ଉଚ୍ଚାସନଂ ନ ସେଵେତ ନ ଵ୍ରଜେତ୍ପରଵେଶ୍ମସୁ
ସେ ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟର ଘରକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅପଵାଦୋ ନ ଵକ୍ତଵ୍ଯଃ କଲହଂ ଦୂରତସ୍ତ୍ଯଜେତ୍
ଅପବାଦ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଝଗଡା ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଯା ଭର୍ତାରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ରହଶ୍ଚରତି ଦୁର୍ମତିଃ 4.1.4.
ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ ମନେ ପତିକୁ ଛାଡ଼ି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଘୁରେ—
ତାଡିତା ତାଡିତୁଂ ଚେଚ୍ଛେତ୍ସା ଵ୍ଯାଘ୍ରୀ ଵୃଷଦଂଶିକା
ଯଦି ତାକୁ ମାଡ଼ିଲେ, ସେ ମାଡ଼ିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ସେ ବାଘିଣୀ କିମ୍ବା ବିଷାଳୁ ପୋକା ପରି।
ଯା ଭର୍ତାରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ମିଷ୍ଟମଽଶ୍ନାତି କେଵଲମ୍
ଯିଏ ପତିକୁ ଛାଡ଼ି, ନିଜେ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ—
ଯା ତ୍ଵଂ(ହୁଂ) କୃତ୍ଯାଽପ୍ରିଯଂ ବ୍ରୂତେ ମୂକା ସା ଜାଯତେ ଖଲୁ
ଯିଏ ଅପ୍ରିୟ କଥା କିମ୍ବା ଶାପ ଦେଉଛି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୌନ ହୋଇଯାଏ।
ଦୃଷ୍ଟିଂ ଵିଲୁପ୍ଯ ଭର୍ତୁର୍ଯା କଂଚିଦନ୍ଯଂ ସମୀକ୍ଷତେ
ସେ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ହଟାଇ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଉପରେ ଚାହିଁଥାଏ।
ବାହ୍ଯାଦାଯାଂତମାଲୋକ୍ଯ ତ୍ଵରିତା ଚ ଜଲାଶନୈଃ
ବାହାରୁ କେହି ଆସୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଦେଖି, ସେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପାଣି ପିଏ।
ତଥୈଵ ଚାଟୁଵଚନୈଃ ଖେଦସଂନୋଦନୈଃ ପରୈଃ
ଏହିପରି, ମିଠା କଥା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଦେଇ ସେ ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରେ।
ମିତଂ ଦଦାତି ହି ପିତା ମିତଂ ଭ୍ରାତା ମିତଂ ସୁତଃ
ପିତା କେବଳ ଥୋଡ଼ା, ଭାଇ ଥୋଡ଼ା, ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଥୋଡ଼ା ଦେଇଥାଏ।
ଭର୍ତା ଦେଵୋ ଗୁରୁର୍ଭର୍ତା ଧର୍ମ ତୀର୍ଥ ଵ୍ରତାନି ଚ
ପତି ହେଉଛନ୍ତି ଦେବତା, ପତି ହେଉଛନ୍ତି ଗୁରୁ, ଧର୍ମ, ତୀର୍ଥ ଓ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ପତି ସମାନ।
ଜୀଵହୀନୋ ଯଥା ଦେହଃ କ୍ଷଣାଦଶୁଚିତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେପରି ଜୀବ ବିନା ଦେହ ତୁରନ୍ତ ଅଶୁଚି ହୁଏ, ସେପରି—
ଅମଂଗଲେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵେଭ୍ଯୋ ଵିଧଵା ତ୍ଯକ୍ତମଂଗଲା 4.1.4.
