ତମୁତ୍ଥାପ୍ଯ କରାଗ୍ରାଭ୍ଯାମାଶୀର୍ଭିରଭିନଂଦ୍ଯ ଚ
ତାଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ଉଠାଇ, ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଅଭିନନ୍ଦନ କରେ ।
ସ ଦଧ୍ନାମଧୁନାଜ୍ଯେନ ନୀରାର୍ଦ୍ରାକ୍ଷତଦୂର୍ଵ ଯା
ସେ ଦହି, ମଧୁ, ଘିଅ, ପାଣି, ଭିଜା ଅକ୍ଷତ ଓ ଦୁର୍ବା ଦିଏ ।
ଗୃହୀତାର୍ଘ୍ଯଂକିଲ ଶ୍ରାଂତଂ ପାଦସଂଵାହନାଦିଭିଃ
ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ଅତିଥିର କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପାଦ ମାସାଜ ଓ ଅନ୍ୟ ସେବା କରେ ।
ଅଦ୍ଯ ସଦ୍ଯଃ ପରିହୃତଂ ତ୍ଵଦଂଘ୍ରିରଜସାରଜଃ
ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ପାଦର ଧୂଳି ସତ୍ବରେ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି ।
ସଫଲର୍ଧିରହଂ ଚାଦ୍ଯ ସୁଦିଵାଦ୍ଯଚ ମେ ମୁନେ
ଆଜି ମୁଁ ନିଜେକୁ ଧନ୍ୟ ଭାବୁଛି ଏବଂ ମୋ ଦିନଟି ଶୁଭ ହୋଇଛି, ମୁନି ।
ଧରାଧରତ୍ଵଂ କୁଲିଷୁମାନ୍ଯଂ ମେଽଦ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଆଜି ମୋତେ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଶକ୍ତି ଓ ବଜ୍ର ସମାନ କଠୋରତା ମିଳିବ ।
ପୁନରୂଚେ କୁଲିଵରଃ ସଂଭ୍ରମାପ ନ୍ନମାନସଃ
ପୁନି ସେ ମହାନ କୁଳିବର, ମନରେ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧା ନେଇ କଥା କହିଲେ ।
ଅଦୃଷ୍ଟଂ ତଵ ନୋଦୃଷ୍ଟଂ ଯଦିଷ୍ଟଂଵିଷ୍ଟପତ୍ରଯେ 4.1.1.
ଆପଣ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି ଯଦି ଦେଖିପାରିନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ଆଶା କରିଥିବା କିଛି ମିଳିନାହିଁ,
ତ୍ଵଦାଗମନଜାନନ୍ଦସଂଦୋହୈର୍ମେ ଦୁରାରଵଃ
ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନର ଆନନ୍ଦରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇଗଲା ।
ଧରାଧରଣସାମର୍ଥ୍ଯଂ ମେର୍ଵାଦୌ ପୂର୍ଵପୂରୁଷୈଃ
ମେରୁ ଆଦି ପୁରୁଣା ମହାପୁରୁଷମାନେ ପୃଥିବୀ ବୋହିବାର ଶକ୍ତି ରଖୁଥିଲେ ।
ଗୌରୀଗୁରୁତ୍ଵାଦ୍ଧିମଵାନାଦିପତ୍ଯାଚ୍ଚ ଭୂଭୃତାମ୍
ଗୌରୀଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ହିମବତଙ୍କ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା,
ନମେରୁଃ ସ୍ଵର୍ଣପୂର୍ଣତ୍ଵାଦ୍ରତ୍ନସାନୁତଯାଥଵା
ମେରୁ ପାହାଡ଼ ସୁନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ହେବାରୁ,
ପରଂ ଶତଂ ନ କିଂଶୈଲା ଇଲାକଲନକେଲଯଃ
ଅନ୍ୟ ଶତ ଶତ ପାହାଡ଼ ପୃଥିବୀ ପାଇଁ କେବଳ ଖେଳନା ଭଳି ଅପରିଗଣ୍ୟ ।
ମନ୍ଦେହଦେହସଂଦେହାଦୁଦଯୈକଦଯାଶ୍ରିତଃ
ମନ୍ଦେହ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦେହ ନେଇ ସନ୍ଦେହ ଥିବାରୁ, ସେମାନେ ଏକ ମାତ୍ର କିରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ।
ନୀଲଶ୍ଚ ନୀଲୀନିଲଯୋ ମନ୍ଦରୋ ମନ୍ଦଲୋଚନଃ
ନୀଳ ପାହାଡ଼, ଯାହାର ନିବାସ ନୀଳ ଓ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼, ଯାହାର ଚକ୍ଷୁ ଗୋଲାକାର,
ହେମକୂଟତ୍ରିକୂଟାଦ୍ଯାଃ କୂଟୋତ୍ତରପଦାସ୍ତୁତେ
ହେମକୂଟ, ତ୍ରିକୂଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଯାହାଙ୍କ ନାମର ଶେଷରେ 'କୂଟ' ଅଛି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ।
ଇତି ଵିଂଧ୍ଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାରଦୋଽଚିନ୍ତଯଦ୍ଧୃଦି
ବିନ୍ଧ୍ୟର କଥା ଶୁଣି, ନାରଦ ମନରେ ଭାବିଲେ।
ଶ୍ରୀଶୈଲମୁଖ୍ଯାଃ କିଂଶୈଲାନେହ ସଂତ୍ଯମଲଶ୍ରିଯଃ 4.1.1.
