ଅସ୍ଯୋତ୍ପତ୍ତିଂ ଶୃଣୁ ପତେର୍ଵରୁଣସ୍ଯମହାତ୍ମନଃ
ଏହି ପ୍ରଭୁ ବରୁଣଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶୁଣ। ସେ ମହାତ୍ମା।
ଶୁଚିଷ୍ମାନିତି ଵିଖ୍ଯାତସ୍ତନଯୋ ଵିନଯୋଚିତଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଶୁଚିଷ୍ମାନ୍ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସଦା ନମ୍ର ଏବଂ ସଠିକ୍ ଚରିତ୍ରର।
ଅଚ୍ଛୋଦେ ସରସି ସ୍ନାତୁଂ ସ ଗତୋ ବାଲକୈଃ ସହ
ସେ ବାଳକମାନେ ସହିତ ଏକଠି ଅଚ୍ଛୋଦା ସରୋବରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ମୁନିସୁତେ ହୃତେଽତ୍ଯାହିତଶଂସିଭିଃ
ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ମୁନିଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନେଇଗଲେ, ଖରାପ ସମ୍ବାଦ ଦେଇ।
ହରାର୍ଚନୋପଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ସମାଧୌ ନିଶ୍ଚଲାତ୍ମନଃ
ସେ ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଧ୍ୟାନରେ ନିଶ୍ଚଳ ମନେ ବସିଥିଲେ।
ଅଧିକଂ ଶୀଲଯାମାସ ସ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍
ସେ ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବାଙ୍କୁ ଅଧିକ ନିୟମରେ ଉପାସନା କଲେ।
ନାନା ଭୂତାନି ଭୂତାନି ବ୍ରହ୍ମାଂଡାଂତର୍ଗତାନି ଚ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁ, ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି।
ସମୁଦ୍ରାନଂତରୀଯାଣି ହ୍ଯରଣ୍ଯାନୀସ୍ସରାଂସି ଚ
ସମୁଦ୍ରମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ବହୁଥିବା ନଦୀମାନେ, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ହ୍ରଦମାନେ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି।
ଵାପୀକୂପତଡାଗାନି କୁଲ୍ଯାଃ ପୁଷ୍କରିଣୀର୍ବହୁ 4.1.12.
ପୋକରୀ, କୁଆଁ, ବଡ଼ ଜଳାଶୟ, ଛୋଟ ନାଳା ଏବଂ ବହୁତ ମନୋହର ପଦ୍ମପୁଷ୍ପରେ ଭରିଥିବା ପୋଖରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ବହୂନ୍ମୁନିକୁମାରାଂଶ୍ଚ ମଜ୍ଜନୋନ୍ମଜ୍ଜନାଦିଭିଃ
ଏହି ସବୁଠାରେ ବହୁତ ମୁନିଙ୍କର ଶିଶୁମାନେ ନିମ୍ନସ୍ନାନ ଓ ଉତ୍ତରଣ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ।
କରତାଡିତପାନୀଯଶବ୍ଦଦିଙ୍ମୁଖନାଦିଭିଃ
ହାତରେ ପାଣି ମାଡ଼ିବାର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ଚିତ୍କାର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଦଦର୍ଶାଥ ସମାଧିସ୍ଥଃ ସ କର୍ଦମଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଥିବା କର୍ଦ୍ଦମ ଏ ସବୁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
କଯାଚିଜ୍ଜଲଦେଵ୍ଯାଥ ତସ୍ମାଚ୍ଚକ୍ରୂରଯାଦସଃ
ତାପରେ, କିଛି ଜଳଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରୁ ଏକ କ୍ରୁର ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ପଠାଯାଇଲା।
ନିର୍ଭର୍ତ୍ସ୍ଯ ସରିତାଂନାଥଂ କେନଚିଦ୍ରୁଦ୍ରରୂପିଣା
ସେ କ୍ରୁର ପ୍ରାଣୀ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ନଦୀମାନଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ତିବ୍ର ଭାବରେ ତାଡ଼ନା କଲା।
କୁତୋ ଜଲାନାମଧିପ ଶିଵଭକ୍ତସ୍ଯ ବାଲକଃ
‘ହେ ଜଳର ଅଧିପତି, ଶିବଭକ୍ତ ଏକ ଶିଶୁଙ୍କୁ କିପରି କ୍ଷତି କରିପାରିଲେ?’
ଅଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶିଵସାମର୍ଥ୍ଯଂ ଭଵତାଚିରମାସିତଃ
‘ଶିବଙ୍କର ଶକ୍ତି ଜାଣିନଥିବାରୁ, ତୁମେ ଅବିଚାରରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ।’
ବାଲଂ ରତ୍ନୈରଲଂକୃତ୍ଯ ବଦ୍ଧ୍ଵା ତଂ ଶିଶୁମାରକମ୍
ଶିଶୁଟିକୁ ମଣିମାଳା ପିନ୍ଧାଇ, ସେ ଛୋଟ ମଗରକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
ନତ୍ଵା ଵିଜ୍ଞାପଯତ୍ତଂ ଚ ନାପରାଧ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଵିଭୋ
ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ କହିଲେ: ‘ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହିଁ।’
ଭକ୍ତକଲ୍ପତରୋ ଶଂଭୋଽନେନାଯଂ ଦୁଷ୍ଟଯାଦସା 4.1.12.
‘ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା—’
ଗଣେନ ତେନ ଵିଜ୍ଞାଯ ଶଂଭୋରଥ ମନୋଗତମ୍
ତାହାପରେ, ସେ ପାର୍ଷଦ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ମନର ଭାବକୁ ବୁଝିଲେ।
ଗୃହାଣେମଂ ସ୍ଵତନଯଂ ପାର୍ଷଦେ ଶଂକରାଜ୍ଞଯା
‘ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଏହି ତୁମ ନିଜ ପୁଅକୁ ନେଉ।’
ସମାଧିସମଯେ ସର୍ଵମିତି ଶୃଣ୍ଵନ୍ନୁଦାରଧୀଃ
ଧ୍ୟାନ ସମୟରେ, ଏ ସବୁ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଉଦାରମନା ବ୍ୟକ୍ତି—
ସଂପଶ୍ଯତେ ଶିଶୁଂ ତାଵତ୍ପୁରତଃ ସମଵୈକ୍ଷତ
ସେ ଶିଶୁଟିକୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି, ତାହାକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ନଜର ଦେଲେ।
ତୋଯାର୍ଦ୍ରକାକପକ୍ଷାଗ୍ରଂ କଷାଯନଯନାଂଚଲମ୍
ପାଣିରେ ଭିଜିଥିବା କାକପଟିଆ କେଶର ଟିପ୍ସ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚୋଳାର କୋଣ ହଳଦିଆ ଦାଗରେ ରଙ୍ଗାଇଥିଲା।
କୃତପ୍ରଣାମମାଲିଂଗ୍ଯ ଜିଘ୍ରଂସ୍ତନ୍ମୁଖପଂକଜମ୍
ସେ ଶିର ନମାଇ ନମସ୍କାର କଲା, ତାପରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କର ପଦ୍ମପରି ମୁହଁର ସୁଗନ୍ଧ ଶ୍ୱାସରେ ନେଲେ।
ଶତାନିପଂଚଵର୍ଷାଣି ପ୍ରଣିଧାନସ୍ଥିତସ୍ଯ ହି
ସେ ପାଞ୍ଚଶତ ବର୍ଷ ଧରି ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ରହିଲେ।
କର୍ଦମୋପି ଚ ତତ୍କାଲମଜ୍ଞାସୀତ୍କ୍ଷଣସଂଗତମ୍
ସେଇ ସମୟରେ କର୍ଦ୍ଦମ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଷଣ କେତେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲା ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତଂ ତନଯଃ ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତରଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ପୁଅ ନମସ୍କାର କରି, ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ତତ୍ର ତପ୍ତ୍ଵା ତପୋ ଘୋରଂ ଲିଂଗଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଶାଂଭଵମ୍ 4.1.12.
ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରି, ଶାଂଭବ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
ଆଵିରାସୀନ୍ମହାଦେଵସ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତତ୍ତପସା ତତଃ
ତାପରେ ମହାଦେବ ତାହାର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।