ମ୍ଲେଚ୍ଛା ଅପି ସୁତୀର୍ଥେଷୁ ଯେ ମୃତାନାତ୍ମଘାତକାଃ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀର୍ଥରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ମ୍ଲେଛ ଓ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବା ଲୋକ,
ଅଂଧଂ ତମୋ ଵିଶେଯୁସ୍ତେ ଯେ ଚୈଵାତ୍ମହନୋ ଜନାଃ
ସେମାନେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଯେପରି ନିଜକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ।
ଆତ୍ମଘାତୋ ନ କର୍ତଵ୍ଯସ୍ତସ୍ମାତ୍କ୍ଵାପି ଵିପଶ୍ଚିତା
ଏହିପରି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ କେବେଁ ମଧ୍ୟ କୌଣସିଠି ନିଜ ଜୀବନ ଶେଷ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଥେଷ୍ଟମରଣଂ କେଚିଦାହୁସ୍ତତ୍ତ୍ଵାଵବୋଧକାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେତେକ ଲୋକ କହନ୍ତି ଯେ, ମନେ ଚାହିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିପାରେ।
ଅଂତ୍ଯଜା ଅପି ଯେ କେଚିଦ୍ଦଯାଧର୍ମାନୁସାରିଣଃ
ଯେଉଁମାନେ ଚୁତ୍ୟ, ଯଦି ସେମାନେ ଦୟା ଓ ନ୍ୟାୟର ରାସ୍ତା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି—
ପଲ୍ଲୀପତିରଭୂଦୁଗ୍ରଃ ପିଂଗାକ୍ଷ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଏକ ଗ୍ରାମର ମୁଖିଆ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ ନାମରେ ଚିହ୍ନାଯାଏ, ସେ ବହୁତ କଠୋର ଥିଲେ।
ଘାତଯେଦ୍ଦୂରସଂସ୍ଥୋପି ଯଃ ପାଂଥପରିପଂଥିନଃ
ସେ ଦୂରେ ଥିବା ଯାତ୍ରୀ ଓ ଅତିଥିମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଉଥିଲେ।
ଜୀଵେନ୍ମୃଗଯୁ ଧର୍ମେଣ ତତ୍ରାପି କରୁଣାପରଃ
ସେ ଶିକାର କରି ଜୀବନ ଚାଲାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଓ ବିଶେଷ ଦୟାଳୁ ଥିଲେ।
ନ ତୋଯଗୃଧ୍ନୂନ୍ନ ଶିଶୂନ୍ନାଂତର୍ଵର୍ତ୍ନିତ୍ଵଲକ୍ଷଣାନ୍ 4.1.12.
ସେ କେବେଁ ଜଳ, ଶିଶୁ ବା ଭିତରେ ଆଲୋକ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଲୋଭ କରୁନଥିଲେ।
ଶ୍ରମାତୁରେଭ୍ଯଃ ପାଂଥେଭ୍ଯଃ ସ ଵିଶ୍ରାମଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
କ୍ଲାନ୍ତ ଯାତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ସେ ବିଶ୍ରାମ ଦେଉଥିଲେ।
ମୃଗତ୍ତ୍ଵଚୋତିମୃଦୁଲା ଵିଵସ୍ତ୍ରେଭ୍ଯାତିସର୍ଜତି
ଯେଉଁମାନେ ପୋଷାକ ନଥିଲେ, ସେମାନେ ପାଇଁ ସେ ସବୁଠୁ ମୃଦୁ ମୃଗଚର୍ମ ଦେଉଥିଲେ।
ନ ଜିଘୃକ୍ଷତି ତେଭ୍ଯୋର୍ଥମଭଯଂ ଚେତି ଯଚ୍ଛତି
ସେ ତାଙ୍କଠାରୁ କିଛି ଧନ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁନଥିଲେ, ବରଂ ସେମାନେକୁ ନିରାପତ୍ତା ଦେଉଥିଲେ।
ନିତ୍ଯଂ କାର୍ପଟିକାନ୍ସର୍ଵାନ୍ ସ ପୁତ୍ରେଣ ପ୍ରପଶ୍ଯତି
ସେ ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ସମସ୍ତ କାପଡ଼ିଆଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଇତି ତିଷ୍ଠତି ପିଂଗାକ୍ଷେ ସାଟଵୀ ନଗରାଯିତା
ଏଭଳି ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ ଅଛିଲେ, ଜଙ୍ଗଲକୁ ଏକ ସହର ଭଳି କରିଦେଇଥିଲେ।
କଦାଚିତ୍ତତ୍ପିତୃଵ୍ଯେଣ ସମୀପ ଗ୍ରାମଵାସିନା
ଏକଥର, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଭାଇ ଯିଏ ଗ୍ରାମରେ ରହୁଥିଲେ, ସେ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଲୁବ୍ଧକସ୍ତଦ୍ଧନେ ଲୁବ୍ଧଃ କ୍ଷୁଦ୍ରସ୍ତନ୍ନିଧନୋଦ୍ଯତଃ
ଏକ ଶିକାରୀ ଥିଲେ, ସେ ଧନ ପାଇଁ ଲୋଭୀ ଓ ନିମ୍ନ ଚରିତ୍ରର ଥିଲେ, ଏହି ଧନ ପାଇଁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ତଦା ଯୁପ୍ଯସ୍ଯଶେଷେଣ ପିଂଗାକ୍ଷୋ ମୃଗଯାଂ ଗତଃ
ସେତେବେଳେ, ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ ବଳିଠାରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦଣ୍ଡ ନେଇ ଶିକାରକୁ ଗଲେ।
ପରପ୍ରାଣଦ୍ରୁହାଂ ପୁଂସାଂ ନ ସିଦ୍ଧ୍ଯେଯୁର୍ମନୋରଥାଃ
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ ହାନି କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କେବେଁ ପୂରଣ ହୁଏନି।
ନ ଚିଂତଯେଦନିଷ୍ଟାନି ତସ୍ମାତ୍କୃଷ୍ଟିଃ କଦାଚନ 4.1.12.
