କ୍ରିଯଂତେ ଵ୍ଯାକୁଲାଃ ଶୈଲା ଅହୋ ଦାଵାଗ୍ନିନା ପ୍ରିଯେ
ଯିଏ ପାହାଡ଼କୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଇଛି—ହଁ, ପ୍ରିୟେ, ଦାବାଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା।
ନିଯନ୍ତା ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯୋସୌ ଦଣ୍ଡଧରଃ ପ୍ରଭୁଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନିୟନ୍ତା, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ସେ।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରାସ୍ତୁଷିତାଃ ସ ମରୁଦ୍ଗଣାଃ
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ତୁଷିତ, ଏବଂ ମାରୁତ ଗୋଷ୍ଠୀ—
ଯେଷାଂ ଦୃକ୍ପାତମାତ୍ରେଣ ପତଂତି ଭୁଵନାନ୍ଯପି
ଯାହାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିବା ସହିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ମଧ୍ୟ ତଳେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ଆଜ୍ଞାତଂ କାରଣଂ ତଚ୍ଚ ସ୍ମୃତଂ ଵାକ୍ଯଂ ସୁଭାଷିତମ୍
କାରଣ ବୁଝିଯାଇଛି, ଏବଂ ସେ ସୁନ୍ଦର କଥା ମନେ ରହିଛି।
ଅଵିମୁକ୍ତଂ ନ ମୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଥୈଵ ମୁମୁକ୍ଷୁଭିଃ 4.1.5.
ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ ଅବିମୁକ୍ତକୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଉପସ୍ଥିତୋଯଂ କଲ୍ଯାଣି ସୋଂଽତରାଯୋ ମହାନିହ
ଏହି ବଡ଼ ବାଧା ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ଶୁଭା।
କାଶୀଦ୍ଵିଜାଶୀର୍ଭିରହୋ ଯଦାପ୍ତା କସ୍ତାଂ ମୁମୁକ୍ଷୁର୍ଯଦିଵାମୁମୁକ୍ଷୁଃ
ହାଁ, କାଶୀର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଲେ, କିଏ ମୁକ୍ତି ଚାହିବେ, କିଏ ଚାହିବେ ନାହିଁ?
ଅହୋ ଜନା ବାଲିଶଵତ୍କିମେତାଂ କାଶୀଂ ତ୍ଯଜେଯୁଃ ସୁକୃତୈକରାଶିମ୍
ହାୟ! ଲୋକମାନେ କିପରି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପରି ଏହି କାଶୀକୁ ଛାଡିଦେଇପାରିବେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟର ସଂଗ୍ରହ?
ଭଵାଂତରା ଵର୍ଜିତ ପୁଣ୍ଯରାଶିଂ କୃଚ୍ଛୈର୍ମହଦ୍ଭିର୍ହ୍ଯଵଗମ୍ ଯକାଶୀମ୍
କାଶୀ, ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଅନେକ ପୁଣ୍ୟର ଭଣ୍ଡାର, ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରୟାସରେ ମାତ୍ର ଜଣାଯାଏ।
କ୍ଵ କାଶିକା ଵିଶ୍ଵପଦପ୍ରକାଶିକା କ୍ଵ କାର୍ଯମନ୍ଯତ୍ପରିତୋତିଦୁଃଖମ୍
କାଶୀ ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପଥକୁ ଆଲୋକିତ କରେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ଦୁଃଖ ଓ ଅସନ୍ତୋଷ ରହିଛି—ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ କେତେ ତଫାତ!
କାଶୀଂ ପ୍ରକାଶୀଂ କୃତପୁଣ୍ଯରାଶିଂ ହା ଶୀଘ୍ରନାଶୀ ଵିସୃଜେନ୍ନରଃ କିମ୍
ଏତେ ଦ୍ରୁତ ନାଶ ହେଉଥିବା, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟର ଭଣ୍ଡାର ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ କାଶୀକୁ ଏକ ମଣିଷ କାହିଁକି ଛାଡିଦେବେ?
ନରୋ ନ ରୋଗୀ ଯଦିହାଵିହାଯ ସହାଯଭୂତାଂ ସକଲସ୍ଯ ଜଂତୋଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଏଠାରେ ରୋଗୀ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀ କାଶୀକୁ ଛାଡିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵିତ୍ରସ୍ତପାପାଂ ତ୍ରିଦଶୈର୍ଦୁରାପାଂ ଗଂଗାଂ ସଦାପାଂ ଭଵପାଶଶାପାମ୍
ଗଙ୍ଗା ସଦା ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତ, ଭବବନ୍ଧନ ଦୂର କରେ, ପାପୀମାନେ ଭୟ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ହଂହୋ କିମଂହୋ ନିଚିତାଃ ପ୍ରଲବ୍ଧା ବଂହୀଯସାଯାସ ଭରେଣ କାଶୀମ୍
ହାୟ! ଏହା କ’ଣ? ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ ଓ କଷ୍ଟରେ କାଶୀକୁ ଲାଭ କରି, ଏହାକୁ କାହିଁକି ଛାଡିଦିଅନ୍ତି?
ଅହୋ ଜନାନାଂ ଜଡତା ଵିହାଯ କାଶୀଂ ଯଦନ୍ଯତ୍ର ନ ଯଂତି ଚେତଃ 4.1.5.
ହାୟ! ଲୋକମାନଙ୍କର ମୂର୍ଖତା—କାଶୀକୁ ଛାଡିଦେଇ, ସେମାନଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠିଓ ଯାଏ ନାହିଁ।
ରେରେ ଭଵେ ଶୋକଜଲୈକପୂର୍ଣେ ପାପେସ୍ମଲୋକାଃ ପତିତାବ୍ଧିମଧ୍ଯେ
ହେ! ଏହି ସଂସାର ଦୁଃଖର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପାପୀମାନେ ନଶ୍ୱରତାର ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ତଳିଯାଇଛନ୍ତି।
ନ ସତ୍ପଥେନାପି ନ ଯୋଗଯୁକ୍ତ୍ଯା ଦାନୈର୍ନଵା ନୈଵ ତପୋଭିରୁଗ୍ରୈଃ
ସତ୍ୟ ପଥ, ଯୋଗ, ଦାନ କିମ୍ବା କଠିନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିହେବ ନାହିଁ।
ଧର୍ମସ୍ତୁ ସଂପତ୍ତିଭରୈଃ କିଲୋହ୍ଯତେପ୍ଯର୍ଥୋ ହି କାମୈର୍ବହୁଦାନଭୋଗକୈଃ
ଧର୍ମ ଧନର ଭାରରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଧନ ଅନେକ ଦାନ ଓ ଭୋଗରେ ଅଭିଲାଷା ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ୱର ହୁଏ।
କ୍ଷେତ୍ରଂ ପଵିତ୍ରଂ ହି ଯଥାଽଵିମୁକ୍ତଂ ନାନ୍ଯତ୍ତଥାଯଚ୍ଛ୍ରୁତିଭିଃ ପ୍ରଯୁକ୍ତମ୍
ଯେପରି ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ଏପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ର ନାହିଁ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି।
ସହୋଵାଚେତି ଜାବାଲିରାରୁଣେସିରିଡାମତା
ଏପରି ଭାବରେ ଜାବାଲି ଇରିଡାଙ୍କ ପୁଅ ଅରୁଣେୟଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।
ସା ସୁଷୁମ୍ଣା ପରାନାଡୀ ତ୍ରଯଂ ଵାରାଣସୀତ୍ଵସୌ
ସେ ସୁଷୁମ୍ଣା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ନାଡୀ, ଏହି ତିନିଟି ନାଡୀ ହେଉଛି ଏହି ବାରାଣସୀ।
ତାରକଂ ବ୍ରହ୍ମଵ୍ଯାଚଷ୍ଟେ ତେନ ବ୍ରହ୍ମ ଭଵଂତି ହି
ତାରକାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମ ହୁଏ।
ଭଗଵାନଂତକାଲେଽତ୍ର ତାରକସ୍ଯୋପଦେଶତଃ
ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ, ଏଠାରେ ଭଗବାନ ତାରକା ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ନାଵିମୁକ୍ତସମଂକ୍ଷେତ୍ରଂ ନାଵିମୁକ୍ତସମା ଗତିଃ
ଅବିମୁକ୍ତ ସମାନ କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ର ନାହିଁ, ଅବିମୁକ୍ତ ସମାନ କୌଣସି ଗତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଅଵିମୁକ୍ତଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଯୋନ୍ଯତ୍ର କୁରୁତେ ରତିମ୍ 4.1.5.
ଅବିମୁକ୍ତକୁ ଛାଡି ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଆସକ୍ତି ରଖେ, ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
ଇତ୍ଥଂ ସୁନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମୁନିର୍ମହାତ୍ମା କ୍ଷେତ୍ରପ୍ରଭାଵଂ ଶ୍ରୁତିତଃ ପୁରାଣାତ୍
ଏପରି ଭାବରେ ପୁରାଣରୁ ଶୁଣି ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହିମାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ସେ ମହାନ ମନ୍ଦିର ମନେ ଥିବା ମୁନି—
ଶ୍ରୀକାଲରାଜଂ ଚ ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସ ମୁନୀଶଵର୍ଯଃ
ତାପରେ, ଶ୍ରୀ କାଳରାଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ଅନୁରୋଧ ରଖିଲେ।
ହା କାଲରାଜପ୍ରତି ଭୂତମତ୍ର ପ୍ରତ୍ଯଷ୍ଟମିପ୍ରତ୍ଯଵନୀସୁତାର୍କମ୍
ହେ କାଳରାଜ, ଆପଣ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ, ଏଠି ଭୂତମାନେ ଓ ଭୂମିର ପୁଅ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ହା କାଲଭୈରଵ ଭଵାନଭିତୋ ଭଯାର୍ତାନ୍ମାଭୈଷ୍ଟ ଚେ ତିଭଣନୈଃ ସ୍ଵକରଂ ପ୍ରସାର୍ଯ
ହେ କାଳଭୈରବ, ଆପଣ ଏଠି ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି—ଭୟରେ ପୀଡିତମାନେ ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ! ଏହିପରି କହି, ସେ ନିଜ ହାତ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଲେ।