ପଂଚତୀର୍ଥାଵଲୋକାଚ୍ଚ ତତୋ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରେକ୍ଷଣାତ୍
ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ଦେଖିବା ଓ ତା'ପରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଲେ—
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରଜପୈର୍ନମସ୍କାରୈସ୍ତୁ ନର୍ତ୍ତନୈଃ 4.1.3.
ପରିକ୍ରମା, ସ୍ତୁତି, ଜପ, ପ୍ରଣାମ ଓ ନୃତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା—
ଧୂର୍ଜଟେ ନୀଲକଂଠେଶ ପିନାକିଞ୍ଶଶିଶେଖର
ହେ ଧୂର୍ଜଟି, ହେ ନୀଳକଣ୍ଠ, ହେ ପିନାକଧାରୀ, ହେ ଶଶିଶେଖର, ତୁମେ ମୋର ପ୍ରଣାମ ଗ୍ରହଣ କର।
ମୁକ୍ତିମଂଡପିକାଯାଂ ଚ ନିମେଷାର୍ଧୋ ପଵେଶନାତ୍
ମୁକ୍ତିର ମଣ୍ଡପରେ କେବଳ ଆଧା ଚକୁ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ହୋଇଯାଏ।
ନିତ୍ଯାଦିକର୍ମକରଣାତ୍ତଥାତିଥିସମର୍ଚନୈଃ
ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କର୍ମ କରିବାରେ, ଏବଂ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବାରେ, ମୁକ୍ତି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଯଥା ଚଂଦ୍ରଃ କଲଯା କଲଯୈଧତେ
ଯେପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ତାହାର କଳା କଳାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ,
ଶ୍ରଦ୍ଧାବୀଜୋ ଵିପ୍ରପାଦାଂବୁସିକ୍ତଃ ଶାଖାଵିଦ୍ଯାସ୍ତାଶ୍ଚତସ୍ରୋ ଦଶାପି
ଶ୍ରଦ୍ଧାର ବୀଜ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦଜଳରେ ସିଞ୍ଚିତ ହେଲେ, ଚାରିଟି ବିଦ୍ୟା ଶାଖା ଓ ଦଶଟି ଅବସ୍ଥା ଦେଇଥାଏ।
ସର୍ଵାର୍ଥାନାମତ୍ରଦାତ୍ରୀ ଭଵାନୀ ସର୍ଵାନ୍କାମାନ୍ପୂରଯେଦତ୍ର ଢୁଂଢିଃ
ଏଠାରେ ଭବାନୀ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଏଠାରେ ଢୁଁଢି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।
କାଶ୍ଯାଂ ଧର୍ମସ୍ତଚ୍ଚତୁଷ୍ପାଦରୂପଃ କାଶ୍ଯାମର୍ଥଃ ସୋପ୍ଯନେ କପ୍ରକାରଃ
କାଶୀରେ ଧର୍ମ ଚାରି ପ୍ରକାରରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ, କାଶୀରେ ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୋ ଯତ୍ର ନ ତତ୍ର ଚିତ୍ରଂ ଧର୍ମାର୍ଥକାମାମୃତରୂପରୂପଃ
ଯେଉଁଠାରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ରୂପ ନେଇଥାଏ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଇତି ବ୍ରୁଵାଣା ଗୀର୍ଵାଣା ଦଦୃଶୁସ୍ତୂଟଜଂ ମୁନେଃ
ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସିତ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଶ୍ଯାମାକାଂଜଲିଯାଞ୍ଚାର୍ଥମୃଷିକନ୍ଯାନୁଯାଯିଭିଃ 4.1.3.
କଳା ଧାନ ହାତରେ ନେଇ, ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା, ଋଷିକନ୍ୟାମାନେ ସହ ଚାଲିଥିଲେ।
ଵିଧୂଯ ସର୍ଵ ପାପାନି ଜ୍ଞାତ୍ଵାଽଜ୍ଞାତ୍ଵା କୃତାନ୍ଯପି
ସମସ୍ତ ପାପ ଜାଣି ଓ ଅଜାଣି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଲୋକହିତାର୍ଥାଯ ତଦାଖ୍ଯାହି ମହାମୁନେ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଏହାକୁ ଏବେ କହ, ମହାମୁନି।
ଧିଷଣାଧିପତେରାସ୍ଯଂ ଵିବୁଧା ଵ୍ଯାଲୁଲୋକିରେ
ବିଦ୍ୟାର ନାୟକଙ୍କର ମୁଖକୁ ଦେବତାମାନେ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଵାକ୍ପତିରୁଵାଚ ଧନ୍ଯୋସି କୃତକୃତ୍ଯୋସି ମାନ୍ଯୋସି ମହତା ମପି
ବାଣୀର ନାଥ କହିଲେ: ତୁମେ ଧନ୍ୟ, କୃତକୃତ୍ୟ ଓ ମହାନମାନେ ମଧ୍ୟ ମାନ୍ୟ।
ପ୍ରତ୍ଯାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତିନଗଂ ପ୍ରତ୍ଯରଣ୍ଯଂ ତପୋଧନାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଶ୍ରମ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନଗର ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ତପୋଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତ୍ଵଯୀହାସ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମତେଜସ୍ତ୍ଵଯି ସ୍ଥିରମ୍
ତୁମରେ ତପସ୍ୟାର ଧନ ଅଛି, ତୁମରେ ବ୍ରହ୍ମାର ତେଜ ଦୃଢ଼ ଅଛି।
ପତିଵ୍ରତେଯଂ କଲ୍ଯାଣୀ ଲୋପାମୁଦ୍ରା ସଧର୍ମିଣୀ
ଏହି ଲୋପାମୁଦ୍ରା ତୁମର ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ସତୀ ଓ ସୁଭଗା।
ପତିଵ୍ରତାସ୍ଵରୁଂଧତ୍ଯା ସାଵିତ୍ର୍ଯାପ୍ଯନସୂଯଯା
ସତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସ୍ୱରୁନ୍ଧତୀ, ସାବିତ୍ରୀ ଓ ଅନସୂୟା ପରି ଏହିଁ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ମେନଯା ଚ ସୁନୀତ୍ଯା ଚ ସଂଜ୍ଞଯା ସ୍ଵାହଯା ତଥା
ମେନା, ସୁନୀତି, ସଂଜ୍ଞା ଏବଂ ସ୍ୱାହା ନାମକ ମହିଳାମାନେ ଏହିପରି ଆଚରଣ କରିଥିଲେ।
ଭୁଂକ୍ତେ ଭୁକ୍ତେ ତ୍ଵଯି ମୁନେ ତିଷ୍ଠତି ତ୍ଵଯି ତିଷ୍ଠତି
ମୁନି, ସେ ତୁମେ ଖାଇଲେ ପରେ ଖାଏ, ଏବଂ ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ରୁହ, ସେଉଁଠାରେ ରହେ।
ଅନଲଂକୃତମାତ୍ମାନଂ ତଵ ନୋ ଦର୍ଶଯେତ୍କ୍ଵଚିତ୍ 4.1.4.
ସେ କେବେ ତୁମ ପାଖରେ ଅଲଙ୍କାର ବିନା ନିଜକୁ ଦେଖାଏ ନାହିଁ।
ନ ଚ ତେ ନାମ ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ତଵାଯୁଷ୍ଯଵିଵୃଦ୍ଧଯେ
ତୁମର ଆୟୁ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ସେ କେବେ ତୁମର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଆକ୍ରୁଷ୍ଟାପି ନ ଚାକ୍ରୋଶେତ୍ତାଡିତାପି ପ୍ରସୀଦତି
ଗାଳି ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦିଏ ନାହିଁ, ମାଡ଼ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶାନ୍ତ ଓ ଦୟାଳୁ ରହେ।
ଆହୂତା ଗୃହକାର୍ଯାଣି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗଚ୍ଛତି ସତ୍ଵରମ୍
ଡାକିଲେ ସେ ଘରକାମ ଛାଡ଼ି ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାଏ।
ନ ଚିରଂ ତିଷ୍ଠତି ଦ୍ଵାରି ନ ଦ୍ଵାରମୁପସେଵତେ
ସେ ବେଶି ସମୟ ଦ୍ୱାରରେ ରହେ ନାହିଁ, ନାହିଁ କି ଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଘୁରେ।
ପୂଜୋପକରଣଂ ସର୍ଵମନୁକ୍ତା ସାଧଯେତ୍ସ୍ଵଯମ୍
ପୂଜା ପାଇଁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଦରକାର, ସେ କିଛି କୁହିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜେ ତୟାରି କରେ।
ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣାଵସରଂ ଯଥାକାଲୋଚିତଂ ହି ଯତ୍
ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଆସିଲେ ସେ ଅପେକ୍ଷା କରି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ କାମ କରେ।
ସେଵତେ ଭର୍ତ୍ତୁରୁଚ୍ଛିଷ୍ଟମିଷ୍ଟମନ୍ନଂ ଫଲାଦିକମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ, ପସନ୍ଦର ଖାଦ୍ୟ, ଫଳ ଓ ଏହାଦିକ ସେବା କରେ।