କିମର୍ଥଂ ଵାଦ୍ଯ ଚିତ୍ତଂ ତେ ଯୌଵନେ ଭୋଗନିଃସ୍ପୃହମ୍
'ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ତୁମ ମନ କାହିଁକି ଭୋଗରେ ଅସ୍ପୃହା?'
ହଂସତୂଲମଯୀଂ ଶଯ୍ଯାଂ ମୁକ୍ତାମଯଵିତାନିକାମ୍
'ହଂସର ପାଖରେ ତିଆରି ଶୟ୍ୟା, ମୁକ୍ତାର ଛାତା—'
ତପୋଜଡୋ ମୃଡୋ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପ୍ରାଗେଵାସ୍ତି ତ୍ଵଯୋଜ୍ଝିତଃ 1.3.2.19.
'ଭଲ ଭାଗ୍ୟରେ, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ତପସ୍ୟାର ଜଡତାକୁ ଛାଡିଦେଇଛ, ମୃଦୁ ହୃଦୟବନ୍ତୀ।'
କିଂ ତୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯନାଥୋଽସ୍ତି ମହିଷୋ ଦାନଵେଶ୍ଵରଃ
'କିନ୍ତୁ ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ଦାନବମାନଙ୍କର ରାଜା ମହିଷ ଅଛନ୍ତି।'
କିଂ ନିହ୍ନଵେନ ନନ୍ଵେଷ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵଂ ଚିରାତ୍ପ୍ରଭୁଃ
'କାହିଁକି ଲୁଚାଉଛ? ନିଶ୍ଚୟ, ସେ ପ୍ରଭୁ ଏହା ସବୁ ଏବେ ଶୁଣିଛନ୍ତି।'
ଇତ୍ଯତ୍ଯଂତଵିରୁଦ୍ଧଂ ତାଂ ବ୍ରୁଵାଣାମସମଂଜସମ୍
ଏଭଳି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଚିତ ଓ ବିପରୀତ ଭାବରେ କହିଥିଲେ—
ସା ଚାତିରୋଷେଣ କୃତପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦୈତ୍ଯରୂପିକା
ଦାୟିତ୍ୟ ରୂପରେ ଥିବା ସେ, ଅତି କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
ସୋଽପି ତତ୍ସର୍ଵମାକର୍ଣ୍ଯ ରୁଷାତୀଵାରୁଣେକ୍ଷଣଃ
ସେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସବୁ ଶୁଣି, ରାଗରେ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ହେଲେ—
ସ୍ଯନ୍ଦନୈର୍ଦ୍ଵିରଦୈରଶ୍ଵୈଃ ପତ୍ତିଭିଶ୍ଚ ସମଂତତଃ
ଚାରିପାଖରେ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ସେନା ସହିତ—
କ୍ଷ୍ଵେଲିତୈର୍ଵାଦ୍ଯଘୋଷୈଶ୍ଚ ନଭଃ ସ୍ଫୁଟଦିଵାଭଵତ୍
ତୁରୀ, ଢୋଲର ଶବ୍ଦରେ ଆକାଶ ଫାଟିଯିବା ପରି ଲାଗିଲା।
କରାଲୋ ଦୁର୍ଦ୍ଧରସ୍ତସ୍ଯ ଵିଚଷ୍ଣୁର୍ଵିକରାଲକଃ
ଭୟଙ୍କର, ଦୁର୍ଜୟ, ସଦା ଚଳିଥିବା, ଭୟଭୀତ ଦେହରେ—
ମହାହନୁର୍ମହାମୌଲିରୁଗ୍ରାସ୍ଯୋ ଵିକଟେକ୍ଷଣଃ
ବଡ଼ ଜବଡ଼, ବଡ଼ ମୁକୁଟ, ଉଗ୍ର ମୁଖ, ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ।
କୋଲାହଲମିମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵୀ ନିଯମଵିଘ୍ନତଃ 1.3.2.19.