ଏଠାରେ ଶ୍ରୀଶୈଳ ଓ କିଂଶୈଳ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକି ସତ୍ୟରେ ଦୋଷ ଓ ମହିମା ବିହୀନ କି?
ଅଦ୍ଯାସ୍ଯ ବଲମାଲୋକ୍ଯମିତି ଧ୍ଯାତ୍ଵାବ୍ରଵୀନ୍ମୁନିଃ
ଆଜି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଖି, ମୁନି ଭାବିବା ପରେ କହିଲେ।
ପରଂ ଶୈଲେଷୁ ଶୈଲେଂଦ୍ରୋ ମେରୁସ୍ତ୍ଵାମଵମନ୍ଯତେ
ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ରାଜା, ମେରୁ ତୁମକୁ ଅପମାନ କରେ।
ଅଥଵା ମଦ୍ଵିଧାନାଂ ହି କେଯଂ ଚିଂତା ମହାତ୍ମନାମ୍
ନହିଁଲେ, ଆମ ପରି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଚିନ୍ତା କଣ ଅର୍ଥ ରଖେ?
ଗତେ ମୁନୌ ନିନିଂଦସ୍ଵମତୀଵୋଦ୍ଵିଗ୍ନମାନସଃ
ମୁନି ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ମନରେ ନିଜକୁ ଦୋଷାରୋପ କଲେ।
ଵିଂଧ୍ଯ ଉଵାଚ ଧିଗ୍ଜୀଵିତଂଶାସ୍ତ୍ରକଲୋଜ୍ଝିତସ୍ଯ ଧିଗ୍ଜୀଵିତଂ ଚୋଦ୍ଯମଵର୍ଜିତସ୍ଯ
ବିନ୍ଧ୍ୟ କହିଲେ: ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଓ କୌଶଳ ନାହିଁ, ସେଉଁଠାରେ ଏମିତି ଜୀବନ ଅପମାନ। ଚେଷ୍ଟା ବିହୀନ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ।
କଥଂ ଭୁନକ୍ତି ସ ଦିଵା କଥଂ ରାତ୍ରୌ ସ୍ଵପିତ୍ଯହୋ
ଏମିତି ଲୋକ ଦିନେ କିପରି ଖାଏ, ରାତିରେ କିପରି ଶୁଏ—ହାୟ!
ଅହୋଦଵାଗ୍ନିଦଵଥୁସ୍ତଥାମାଂ ନ ସ ବାଧତେ
ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା କିମ୍ବା ରୋଗ ମୋତେ ଏତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉନାହିଁ।
ଯୁକ୍ତମୁକ୍ତଂ ପୁରାଵିଦ୍ଭିଶ୍ଚିନ୍ତାମୂର୍ତିଃ ସୁଦାରୁଣା
ପୁରୁଣା ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଠିକ୍ କହିଥିଲେ: ଚିନ୍ତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା।
ଚିନ୍ତାଜ୍ଵରୋ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ କ୍ଷୁଧାଂନିଦ୍ରାଂବଲଂ ହରେତ୍
ଚିନ୍ତାର ଜ୍ୱର ଲୋକଙ୍କର ଭୋକ, ଘୁମ୍, ଶକ୍ତି ହରିନେଇ।
ଜ୍ଵରୋ ଵ୍ଯତୀତେ ଷଡହେ ଜୀର୍ଣଜ୍ଵର ଇହୋଚ୍ଯତେ 4.1.1.
ଯେଉଁ ଜ୍ୱର ଛଅ ଦିନ ରହେ, ଏଠାରେ ତାକୁ 'ପୁରୁଣା ଜ୍ୱର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଧନ୍ଯୋ ଧନ୍ଵତରିର୍ନାତ୍ର ଚରକଶ୍ଚରତୀହ ନ
ଏଠାରେ ଧନ୍ବନ୍ତରୀ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ଚରକ ଏଠି ଘୁରେନାହିଁ।
କିଂ କରୋମି କ୍ଵ ଗଚ୍ଛାମି କଥଂ ମେରୁଂ ଜଯାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ କଣ କରିବି, କେଉଁଠି ଯିବି, କିପରି ମେରୁକୁ ଜିତିବି?