ଯେ ବିଧବା ମଙ୍ଗଳ ହରାଇଛନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ।
ଵିହାଯ ମାତରଂ ଚୈକାଂ ସର୍ଵମଂଗଲଵର୍ଜିତାମ
ଏକା ମାଆଁକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ହରାଇଥାଏ।
କନ୍ଯାଵିଵାହସମଯେ ଵାଚଯେଯୁରିତି ଦ୍ଵିଜାଃ
କନ୍ୟା ବିବାହ ସମୟରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହିପରି ପାଠ କରିବା ଉଚିତ।
ଭର୍ତା ସଦାନୁଯାତଵ୍ଯୋ ଦେହଵଚ୍ଛାଯଯା ସ୍ତ୍ରିଯା
ସ୍ତ୍ରୀ ନିତ୍ୟ ପତିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ଦେହ ଛାୟାକୁ ଅନୁସରେ।
ଅନୁଵ୍ରଜତି ଭର୍ତାରଂ ଗୃହାତ୍ପିତୃଵନଂ ମୁଦା
ସେ ଆନନ୍ଦରେ ପିତାଙ୍କ ଘରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପତିଙ୍କୁ ଅନୁସରେ।
ଵ୍ଯାଲଗ୍ରାହୀ ଯଥା ଵ୍ଯାଲଂ ବଲାଦୁଦ୍ଧରତେ ବିଲାତ
ଯେପରି ସାପ ଧରୁଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ସାପକୁ ଜୋରକରି ବିଲୁ ଠାରୁ ଟାଣି ନେଇଥାଏ।
ଯମଦୂତାଃ ପଲାଯଂତେ ସତୀମାଲୋକ୍ଯ ଦୂରତଃ ।। ଅପି ଦୁଷ୍କୃତକର୍ମାଣଂ ସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଚ ତତ୍ପତିମ୍
ଯେତେବେଳେ ଯମଦୂତମାନେ ଦୂରରୁ ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ପଳାଇଯାନ୍ତି; ଯଦିଓ ତାଙ୍କର ପତି ଖରାପ କାମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ନ ତଥା ବିଭୀମୋ ଵହ୍ନେର୍ନତଥା ଵିଦ୍ଯୁତୋ ଯଥା
ଆମେ ଅଗ୍ନିକୁ ଏତେ ଭୟ କରୁନାହିଁ, ବିଜୁଳିକୁ ମଧ୍ୟ ତେତିକି ନୁହେଁ—
ତପନସ୍ତପ୍ଯତେତ୍ଯଂତଂ ଦହନୋପି ଚ ଦହ୍ଯତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୀବ୍ର ଜଳାଏ, ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ପୁଡ଼ିଯାଏ।
ଯାଵତ୍ସ୍ଵଲୋମସଂଖ୍ଯାସ୍ତି ତାଵତ୍କୋଟ୍ଯଯୁତାନି ଚ
ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଯେତେ ରୋମ ଅଛି, ସେତେ କୋଟି ଏବଂ ଦଶ ଲକ୍ଷ—
ଧନ୍ଯା ସା ଜନନୀ ଲୋକେ ଧନ୍ଯୋସୌ ଜନକଃ ପୁନଃ 4.1.4.
ଏହି ଜଗତରେ ସେଇ ମାଆଁ ଧନ୍ୟ, ଏବଂ ସେଇ ବାପା ମଧ୍ୟ ପୁନି ଧନ୍ୟ।
ପିତୃଵଂଶ୍ଯାମାତୃଵଂଶ୍ଯାଃପତିଵଂଶ୍ଯାସ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରଯଃ
ପିତୃବଂଶ, ମାତୃବଂଶ ଓ ପତିବଂଶ—ଏହି ତିନି ଲାଇନ।
ଶୀଲଭଂଗେନ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତାଃ ପାତଯଂତି କୁଲତ୍ରଯମ୍
ଅସଦ୍ଚରିତ୍ର ଲୋକେ ନୀତି ଭଙ୍ଗ କରି, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ପରେ ଥିବା ତିନି ପିଢିକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ପତିଵ୍ରତାଯାଶ୍ଚରଣୋ ଯତ୍ର ଯତ୍ର ସ୍ପୃଶେଦ୍ଭୁଵମ୍
ଯେଉଁଠି ଏକ ପତିବ୍ରତା ନାରୀଙ୍କର ପାଦ ମାଟିକୁ ଛୁଏ,
ବିଭ୍ଯତ୍ପତିଵ୍ରତାସ୍ପର୍ଶଂ କୁରୁତେ ଭାନୁମାନପି
ସେଠି ପତିବ୍ରତାଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶକୁ ଭୟ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖେ।
ଆପଃ ପତିଵ୍ରତା ସ୍ପର୍ଶମଭିଲଷ୍ଯଂତି ସର୍ଵଦା
ପତିବ୍ରତା ନାରୀଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇବାକୁ ଜଳ ସବୁବେଳେ ଆଶା କରେ।
ଗୃହେଗୃହେ ନ କିଂ ନାର୍ଯୋ ରୂପଲାଵଣ୍ଯଗର୍ଵିତାଃ
କେଉଁ ଘରେ ଏମିତି ନାରୀ ନାହିଁ, ଯିଏ ନିଜ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆକର୍ଷଣରେ ଗର୍ବିତ ନୁହେଁ?
ଭାର୍ଯା ମୂଲଂ ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ମୂଲଂ ସୁଖସ୍ଯ ଚ
ଘରସ୍ଥ ଜୀବନର ମୂଳ ହେଉଛି ଭାର୍ଯ୍ୟା; ସୁଖର ମୂଳ ମଧ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା।