ଶଂଭୋଃ ସଖିତ୍ଵମାପେଦେ ନାଥୋସ୍ଯା ଭକ୍ତିଯୋଗତଃ
ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ନାଥ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ଯଯା ସଖିତ୍ଵମାପନ୍ନୋ ଦେଵଦେଵସ୍ଯଧୂର୍ଜଟେଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବଦେବ ଧୂର୍ଜଟିଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ହୋଇଥିଲା,
ଇତି ଶ୍ରୋତୁଂ ମମ ମନଃ ଶ୍ରୁତିଗୋଚରତାଂ ଗତମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମୋର ମନ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇଛି।
ଗଣାଵୂଚତୁଃ ଶିଵଶର୍ମନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ପରିଶୁଦ୍ଧେଂଦ୍ରିଯେଶ୍ଵର
ଗଣମାନେ କହିଲେ: ହେ ଶିବଶର୍ମା, ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ପରିଶୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମାଳିକ,
ସୁହୃଦି ପ୍ରେମସଂପନ୍ନେ ତ୍ଵଯ୍ଯନୁଦ୍ଯଂ ନ କିଂଚନ
ତୁମେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରେମରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଧୁ, ସେଠି କିଛି ଅଯୋଗ୍ୟ ନାହିଁ।
ଆସୀତ୍କାଂପିଲ୍ଯନଗରେ ସୋମଯାଜିକୁଲୋଦ୍ଭଵଃ
କାମ୍ପିଲ୍ୟ ନଗରରେ ସୋମୟାଜିଙ୍କ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ଜଣେ।
ଵେଦଵେଦାଂଗଵେଦାର୍ଥାନ୍ଵେଦୋକ୍ତାଚାରଚଂଚୁରଃ
ସେ ବେଦ, ବେଦାଙ୍ଗ, ବେଦର ଅର୍ଥ ଓ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଚରଣରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ଅଗ୍ନିଶୁଶ୍ରୂଷଣରତୋ ଵେଦାଧ୍ଯଯନତତ୍ପରଃ
ଅଗ୍ନି ସେବାରେ ରୁଚି ଓ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ।
କୃତୋପନଯନଃ ସୋଥ ଵିଦ୍ଯାଂ ଜଗ୍ରାହ ଭୂରିଶଃ 4.1.13.
ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର ହେବା ପରେ, ସେ ବହୁତ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କଲା।
ଆଦାଯାଦାଯ ବହୁଶୋ ଧନଂ ମାତୁଃ ସକାଶତଃ
ସେ ପୁନିପୁନି ମାଆଁଙ୍କଠାରୁ ଧନ ନେଉଥିଲା।
ସଂତ୍ଯକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରଃ ସଂଧ୍ଯାସ୍ନାନପରାଙ୍ମୁଖଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚାର ଛାଡ଼ିଦେଲା ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା-ସ୍ନାନରୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲା।
ନଟପାଖଂଡିଭଂଡୈଶ୍ଚ ବଦ୍ଧପ୍ରେମପରଂପରଃ
ସେ ନଟ, ରାନ୍ଧୁନି ଓ ଠକେଇବାଜମାନେ ସହିତ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିଲା।
ପ୍ରେରିତୋପି ଜନନ୍ଯା ସ ନ ଯାତି ପିତୁରଂତିକମ୍
ମାଆଁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ବାପାଙ୍କଠାରେ ଯିବାକୁ ଚାହିଲା ନାହିଁ।
ଯଦା ଯଦୈଵ ତାଂ ପୃଚ୍ଛେଦଯେଗୁଣନିଧିଃ ସୁତଃ
ଯେତେବେଳେ ଗୁଣମୟ ପୁଅ ସେଠି ମାଆଁକୁ ପଚାରୁଥିଲେ,
ତଦା ତଦେତି ସା ବ୍ରୂଯାଦିଦାନୀଂ ସ ବହିର୍ଗତଃ
ସେ ବେଳେ ସେ କହୁଥିଲେ, 'ସେ ଏମିତି ଏଠାରୁ ବାହାରିଛନ୍ତି।'
ଅଧୀତ୍ଯାଧ୍ଯଯନାର୍ଥଂ ସ ଦ୍ଵିତ୍ରୈର୍ମିତ୍ରୈଃ ସମଂ ଯଯୌ
ପଢ଼ାଶୁଣା ପାଇଁ ସେ ଦୁଇ-ତିନିଜଣ ସଙ୍ଗୀ ସହିତ ଚାଲିଗଲା।
ନ ତତ୍କର୍ମ ଚ ତଦ୍ଵୃତ୍ତଂ କିଂଚିଦ୍ଵେତ୍ତି ସ ଦୀକ୍ଷିତଃ
ଦୀକ୍ଷିତ ସେଇ ଚରିତ୍ର କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କିଛି ଜାଣୁନଥିଲେ।
ଗୃହ୍ଯୋକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ପାଣିଗ୍ରାହମକାରଯତ୍
ଘରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିବାହ କରାଇଲେ।
ଶାସ୍ତି ସ୍ନେହାର୍ଦ୍ରହୃଦଯା କ୍ରୋଧନସ୍ତେ ପିତେତ୍ଯଲମ୍ 4.1.13.
ସ୍ନେହରେ ନରମ ହୃଦୟ ନେଇ ସେ ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି, 'ତୋର କ୍ରୋଧ ଚାଲିଲା, ଏହି ତୋର ବାପା।'
ଆଚ୍ଛାଦଯାମି ତେ ନିତ୍ଯଂ ପିତୁରଗ୍ରେ କୁଚେଷ୍ଟିତମ୍
ମୁଁ ସବୁବେଳେ ବାପାଙ୍କ ଆଗରେ ତୋର ଖରାପ କାମ ଲୁଚାଇ ଦେଉଛି।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଧନଂ ପୁତ୍ର ସଦ୍ଵିଦ୍ଯା ସାଧୁସଂଗମଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ହେଉଛି ଭଲ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ।
ଇତି ରୂଢିମିହ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତଵ ପୂର୍ଵପିତାମହାଃ
ଏଭଳି ତୋର ପୂର୍ବଜମାନେ ଏଠାରେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।
ସଦ୍ଵିଦ୍ଯା ସୁମନୋ ଧେହି ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରମାଚର
ଭଲ ଶିକ୍ଷାକୁ ମନରେ ରଖ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚାର ଅନୁସରଣ କର।
ଊନଵିଂଶତିକୋଽସି ତ୍ଵମେଷା ଷୋଡଶଵାର୍ଷିକୀ
ତୁମେ ଏଖଣିଁ ଉଣେଇଁଶ ବର୍ଷର ନୁହଁ, ସେ ଷୋଳ ଦିନର।
ଏତାଂ ସଂଵୃଣୁ ସଦ୍ଵୃତ୍ତାଂ ପିତୃଭକ୍ତିଯୁତା ଭଵ
ଏହି ଭଲ ଚରିତ୍ର ଝିଅକୁ ବାଛ, ବାପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କର।
ତତୋଽପତ୍ରପସେ କିଂ ନ ତ୍ଯଜ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତତାଂ ଶିଶୋ
ତେବେ, କାହିଁକି ତୁମେ ଲଜ୍ଜିତ? ପିଲା, ଖରାପ ଆଚରଣ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ତେଭ୍ଯୋପି ନ ବିଭେଷି ତ୍ଵଂ ଶୁଦ୍ଧୋସ୍ଯୁଭଯ ଵଂଶତଃ
ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଭୟ ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ; ତୁମେ ଦୁଇ ଗୋତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହୃଦୟର ଅଟୁଟ ଶୁଦ୍ଧତା ରଖିଛ।
ଗୃହେପି ଶିଷ୍ଯାନ୍ପଶ୍ଯୈତାନ୍ପିତୁସ୍ତେ ଵିନଯୋଚିତାନ୍
ଘରେ ଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ପିତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ ଆଚରଣରେ ଅଟୁଟ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଵିହାଯ ତେ ତାତେ ଵୃତ୍ତିଲୋପଂ କରିଷ୍ଯତି 4.1.13.
ଯଦି ତୁମେ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଛାଡିଦେଉଛ, ପୁତ୍ର, ତେବେ ତୁମେ ଜୀବିକା ହରାଇବାର କାରଣ ହେବ।
ଅନଂତରଂ ହସିଷ୍ଯଂତି ଯୁକ୍ତଂ ଦୀକ୍ଷିତତାସ୍ତ୍ଵିତି
ସେମାନେ ସହସା ହସିବେ, କହିବେ—‘ଏହି ଦୀକ୍ଷିତ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ।’