ତପୋବଲେନ ମହତା ଵିହିତା ଵିଶ୍ଵକମର୍ଣା
ବଡ଼ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ, ସମସ୍ତକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିବା ନଦୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଯଦାକଲାନିଧିଃ କ୍ଵାପି ଦର୍ଶେ ଽଦୃଶ୍ଯତ୍ଵମାଵହେତ୍
ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ କେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ, ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଯାଇପାରେ।
ଯଦଚ୍ଛଭିତ୍ତୌ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସ୍ଵମନ୍ଯଯୋପିଦ୍ଵିଶଂକିତା
ସ୍ପଷ୍ଟ ଦିୱାଲରେ ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖି, ସେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କଲେ,
ହର୍ମ୍ଯେଷୁ ନୀଲମଣିଭିର୍ନିର୍ମିତେଷ୍ଵତ୍ରନିର୍ଭଯମ୍
ନୀଳମଣି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହରମ୍ୟରେ, ଏଠାରେ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।
ଚଂଦ୍ରକାଂତଶିଲାଜାଲସ୍ରୁତମାତ୍ରାମଲଂଜଲମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରକାଁତ ଶିଳାର ଝାଲିରୁ ମାତ୍ର ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ବହିଥାଏ।
କୁଵିଂଦା ନ ଚ ସଂତ୍ଯତ୍ର ନ ଚ ତେ ପଶ୍ଯତୋ ହରାଃ
ଏଠାରେ କୁବିନ୍ଦା ବୃକ୍ଷ ନାହିଁ, ତୁମେ କୌଣସି ମକାଡ଼ ଦେଖୁନାହିଁ।
ଗଣକା ନାତ୍ର ଵିଦ୍ଯଂତେ ଚିଂତାଵିଦ୍ଯାଵିଶାରଦାଃ
ଏଠାରେ କେହି ଗଣନା କରିବାରେ ପାରଦର୍ଶୀ ନାହାନ୍ତି, ନାହିଁ କେହି ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ହିସାବରେ ଦକ୍ଷ।
ସୂପକାରା ନ ସଂତ୍ଯତ୍ର ରସକର୍ମ ଵିଚକ୍ଷଣାଃ 4.1.10.
ଏଠାରେ ରସରେ ନିପୁଣ ରନ୍ଧନା କରିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଥିବା କୌଣସି ରନ୍ଧନା କର୍ମୀ ନାହାନ୍ତି।
କୀର୍ତିରୁଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵା ଯସ୍ଯ ସର୍ଵତୋ ଵାଜିରାଜିଷୁ
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉଚ୍ଚଏଃଶ୍ରବାସ୍ ତାଙ୍କର କୀର୍ତି।
ଐରାଵତୋ ଦଂତିଵରଶ୍ଚତୁର୍ଦଂତୋତ୍ର ରାଜତେ
ଏଠାରେ ଚାରିଟି ଦାନ୍ତ ଥିବା, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ଏୟିରାବତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୟୁତିମାନ।
ତରୁରତ୍ନଂପାରିଜାତଃ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ସୋର୍ଵଶୀ ତ୍ଵିହ
ଏଠାରେ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବୃକ୍ଷ ପାରିଜାତ ଓ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ ଉର୍ବଶୀ।
ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ସୁରାଣାଂ ଯା କୋଟିଃ ଶ୍ରୁତି ସମୀରିତା
ତେଇତିନି ଦେବତାଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ବେଦ ଅନୁସାରେ ଏକ କୋଟି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ସ୍ଵର୍ଗେଷ୍ଵିଂଦ୍ରପଦାଦନ୍ଯନ୍ନ ଵିଶିଷ୍ଯେତ କିଂଚନ
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସିଂହାସନ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ କିଛି ଏଠାରେ ତାହାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନୁହେଁ।
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରସ୍ଯ ଲଭ୍ଯଂ ଵିନିମଯେନ ଯତ୍
ଏଠାରେ ହଜାରଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଲଭ୍ୟ, ତାହିଁ ମିଳେ।
ଅର୍ଚିଷ୍ମତୀ ସଂଯମିନୀ ପୁଣ୍ଯଵତ୍ଯମଲାଵତୀ
ଏଠାରେ ଅର୍ଚ୍ଚିଷ୍ମତୀ, ସଂୟମିନୀ, ପୁଣ୍ୟବତୀ ଓ ଅମଳାବତୀ ଅଛନ୍ତି।
ଅଯମେଵ ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଯମେଵ ଦିଵସ୍ପତିଃ
ଏହିଁ ହେଉଛନ୍ତି ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ, ଏହିଁ ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗର ନାଥ।
ସପ୍ତାପି ଲୋକପାଲା ଯେ ତ ଏନଂ ସମୁପାସତେ
ସପ୍ତ ଲୋକପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।
ଏତତ୍ସ୍ଥୈର୍ଯେଣ ସର୍ଵେଷାଂ ଲୋକାନାଂ ସ୍ଥୈର୍ଯମିଷ୍ଯତେ 4.1.10.
ତାଙ୍କର ଦୃଢତା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକର ସ୍ଥିରତା ଅଭିଲଷିତ।
ଦନୁଜା ମନୁଜା ଦୈତ୍ଯାସ୍ତପସ୍ଯଂତ୍ଯୁଗ୍ରସଂଯମାଃ
ଦାନବ, ମଣିଷ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଓ ନିୟମରେ ଲିନ।
ସଗରାଦ୍ଯା ମହୀପାଲା ଵାଜିମେଧଵିଧାଯକାଃ
ସଗର ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ କରିଥିଲେ।
ନିଷ୍ପ୍ରତ୍ଯୂହଂ କ୍ରତୁଶତଂ ଯଃ କଶ୍ଚିତ୍କୁରୁତେଽଵନୌ
ଏଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଭଳି ଶତ ଯଜ୍ଞ କ୍ଷେମରେ କରିଥାଏ।
ଅସମାପ୍ତକ୍ରତୁଶତା ଵସଂତ୍ଯତ୍ର ମହୀଭୁଜଃ
ଯେଉଁ ରାଜାଙ୍କର ଶତ ଯଜ୍ଞ ଅସମାପ୍ତ ରହିଛି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ବସନ୍ତି।
ତୁଲାପୁରୁଷଦାନାଦି ମହାଦାନାନି ଷୋଡଶ
ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଛଉଦଶଟି ମହାଦାନ ଏଠାରେ ହୁଏ।
ଅକ୍ଲୀବଵାଦିନୋ ଧୀରାଃ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵପରାଙ୍ମୁଖାଃ
ଯେମାନେ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛ ଫେରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ସ୍ଥାନ ପାଆନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁଦ୍ଦେଶାତ୍ସମାଖ୍ଯାତା ମହେଂଦ୍ରନଗରୀ ସ୍ଥିତିଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ମହେନ୍ଦ୍ରନଗରୀର ଅବସ୍ଥାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଇମାମର୍ଚିଷ୍ମତୀଂ ପଶ୍ଯ ଵୀତିହୋତ୍ରପୁରୀଂ ଶୁଭାମ୍
ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଶୁଭ୍ର ଭିତିହୋତ୍ରପୁରୀକୁ ଦେଖ।
ଅଗ୍ନିପ୍ରଵେଶଂ ଯେ କୁର୍ଯୁର୍ଦୃଢସତ୍ତ୍ଵା ଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଥାଏ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି—
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରତା ଵିପ୍ରାସ୍ତଥାଗ୍ନିବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ 4.1.10.
ଯେମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ଲଗ୍ନ ଥାନ୍ତି ଓ ଅଗ୍ନିବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟା ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—
ଶୀତେ ଶୀତାପନୁତ୍ଯୈ ଯସ୍ତ୍ଵିଧ୍ମଭାରାନ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଯେଉଁମାନେ ଶୀତକାଳରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଠଣ୍ଡା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଜଳାଣା ପାଇଁ କାଠ ଦେଇଥାନ୍ତି—
ଅନାଥସ୍ଯାଗ୍ନିସଂସ୍କାରଂ ଯଃ କୁର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ
ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଏକାକୀ ଓ ଅନାଥ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିସଂସ୍କାର କରନ୍ତି—