ଇତି ବ୍ରୁଵାଣା ଗୀର୍ଵାଣା ଦଦୃଶୁସ୍ତୂଟଜଂ ମୁନେଃ
ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସିତ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଶ୍ଯାମାକାଂଜଲିଯାଞ୍ଚାର୍ଥମୃଷିକନ୍ଯାନୁଯାଯିଭିଃ 4.1.3.
କଳା ଧାନ ହାତରେ ନେଇ, ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା, ଋଷିକନ୍ୟାମାନେ ସହ ଚାଲିଥିଲେ।
ଵିଧୂଯ ସର୍ଵ ପାପାନି ଜ୍ଞାତ୍ଵାଽଜ୍ଞାତ୍ଵା କୃତାନ୍ଯପି
ସମସ୍ତ ପାପ ଜାଣି ଓ ଅଜାଣି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଲୋକହିତାର୍ଥାଯ ତଦାଖ୍ଯାହି ମହାମୁନେ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଏହାକୁ ଏବେ କହ, ମହାମୁନି।
ଧିଷଣାଧିପତେରାସ୍ଯଂ ଵିବୁଧା ଵ୍ଯାଲୁଲୋକିରେ
ବିଦ୍ୟାର ନାୟକଙ୍କର ମୁଖକୁ ଦେବତାମାନେ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଵାକ୍ପତିରୁଵାଚ ଧନ୍ଯୋସି କୃତକୃତ୍ଯୋସି ମାନ୍ଯୋସି ମହତା ମପି
ବାଣୀର ନାଥ କହିଲେ: ତୁମେ ଧନ୍ୟ, କୃତକୃତ୍ୟ ଓ ମହାନମାନେ ମଧ୍ୟ ମାନ୍ୟ।
ପ୍ରତ୍ଯାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତିନଗଂ ପ୍ରତ୍ଯରଣ୍ଯଂ ତପୋଧନାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଶ୍ରମ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନଗର ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ତପୋଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତ୍ଵଯୀହାସ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମତେଜସ୍ତ୍ଵଯି ସ୍ଥିରମ୍
ତୁମରେ ତପସ୍ୟାର ଧନ ଅଛି, ତୁମରେ ବ୍ରହ୍ମାର ତେଜ ଦୃଢ଼ ଅଛି।
ପତିଵ୍ରତେଯଂ କଲ୍ଯାଣୀ ଲୋପାମୁଦ୍ରା ସଧର୍ମିଣୀ
ଏହି ଲୋପାମୁଦ୍ରା ତୁମର ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ସତୀ ଓ ସୁଭଗା।
ପତିଵ୍ରତାସ୍ଵରୁଂଧତ୍ଯା ସାଵିତ୍ର୍ଯାପ୍ଯନସୂଯଯା
ସତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସ୍ୱରୁନ୍ଧତୀ, ସାବିତ୍ରୀ ଓ ଅନସୂୟା ପରି ଏହିଁ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ମେନଯା ଚ ସୁନୀତ୍ଯା ଚ ସଂଜ୍ଞଯା ସ୍ଵାହଯା ତଥା
ମେନା, ସୁନୀତି, ସଂଜ୍ଞା ଏବଂ ସ୍ୱାହା ନାମକ ମହିଳାମାନେ ଏହିପରି ଆଚରଣ କରିଥିଲେ।
ଭୁଂକ୍ତେ ଭୁକ୍ତେ ତ୍ଵଯି ମୁନେ ତିଷ୍ଠତି ତ୍ଵଯି ତିଷ୍ଠତି
ମୁନି, ସେ ତୁମେ ଖାଇଲେ ପରେ ଖାଏ, ଏବଂ ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ରୁହ, ସେଉଁଠାରେ ରହେ।
ଅନଲଂକୃତମାତ୍ମାନଂ ତଵ ନୋ ଦର୍ଶଯେତ୍କ୍ଵଚିତ୍ 4.1.4.
ସେ କେବେ ତୁମ ପାଖରେ ଅଲଙ୍କାର ବିନା ନିଜକୁ ଦେଖାଏ ନାହିଁ।
ନ ଚ ତେ ନାମ ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ତଵାଯୁଷ୍ଯଵିଵୃଦ୍ଧଯେ
ତୁମର ଆୟୁ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ସେ କେବେ ତୁମର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଆକ୍ରୁଷ୍ଟାପି ନ ଚାକ୍ରୋଶେତ୍ତାଡିତାପି ପ୍ରସୀଦତି
ଗାଳି ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦିଏ ନାହିଁ, ମାଡ଼ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶାନ୍ତ ଓ ଦୟାଳୁ ରହେ।
ଆହୂତା ଗୃହକାର୍ଯାଣି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗଚ୍ଛତି ସତ୍ଵରମ୍
ଡାକିଲେ ସେ ଘରକାମ ଛାଡ଼ି ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାଏ।
ନ ଚିରଂ ତିଷ୍ଠତି ଦ୍ଵାରି ନ ଦ୍ଵାରମୁପସେଵତେ
ସେ ବେଶି ସମୟ ଦ୍ୱାରରେ ରହେ ନାହିଁ, ନାହିଁ କି ଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଘୁରେ।
ପୂଜୋପକରଣଂ ସର୍ଵମନୁକ୍ତା ସାଧଯେତ୍ସ୍ଵଯମ୍
ପୂଜା ପାଇଁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଦରକାର, ସେ କିଛି କୁହିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜେ ତୟାରି କରେ।
ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣାଵସରଂ ଯଥାକାଲୋଚିତଂ ହି ଯତ୍
ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଆସିଲେ ସେ ଅପେକ୍ଷା କରି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ କାମ କରେ।
ସେଵତେ ଭର୍ତ୍ତୁରୁଚ୍ଛିଷ୍ଟମିଷ୍ଟମନ୍ନଂ ଫଲାଦିକମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ, ପସନ୍ଦର ଖାଦ୍ୟ, ଫଳ ଓ ଏହାଦିକ ସେବା କରେ।
ଅଵିଭଜ୍ଯ ନ ଚାଶ୍ନୀଯାଦ୍ଦେଵପିତ୍ରତିଥିଷ୍ଵପି
ଦେବତା, ପିତୃପୁରୁଷ କିମ୍ବା ଅତିଥି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅଲଗା ହୋଇ ଖାଏ ନାହିଁ।
ସଂଯତୋପସ୍କରାଦକ୍ଷା ହୃଷ୍ଟା ଵ୍ଯଯ ପରାଙ୍ମୁଖୀ
ସେ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାରରେ ସଂଯମୀ, କୌଶଳୀ, ଖୁସି ଓ ଅପଚୟରେ ଅନୁଚିତ୍।
ଦୂରତୋ ଵର୍ଜଯେଦେଷା ସମାଜୋତ୍ସଵଦର୍ଶନମ୍ 4.1.4.
ସେ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ସମାଜ ଓ ଉତ୍ସବ ଦେଖିବାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଚାଲେ।
ସୁଖସୁପ୍ତଂ ସୁଖାସୀନଂ ରମମାଣଂ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ସ୍ୱାମୀ ସୁଖରେ ଶୋଇଥିଲେ, ବସିଥିଲେ କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାମତେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ,
ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମିଣୀ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ତୁ ସ୍ଵମୁଖଂ ନୈଵ ଦର୍ଶ ଯେତ୍
ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ନାରୀ ତିନି ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିଜ ମୁହଁ ଦେଖାଏ ନାହିଁ।
ସୁସ୍ନାତା ଭର୍ତୃଵଦନମୀହତେନ୍ଯସ୍ଯ ନ କ୍ଵଚିତ୍
ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କେବେ ଅନ୍ୟ କୌଣସିଠାରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ।
ହରିଦ୍ରାଂ କୁଂକୁମଂ ଚୈଵ ସିଂଦୂର କଜ୍ଜଲଂ ତଥା
ହଳଦୀ, କୁଙ୍କୁମ, ସିନ୍ଧୂର ଏବଂ କଜଳ ଏହି ସମସ୍ତ ଉପଯୋଗ କରେ।
କେଶସଂସ୍କାରକବରୀ କରକର୍ଣାଦିଭୂଷଣମ୍
କେଶ ଶୃଙ୍ଗାର, ଚୁଟି, ହାତ, କାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗର ଗହଣା ପିନ୍ଧେ।
ନ ରଜକ୍ଯା ନ ହୈତୁକ୍ଯା ତଥା ଶ୍ରମଣଯା ନ ଚ
ସେ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, କିମ୍ବା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା କରି ମଧ୍ୟ କୌଣସି କାମ କରୁନାହାନ୍ତି।
ଭର୍ତୃଵିଦ୍ଵେଷିଣୀଂ ନାରୀଂ ନୈଷା ସଂଭାଷତେ କ୍ଵଚିତ୍
ଯିଏ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସହିତ ସେ କେବେ କଥା ହୁଅନାହାନ୍ତି।