ଏହି ଶବ୍ଦର ହଳଚଳ ଶୁଣି, ଦେବୀଙ୍କର ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହେବାରୁ,
ସାରୁଣାଦ୍ରିରହୋଦ୍ରୋଣ୍ଯାମଧିରୂଢା ମୃଗାଧିପମ୍
ସେ ଲାଲ ମାଳା ଦ୍ରୋଣିରେ ବନ୍ଧୁଆ ପଶୁର ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ,
ଘନାଘନରଵୋଦଗ୍ରଂ ସିଂହନାଦମଚୀକରତ୍
ଦେବୀ ମେଘର ଗଜଗଜ ଶବ୍ଦ ପରି ଦହଡ଼ିଆ ସିଂହର ଦହଁକ ଦେଲେ।
ସ୍ଵାଂଗେଭ୍ଯୋ ଯୋଗିନୀଚକ୍ରଂ ମାତରୋଽପ୍ଯସୃଜନ୍ରୁଷା
ମାତୃଗଣ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଶରୀରରୁ, କ୍ରୋଧରେ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
କାଶ୍ଚିତ୍ତତ୍ରାରୁଣଚ୍ଛାଯା ଦଂଡିନ୍ଯୋ ହଂସଵାହନାଃ
କିଛି ଯୋଗିନୀ ଲାଲ ଛାୟାରେ, ଦଣ୍ଡ ହାତରେ, ହଂସ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଥିଲେ।
ନିର୍ଯଯୁଃ କାଶ୍ଚନ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଜ୍ଵଲତ୍ତ୍ରିଶିଖପାଣଯଃ
ଅନ୍ୟ କିଛି ଯୋଗିନୀ କ୍ରୋଧରେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତ୍ରିଶୂଳ ହାତରେ ଧରି, ବାହାରି ଆସିଲେ।
ନିର୍ଜଗ୍ମୁରପରାଃ ସେନାସହିତାଃ ଶିଖିଵାହନୈଃ
ଅନ୍ୟ ଯୋଗିନୀମାନେ ସେନା ସହିତ, ମୟୂର ଉପରେ ଚଢ଼ି, ବାହାରି ଗଲେ।
ନିଶ୍ଚକ୍ରମୁଃ ପରାସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯମଧିରୁହ୍ଯାଧିକକ୍ରୁଧା
ଅନ୍ୟ ଯୋଗିନୀମାନେ ଅଧିକ କ୍ରୋଧରେ, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ବାହାରି ଗଲେ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠଂତେ ତଥା ଵ୍ଯାଘ୍ରଵାହାଃ କୁଵଲଯତ୍ଵିଷଃ
ଏହିପରି, ନୀଳ କମଳ ପରି ଚମକୁଥିବା, ବାଘ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା ଯୋଗିନୀମାନେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ରୋଷାରୁଣସହସ୍ରାକ୍ଷ୍ଯୋ ଵଲକ୍ଷଦ୍ଵିପଵାହନାଃ
କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ହୋଇଥିବା, ହଜାର ଆଖି ଥିବା, କିଛି ଯୋଗିନୀ ବିବିଧ ଚିହ୍ନ ଥିବା ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵାରୂଢା ସମାପେତୁରେକାଃ ସୌଦାମିନୀନିଭାଃ ।। 1.3.2.19.
କିଛି ଯୋଗିନୀ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଏକଠା ହେଲେ।
ତାଶ୍ଚ କୋଟିଚତୁଃଷଷ୍ଟିମସୁରାନାଶ୍ରମାଦ୍ବହିଃ
ସେହି କୋଟି ଚଉଷଠି ଲକ୍ଷ ଯୋଗିନୀ, ଅସୁର ଆଶ୍ରମର ବାହାରେ ଥିଲେ,
ତତଶ୍ଚ ଯୋଗିନୀଚକ୍ରଦାନଵାନୀକଯୋର୍ମିଥଃ
ତାପରେ, ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଦଳ ଓ ଦାନବ ସେନା ମଧ୍ୟରେ,
ସାଯକୈର୍ଯୋଗିନୀମୁକ୍ତୈର୍ଦଲିତା ଦୈତ୍ଯମୌଲଯଃ
ଯୋଗିନୀମାନେ ଯାଉଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ, ଦାନବମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଗଲା।
ପ୍ରସସ୍ରୂ ରକ୍ତସରିତୋ ଲଗତ୍କୈଶିକଶୈଵଲାଃ
ରକ୍ତର ନଦୀ ବହିଗଲା, ତାହାର ଶାଳ ହେଉଛି କୈଶିକ ଘାସ।
ଵେତଣ୍ଡତୁଣ୍ଡାନ୍ଯାରୁହ୍ଯ ସୌଧାନିଵ ପିଶାଚିକାଃ
ପିଶାଚମାନେ ଗୃଧ୍ରର ଚୁଞ୍ଚ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ରାଜପ୍ରାସାଦ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
କପାଲୈର୍ଦୈତ୍ଯଵୀରାଣାମଘାସୁରସୃଗାସଵାନ୍
ଦାନବ ବୀରମାନଙ୍କର କପାଳରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁରମାନଙ୍କର ରକ୍ତ ମଦ ଭରିଥିଲେ,
ପରିଜହ୍ରୁସ୍ତଥାଂତ୍ରାଣି କଂକୌଘାଃ ପାଶଶଂକଯା
ଗୃଧ୍ରମାନେ ତାଙ୍କର ଦଳରେ, ଅନ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ନେଲେ, ପାଶ ବୋଲି ଭାବି।