ଗୃହାଣେମଂ ସ୍ଵତନଯଂ ପାର୍ଷଦେ ଶଂକରାଜ୍ଞଯା
‘ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଏହି ତୁମ ନିଜ ପୁଅକୁ ନେଉ।’
ସମାଧିସମଯେ ସର୍ଵମିତି ଶୃଣ୍ଵନ୍ନୁଦାରଧୀଃ
ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ, ଏ ସବୁ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଉଦାରମନା ବ୍ୟକ୍ତି—
ସଂପଶ୍ଯତେ ଶିଶୁଂ ତାଵତ୍ପୁରତଃ ସମଵୈକ୍ଷତ
ସେ ଶିଶୁଟିକୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ତାହାକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ନଜର ଦେଲେ।
ତୋଯାର୍ଦ୍ରକାକପକ୍ଷାଗ୍ରଂ କଷାଯନଯନାଂଚଲମ୍
ପାଣିରେ ଭିଜିଥିବା କାକପଟିଆ କେଶର ଟିପ୍ସ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚୋଳାର କୋଣ ହଳଦିଆ ଦାଗରେ ରଙ୍ଗାଇଥିଲା।
କୃତପ୍ରଣାମମାଲିଂଗ୍ଯ ଜିଘ୍ରଂସ୍ତନ୍ମୁଖପଂକଜମ୍
ସେ ଶିର ନମାଇ ନମସ୍କାର କଲା, ତାପରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କର ପଦ୍ମପରି ମୁହଁର ସୁଗନ୍ଧ ଶ୍ୱାସରେ ନେଲେ।
ଶତାନିପଂଚଵର୍ଷାଣି ପ୍ରଣିଧାନସ୍ଥିତସ୍ଯ ହି
ସେ ପାଞ୍ଚଶତ ବର୍ଷ ଧରି ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ରହିଲେ।
କର୍ଦମୋପି ଚ ତତ୍କାଲମଜ୍ଞାସୀତ୍କ୍ଷଣସଂଗତମ୍
ସେଇ ସମୟରେ କର୍ଦ୍ଦମ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଷଣ କେତେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲା ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତଂ ତନଯଃ ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତରଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ପୁଅ ନମସ୍କାର କରି, ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ତତ୍ର ତପ୍ତ୍ଵା ତପୋ ଘୋରଂ ଲିଂଗଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଶାଂଭଵମ୍ 4.1.12.
ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରି, ଶାଂଭବ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
ଆଵିରାସୀନ୍ମହାଦେଵସ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତତ୍ତପସା ତତଃ
ତାପରେ ମହାଦେବ ତାହାର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
କାର୍ଦମିରୁଵାଚ ଯଦି ନାଥ ପ୍ରସନ୍ନୋସି ଭକ୍ତାନାମନୁକଂପକ
କର୍ଦ୍ଦମ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ...”
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହେଶାନଃ ସର୍ଵଚିଂତିତଦଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଏହା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ମହେଶ୍ୱର କଥା କହିଲେ।
ରତ୍ନାନାମବ୍ଧିଜାତାନାମବ୍ଧୀନାଂ ସରିତାମପି
ସମୁଦ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମସ୍ତ ମଣି, ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ,
ଜଲାଶଯାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଶ୍ଚାପି ଵୈଦିଶଃ
ସମସ୍ତ ଜଳାଶୟ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗର ମଧ୍ୟରୁ,
ଦଦାମି ଵରମନ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ହିତକାରକମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେଉଛି, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ।
ଵରୁଣେଶମିତି ଖ୍ଯାତଂ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ସୁସିଦ୍ଧିଦମ୍
ଏହା ବାରାଣସୀରେ ବଡ଼ ସିଦ୍ଧି ଦେଉଥିବା ବରୁଣେଶ୍ୱର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ।
ଆରାଧିତଂ ସଦା ପୁଂସାଂ ସର୍ଵଜାଡ୍ଯଵିନାଶକୃତ୍
ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସଦା ଲୋକମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏହା ସମସ୍ତ ମୂଢତା ଦୂର କରେ।
ନ ସଂତାପଭଯଂ ତେଷାଂ ନାପାଯମରଣଂ କ୍ଵଚିତ୍
ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ଦୁଃଖ, ଭୟ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁର ଆଶଙ୍କା ନାହିଁ।
ନୀରସାନ୍ଯନ୍ନପାନାନି ଵରୁଣେଶ୍ଵର ସଂସ୍ମୃତେଃ 4.1.12.
ବରୁଣେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ନିରସ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ମଧ୍ୟ ରୁଚିକର ହୋଇଯାଏ।
ଇଦଂ ଵରୁଣଲୋକସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପଂ ତେ ନିରୂପିତମ୍
ଏହି ହେଉଛି ବରୁଣ ଲୋକର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ, ଯାହା ତୁମକୁ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି।
ଗଣାଵୂଚତୁଃ ଇମାଂ ଗଂଧଵତୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ପୁରୀଂ ଵାଯୋର୍ଵିଲୋକଯ
ଗଣମାନେ କହିଲେ, “ଏହି ସୁଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଗନ୍ଧବତୀ ନଗରୀକୁ ଦେଖ, ଯାହା ବାୟୁଙ୍କର।”
ଅସ୍ଯାଂ ପ୍ରଭଂଜନୋ ନାମ ଜଗତ୍ପ୍ରାଣୋଦିଗୀଶ୍ଵରଃ
ଏହି ନଗରରେ ପ୍ରଭଞ୍ଜନ ନାମକ ଜଣେ, ସମସ୍ତ ଦିଗର ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାଣ ହେଉଛନ୍ତି।
ପୁରା କଶ୍ଯପଦାଯାଦଃ ପୂତାତ୍ମେତି ଚ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ବଂଶଜ, ଯିଏ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ,
ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମହାଭାଗୋ ଵର୍ଷାଣାମଯୁତଂ ଶତମ୍
ସେ ମହାନ୍ୟ ଜଣେ ବରାଣସୀରେ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ପୂତାତ୍ମା ଜାଯତେ ନରଃ
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ହେଉଥିଲେ ।
ଉଵାଚ ଚ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା କରୁଣାମୃତସାଗରଃ
ସେ ଶାନ୍ତ ମନେ, କରୁଣାର ଏକ ସାଗର ଭଳି, କଥା କହିଲେ ।
ଅନେନ ତପସୋଗ୍ରେଣ ଲିଂଗସ୍ଯାରାଧନେନ ଚ
ଏହି କଠିନ ତପସ୍ୟା ଓ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ଦ୍ୱାରା,
ଦେଵଦେଵମହାଦେଵ ଦେଵାନାମଭଯପ୍ରଦ
ଦେବମାନ୍ୟ ମହାଦେବ, ଦେବତାମାନେଠାରେ ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ,
ଵେଦାସ୍ତ୍ଵାଂ ନ ଚ ଵିଂଦଂତି କିମାତ୍ମକ ଇତି ପ୍ରଭୋ 4.1.13.
ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କିଏ, କିପରି ଅଟୁଟ ଅଛ, ଏହା ଜାଣିପାରୁନାହାନ୍ତି, ମହାପ୍ରଭୁ ।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୋପି ଗିରାଂ ଗୋଚରୋ ନ ଚ ଵାକ୍ପତେଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, କିମ୍ବା ବାଣୀର ଦେବତା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ କଥାରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି ।