନୀ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୀକ୍ଷିତାୟିନୀ ଭୟଭିତ ହେଲା।
ଵ୍ଯଗ୍ରାସ୍ମି ଦେଵପୂଜାର୍ଥମୁପହାରାଦି କର୍ମଣି 4.1.13.
ମୁଁ ଦେବପୂଜା ଓ ଉପହାର ତିଆରି କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲି।
ଇଦାନୀମେଵ ପକ୍ଵାନ୍ନକରଣଵ୍ଯଗ୍ରଯା ମଯା
ଏମିତି ମୁଁ ଏଠି ରାନ୍ଧା କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲି।