ଅଯମଗ୍ନିର୍ଗୃହପତିର୍ଗାର୍ହପତ୍ଯଃ ପ୍ରଜାଯା ଵସୁଵିତ୍ତମଃ
ଏହିଅଟି ଅଗ୍ନି, ଗୃହର ସ୍ୱାମୀ, ଗାର୍ହପତ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଧନୀ ଓ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅଗ୍ନେ ଗୃହପତେ ସ୍ଥିତ୍ଯା ପରାମପି ନିଦର୍ଶଯନ୍ 4.1.11.
ହେ ଅଗ୍ନି, ଗୃହପତି, ତୁମେ ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପ୍ରମାଣ କରୁଛ।
କୃତ୍ଵା ବାଲୋଚିତାଂ ରକ୍ଷାଂ ହରେଣ ହରିଣା ସହ
ହରିଙ୍କ ସହିତ, ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିଶୁ ପାଇଁ ଯେମିତି ରକ୍ଷା କରାଯିବା ଉଚିତ, ସେହିପରି ରକ୍ଷା କରାଗଲା।
ଅହୋରୂପମହୋ ତେଜସ୍ତ୍ଵହୋ ସର୍ଵାଂଗଲକ୍ଷଣମ୍
ଅହୋ, କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ! ଅହୋ, କେତେ ତେଜ! ଅହୋ, ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ କେତେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ!
ଅଥଵା କିମିଦଂ ଚିତ୍ରଂ ଶର୍ଵଭକ୍ତଜନେଷ୍ଵହୋ
କିମ୍ବା, ଏହିଥିରେ କଣ ଅପୂର୍ବ ଅଛି, ଶର୍ବଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ?
ଇତି ସ୍ତୁଵଂତସ୍ତ୍ଵନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଜଗ୍ମୁଃ ସର୍ଵେ ଯଥାଗତମ୍
ଏଭଳି ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଅତଃ ପୁତ୍ରଂ ସମୀହଂତେ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମଵାସିନଃ
ଏହିକାରଣରୁ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପୁଅ ଆଶା କରନ୍ତି।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ଗୃହଂ ଶୂନ୍ଯମପୁତ୍ରସ୍ଯାର୍ଜନଂ ଵୃଥା
ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଘର ଖାଲି; ପୁଅ ନଥିବାର ଧନ ବ୍ୟର୍ଥ।
ନ ପୁତ୍ରାତ୍ପରମୋ ଲାଭୋ ନ ପୁତ୍ରାତ୍ପରମଂ ସୁଖମ୍
ପୁଅଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ କିଛି ନାହିଁ, ପୁଅଠାରୁ ବଡ଼ ସୁଖ କିଛି ନାହିଁ।
ଔରସଃ କ୍ଷେତ୍ରଜଃ କ୍ରୀତୋ ଦତ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସୁତାସୁତଃ
ନିଜ ଦେହରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଜାୟା ଦ୍ୱାରା, କିଣିଥିବା, ଦିଆଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଯେପରି ମିଳିଥିବା—ଏଭଳି ପୁଅ, ପୁଅ ହେବା।
ଏଷାମନ୍ଯତମଃ କାର୍ଯୋ ଗୃହସ୍ଥେନ ଵିପଶ୍ଚିତା
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଜଣକୁ ବୁଝିବା ଗୃହସ୍ଥ ନେବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ନପ୍ରାଶନମବ୍ଦାର୍ଧେ ଚୂଡାବ୍ଦେ ଚାର୍ଥଵତ୍କୃତା ।। 4.1.11.
ଛଅ ମାସରେ ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ ଓ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ଚୂଡ଼ାକର୍ମ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କରାଯିବ।
କର୍ଣଵେଧଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଶ୍ରଵଣର୍କ୍ଷେ ସକର୍ମଵିତ୍
ତାପରେ ଶୁଭ ତାରାରେ ଉଚିତ ବିଧିରେ କର୍ଣ୍ଣବେଧ କରାଯିବ।
ଉପାକର୍ମ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଵେଦାନଧ୍ଯାପଯତ୍ସୁଧୀଃ
ତାପରେ ଉପାକର୍ମ କରି, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ବେଦ ପଢ଼ାନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯାଜାତଂ ସମସ୍ତଂ ଚ ସାକ୍ଷିମାତ୍ରାଦ୍ଗୁରୋର୍ମୁଖାତ୍
ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଓ ଜ୍ଞାନ ଗୁରୁଙ୍କ ମୁଖରୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦିଆଯାଏ।
ତତୋଥ ନଵମେ ଵର୍ଷେ ପିତ୍ରୋଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ରତମ୍
ତାପରେ ନବମ ବର୍ଷରେ, ସେ ପିତାମାତାଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗିଯାଏ।
ଵିଶ୍ଵାନରୋଟଜଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଵର୍ଷିର୍ନାରଦଃ ସୁଧୀଃ
ବିଶ୍ୱାନରୋଟଜ ପାଇଁ, ଜ୍ଞାନୀ ଦେବ ଋଷି ନାରଦ—
କୁରୁତେ ଯୁଵଯୋର୍ଵାକ୍ଯମଯଂ ଗୃହପତିଃ ଶିଶୁଃ
ଗୃହପତି ଶିଶୁ ଦୁଇଝଣଙ୍କ କଥା ମାନି ଚାଲେ।
ନାନ୍ଯତ୍ତୀର୍ଥଂ ନ ଵା ଦେଵୋ ନ ଗୁରୁର୍ନ ଚ ସତ୍କିଯା
ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥ, ଦେବତା, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ—
ନ ପିତ୍ରୋରଧିକଂ କିଂଚିତ୍ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ତନଯସ୍ଯ ହି
ତିନି ଲୋକରେ ପୁଅ ପାଇଁ ପିତାମାତାଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ।
ଅଂଭୋଭିରଭିଷିଚ୍ଯସ୍ଵଂ ଜନନୀଚରଣଚ୍ଯୁତୈଃ
ମାଆଁଙ୍କର ପାଦରୁ ବହିଥିବା ପବିତ୍ର ଜଳରେ ନିଜକୁ ସ୍ନାନ କର।
ସଂନ୍ଯସ୍ତାଖିଲକର୍ମାପି ପିତୁର୍ଵଂଦ୍ଯୋ ହିମସ୍କରୀ 4.1.11.
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାପାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ହିମକର।
ଇଦମେଵ ତପୋତ୍ଯୁଗ୍ରମିଦମେଵପରଂ ଵ୍ରତମ୍
ଏହିଠାରେ ଅତିଶୟ ତପସ୍ୟା ଅଛି; ଏହିଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରତ ଅଛି।
ମନ୍ଯେମାନ୍ଯୋ ନାଧମସ୍ଯ ତଥାନ୍ଯସ୍ଯ ଯଥା ଯୁଵାମ୍
ମୁଁ ଆଉ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ, ନିମ୍ନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ, ତୁମ୍ଭେ ଦୁଇଜଣ ଭଳି ଭାବି ନାହିଁ।
ଵୈଶ୍ଵାନରସମଭ୍ଯେହି ମମୋତ୍ସଂଗେ ନିଷୀଦ ଭୋ
ଏ ଭାଇଶ୍ବାନର, ଆସ, ମୋ ଆଂକ ଉପରେ ବସ, ମୋ ଶିଶୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ମୁନିନା ବାଲଃ ପିତ୍ରୋରାଜ୍ଞାମଵାପ୍ଯ ସଃ
ଏଭଳି ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଶିଶୁ, ବାପାମାଆଁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ।
ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାସ୍ଯ ସର୍ଵାଂଗଂ ତାଲୁଜିହ୍ଵାଦ୍ଵିଜାନପି
ତା'ପରେ, ତାଙ୍କର ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଂଗ, ତାଳୁ, ଜିହ୍ବା ଓ ଦାନ୍ତ ଦେଖିଲେ।
ସ୍ମୃତ୍ଵା ଶିଵୌ ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷମୂର୍ଧ୍ଵୀଭୂତମୁଦଙ୍ମୁଖମ୍
ଶିବଙ୍କୁ, ଗଣମାନ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା, ସ୍ମରଣ କଲେ।
ତିର୍ଯଗୂର୍ଧ୍ଵଂ ସମୋ ମାନେ ଯୋଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତାଂଗୁଲଃ
ଚଉଡ଼ା, ଉଚ୍ଚତା ଓ ସମତଳରେ ମାପିଲେ, ସେ ଏକଶଅଠ ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ।
ପଂଚସୂକ୍ଷ୍ମଃ ପଂଚଦୀର୍ଘଃ ସପ୍ତରକ୍ତଃ ଷଡୁନ୍ନତଃ
ପାଞ୍ଚଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ପାଞ୍ଚଟି ଲମ୍ବା, ସାତଟି ଲାଲ, ଛଅଟି ଉଚ୍ଚ ଗୁଣ ଥିଲା।