ଏଷାମନ୍ଯତମଃ କାର୍ଯୋ ଗୃହସ୍ଥେନ ଵିପଶ୍ଚିତା
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଜଣକୁ ବୁଝିବା ଗୃହସ୍ଥ ନେବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ନପ୍ରାଶନମବ୍ଦାର୍ଧେ ଚୂଡାବ୍ଦେ ଚାର୍ଥଵତ୍କୃତା ।। 4.1.11.
ଛଅ ମାସରେ ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ ଓ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ଚୂଡ଼ାକର୍ମ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କରାଯିବ।
କର୍ଣଵେଧଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଶ୍ରଵଣର୍କ୍ଷେ ସକର୍ମଵିତ୍
ତାପରେ ଶୁଭ ତାରାରେ ଉଚିତ ବିଧିରେ କର୍ଣ୍ଣବେଧ କରାଯିବ।
ଉପାକର୍ମ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଵେଦାନଧ୍ଯାପଯତ୍ସୁଧୀଃ
ତାପରେ ଉପାକର୍ମ କରି, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ବେଦ ପଢ଼ାନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯାଜାତଂ ସମସ୍ତଂ ଚ ସାକ୍ଷିମାତ୍ରାଦ୍ଗୁରୋର୍ମୁଖାତ୍
ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଓ ଜ୍ଞାନ ଗୁରୁଙ୍କ ମୁଖରୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦିଆଯାଏ।
ତତୋଥ ନଵମେ ଵର୍ଷେ ପିତ୍ରୋଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ରତମ୍
ତାପରେ ନବମ ବର୍ଷରେ, ସେ ପିତାମାତାଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗିଯାଏ।
ଵିଶ୍ଵାନରୋଟଜଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଵର୍ଷିର୍ନାରଦଃ ସୁଧୀଃ
ବିଶ୍ୱାନରୋଟଜ ପାଇଁ, ଜ୍ଞାନୀ ଦେବ ଋଷି ନାରଦ—
କୁରୁତେ ଯୁଵଯୋର୍ଵାକ୍ଯମଯଂ ଗୃହପତିଃ ଶିଶୁଃ
ଗୃହପତି ଶିଶୁ ଦୁଇଝଣଙ୍କ କଥା ମାନି ଚାଲେ।
ନାନ୍ଯତ୍ତୀର୍ଥଂ ନ ଵା ଦେଵୋ ନ ଗୁରୁର୍ନ ଚ ସତ୍କିଯା
ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥ, ଦେବତା, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ—
ନ ପିତ୍ରୋରଧିକଂ କିଂଚିତ୍ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ତନଯସ୍ଯ ହି
ତିନି ଲୋକରେ ପୁଅ ପାଇଁ ପିତାମାତାଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ।
ଅଂଭୋଭିରଭିଷିଚ୍ଯସ୍ଵଂ ଜନନୀଚରଣଚ୍ଯୁତୈଃ
ମାଆଁଙ୍କର ପାଦରୁ ବହିଥିବା ପବିତ୍ର ଜଳରେ ନିଜକୁ ସ୍ନାନ କର।
ସଂନ୍ଯସ୍ତାଖିଲକର୍ମାପି ପିତୁର୍ଵଂଦ୍ଯୋ ହିମସ୍କରୀ 4.1.11.
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାପାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ହିମକର।
ଇଦମେଵ ତପୋତ୍ଯୁଗ୍ରମିଦମେଵପରଂ ଵ୍ରତମ୍
ଏହିଠାରେ ଅତିଶୟ ତପସ୍ୟା ଅଛି; ଏହିଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରତ ଅଛି।
ମନ୍ଯେମାନ୍ଯୋ ନାଧମସ୍ଯ ତଥାନ୍ଯସ୍ଯ ଯଥା ଯୁଵାମ୍
ମୁଁ ଆଉ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ, ନିମ୍ନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ, ତୁମ୍ଭେ ଦୁଇଜଣ ଭଳି ଭାବି ନାହିଁ।
ଵୈଶ୍ଵାନରସମଭ୍ଯେହି ମମୋତ୍ସଂଗେ ନିଷୀଦ ଭୋ
ଏ ଭାଇଶ୍ବାନର, ଆସ, ମୋ ଆଂକ ଉପରେ ବସ, ମୋ ଶିଶୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ମୁନିନା ବାଲଃ ପିତ୍ରୋରାଜ୍ଞାମଵାପ୍ଯ ସଃ
ଏଭଳି ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଶିଶୁ, ବାପାମାଆଁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ।
ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାସ୍ଯ ସର୍ଵାଂଗଂ ତାଲୁଜିହ୍ଵାଦ୍ଵିଜାନପି
ତା'ପରେ, ତାଙ୍କର ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଂଗ, ତାଳୁ, ଜିହ୍ବା ଓ ଦାନ୍ତ ଦେଖିଲେ।
ସ୍ମୃତ୍ଵା ଶିଵୌ ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷମୂର୍ଧ୍ଵୀଭୂତମୁଦଙ୍ମୁଖମ୍
ଶିବଙ୍କୁ, ଗଣମାନ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା, ସ୍ମରଣ କଲେ।
ତିର୍ଯଗୂର୍ଧ୍ଵଂ ସମୋ ମାନେ ଯୋଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତାଂଗୁଲଃ
ଚଉଡ଼ା, ଉଚ୍ଚତା ଓ ସମତଳରେ ମାପିଲେ, ସେ ଏକଶଅଠ ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ।
ପଂଚସୂକ୍ଷ୍ମଃ ପଂଚଦୀର୍ଘଃ ସପ୍ତରକ୍ତଃ ଷଡୁନ୍ନତଃ
ପାଞ୍ଚଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ପାଞ୍ଚଟି ଲମ୍ବା, ସାତଟି ଲାଲ, ଛଅଟି ଉଚ୍ଚ ଗୁଣ ଥିଲା।
ପଂଚଦୀର୍ଘାଣି ଶସ୍ଯାନି ଯଥାଦୀର୍ଘାଯୁଷୋସ୍ଯ ଵୈ
ପାଞ୍ଚଟି ଲମ୍ବା ଅଂଗ ଶୁଭ, କାରଣ ଏହା ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଦେଖାଏ।
ଗ୍ରୀଵାଜଂଘା ମେହନୈଶ୍ଚ ତ୍ରିଭିର୍ହ୍ରସ୍ଵୋଯମୀଡିତଃ 4.1.11.
ତାଙ୍କର ଗଳା, ଗୋଡ଼ ଓ ଲିଙ୍ଗ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ତିନି ଆଙ୍ଗୁଳ ଛୋଟ, ଯେପରି ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି।
ତ୍ଵକ୍କେଶାଂଗୁଲିଦଶନାଃ ପର୍ଵାଣ୍ଯଂଗୁଲିଜାନ୍ଯପି
ତାଙ୍କର ଚର୍ମ, କେଶ, ଆଙ୍ଗୁଳି, ଦାନ୍ତ ଏବଂ ଆଙ୍ଗୁଳିରୁ ହୋଇଥିବା ଗଠିଅଂଶ ସମେତ—
ଵକ୍ଷଃ କୁକ୍ଷ୍ଯଲକଂ ସ୍କଂଧ କରଂ ଵକ୍ତ୍ରଂ ଷଡୁନ୍ନତମ୍
ଛାତି, ପେଟ, ପାଶ, କାନ୍ଧ, ହାତ ଓ ମୁହଁ—ଏହି ଛଅଟି ଉଚ୍ଚ।
ପାଣ୍ଯୋସ୍ତଲେ ଚ ନେତ୍ରାଂତେ ତାଲୁଜିହ୍ଵାଧରୌଷ୍ଠକମ୍
ହାତର ତଳ, ଆଖିର ଶେଷ, ତାଳୁ, ଜିହ୍ବା, ତଳ ଓଠ ଓ ଠୋଡ଼ରେ—
ଲଲାଟକଟିଵକ୍ଷୋଭିସ୍ତ୍ରିଵିସ୍ତୀର୍ଣୋ ଯଥାହ୍ଯସୌ
କପାଳ, କମର ଓ ଛାତିରେ, ସେ ତିନି ଦିଗରେ ଚଉଡ଼ା।
କମଠୀପୃଷ୍ଠକଠିନାଵକର୍ମକରଣୌ କରୌ
ତାଙ୍କର ହାତ ଖଡ଼ିଆ ପିଠି ଭଳି ଦୃଢ଼, କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଉପଯୋଗୀ।
ଅଚ୍ଛିନ୍ନା ତର୍ଜନୀଂ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ତଥା ରେଖାସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ
ତାଙ୍କର ତରଜନୀ ଅଖଣ୍ଡ ଏବଂ ସିଧା, ଏହିପରି ରେଖା ଦେଖାଯାଏ।
ପାଦୌ ସୁମାଂସଲୌ ରକ୍ତୌ ସମୌ ସୂକ୍ଷ୍ମୌ ସୁଶୌଭନୌ
ତାଙ୍କର ପାଦ ଭଲ ମାଂସଳ, ଲାଲ, ସମାନ ଏବଂ ସୁକୁମାର, ବହୁତ ସୁନ୍ଦର।
ସ୍ଵଲ୍ପାଭିଃ କରରେଖାଭିରାରକ୍ତାଭିଃ ସଦାସୁଖୀ
ତାଙ୍କର ହାତରେ କମ୍ ରେଖା ଅଛି, ସଦା ଲାଲ ରହେ, ସେ ସବୁବେଳେ ସୁଖୀ।