ଏହିପରି, କେବେଁ ମଧ୍ୟ ଅପମଙ୍ଗଳ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହିପରି କୃଷି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଦାତ୍ମସୁଖଂପ୍ରେପ୍ସୁ ରିଷ୍ଟାନିଷ୍ଟଂ ନ ଚିଂତଯେତ୍
ଏହିପରି, ନିଜ ସୁଖ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ଶୁଭ ଅଶୁଭ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵ୍ଯୁଷ୍ଟାଯାମଥଯାମିନ୍ଯାମଭୂତ୍କୋଲାହଲୋ ମହାନ୍
ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ ବଡ଼ ହଲଚଲ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ମା ମାରଯଧ୍ଵଂ ତ୍ରାଯଧ୍ଵଂ ଭଟାଃ କାର୍ପଟିକା ଵଯମ୍
'ଆମକୁ ମାରିବେ ନାହିଁ, ଆମକୁ ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ, ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମୁଁମାନେ ଭିକ୍ଷୁକ।'
ଵଯଂ ପାଂଥା ଅନାଥାଃ ସ୍ମୋ ଵିଶ୍ଵନାଥପରାଯଣାଃ
'ଆମେ ଯାତ୍ରୀ, ଆମର କେହି ନାହିଁ, ଆମେ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ଭକ୍ତ।'
ଵଯଂ ପିଂଗାକ୍ଷଵିଶ୍ଵାସାଦସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେଽକୁତୋଭଯାଃ
'ଆମେ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରି, ଏହି ପଥରେ ଭୟ ନାହିଁ।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽଥ ପିଂଗାକ୍ଷୋ ଭଟଃ କାର୍ପଟିକେରିତମ
ଏହି କଥା ଭିକ୍ଷୁମାନେ କହିବାକୁ ଶୁଣି, ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ ରକ୍ଷକ—
ତତ୍କର୍ମସୂତ୍ରୈରାକୃଷ୍ଟୋ ଭିଲ୍ଲଃକାର୍ପଟିକପ୍ରିଯଃ
ଭିଲ୍ଲ, ଯିଏ ଭିକ୍ଷୁମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ଦୌର୍ଯ୍ୟାନ୍ତରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲେ।
କୋଯଂକୋଯଂ ଦୁରାଚାରଃ ପିଂଗାକ୍ଷେ ମଯି ଜୀଵତି
'ମୁଁ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ ଜୀବନ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କିଏ?'
ଇତି ତଦ୍ଵାକ୍ଯମାକର୍ଣ୍ଯ ତାରାକ୍ଷସ୍ତତ୍ପିତୃଵ୍ଯକଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ପିତୃବ୍ୟ ତାରାକ୍ଷ—
କୁଲଧର୍ମଂ ଵ୍ଯପାସ୍ଯୈଷ ଵର୍ତତେ କୁଲପାଂସନଃ 4.1.12.
'ଏହିଯେ ଗୋଟିଏ ନିଜ ପରିବାର ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି, ବଂଶର ଅପମାନ କରୁଛି।'
ଵିଚାର୍ଯେତି ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଭୃତ୍ଯାନାଜ୍ଞାପଯତ୍କ୍ରୁଧା
ଏପରି ଭାବି, ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଚାକରମାନେ ଆଦେଶ ଦେଲେ।