ଅନିଲାଲୋଲ କଂକୋଲ ଵଲ୍ଲୀହଲ୍ଲୀ ସକାଯିତମ୍
ପବନରେ ଦୋଳାୟମାନ କଙ୍କୋଳ ଲତା ଏଠି ଲଗା ହୋଇ ଥିଲା।
ମଂଦାଂଦୋଲିତକର୍ପୂର କଦଲୀଦଲ ସଂଜ୍ଞଯା
ହଳୁହଳୁ ହଲୁଚିଥିବା କର୍ପୂର ଗଛ, ଯାହାର ପତ୍ର କଦଳୀ ପତ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ପୁନ୍ନାଗମିଵ ପୁନ୍ନାଗପଲ୍ଲଵୈଃକରପଲ୍ଲଵୈଃ
ପୁନ୍ନାଗ ଗଛ ତାହାର କିଶଳୟ ଓ ଶାଖାର କିଶଳୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଵିଦୀର୍ଣଦାଡିମୈଃ ସ୍ଵାଂତଂ ଦର୍ଶଯଂତଂ ତୁ ରାଗଵତ୍
ଫାଟିଯାଇଥିବା ଦାନା ଅନାର ଫଳ, ତାହାର ଭିତର ଲାଲିମା ଦେଖାଉଥିଲା।
ଉଦୁଂବରୈରଂବରଗୈରନଂତଫଲମାଲିତୈଃ
ଉଡୁମ୍ବର ଓ ଜାମୁନ ଗଛ, ଅନେକ ଫଳରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ପନସୈର୍ଵନାସାଭୈଃ ଶୁକନାସୈଃ ପଲାଶକୈଃ
ପଣସ, ବନାସା, ଶୁକନାସ ଓ ପଳାଶ ଗଛ ଏଠି ଥିଲା।
କଦଂବଵାଦିନୋ ନୀପାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କଂଟକିତୈରିଵ
କଦମ୍ବ ଓ ନୀପ ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି କଣ୍ଟା ଲାଗିଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ନମେରୁଭିଶ୍ଚ ମେରୂଚ୍ଚଶିଖରୈରିଵ ରାଜିତମ୍
ନାମେରୁ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା, ଯାହା ମେରୁ ପର୍ବତର ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ତଟେତଟେପଟୁଵଟୈରୁଚ୍ଚୈଃପଟକୁଟୀ ଵୃତମ୍ 4.1.1.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ତଟରେ, ଉଚ୍ଚ ବଟ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଉଁଚା ପତ୍ରର ଛାଉଣି ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
କରମର୍ଦୈଃ କରୀରୈଶ୍ଚ କରଜୈଶ୍ଚକରଂବକୈଃ
କରମର, କରୀର ଓ କରମ୍ବକ ଗଛ, ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଫଳ ଧରିଥିଲା।
ନୀରାଜିତମିଵୋଦ୍ଦୀପୈରାଜଚଂପକକୋରକୈଃ
ସୁନା ଚମ୍ପକ ଫୁଲର ଦୀପ ଭଳି ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।
କ୍ଵଚିଚ୍ଚଲଦଲୈରୁଚ୍ଚୈଃ କ୍ଵଚିତ୍କାଂଚନକେତକୈଃ
କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଉଚ୍ଚ, କମ୍ପିତ ପତ୍ର ଓ କେଉଁଠି କେଉଁଠି ସୁନା କେତକୀ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ।
କର୍କଂଧୁ ବଂଧୁଜୀଵୈଶ୍ଚ ପୁତ୍ରଜୀଵୈର୍ଵିରାଜିତମ୍ ୨୪ !। ଗଲନ୍ମଧୂ କକୁସୁମୈର୍ଧରାରୂପଧରଂହରମ୍
କର୍କନ୍ଧୁ, ବନ୍ଧୁଜୀବା ଓ ପୁତ୍ରଜୀବା ଗଛରେ ରଙ୍ଗିନ, ମଧୁ ଝରୁଥିବା ଫୁଲ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା, ପୃଥିବୀ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲା।
ସର୍ଜାର୍ଜୁନାଂଜନୈର୍ବୀଜୈର୍ଵ୍ଯଜନୈର୍ଵୀଜ୍ଯମାନଵତ୍
ସାଲ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅଞ୍ଜନ ଗଛର ବୀଜ ଓ ପତ୍ରରେ ପଖା ଭଳି ଉଡ଼ୁଥିଲା।
ଅମଂଦୈଃ ପିଚୁମଂଦୈଶ୍ଚ ମଂଦାରୈଃ କୋଵିଦାରକୈଃ
ମୃଦୁ ପିଚୁମନ୍ଦ, ମନ୍ଦାର ଓ କୋବିଦାର ଗଛରେ ଶୋଭିତ।
ଉଦ୍ଦଂଡୈଶ୍ଚାପି ଶେହୁଂଡୈରେରଂଡୈର୍ଗୁଡପୁଷ୍ପକୈଃ
ଉଚ୍ଚ ଶେହୁଣ୍ଡ, ଏରଣ୍ଡ ଓ ଗୁଡ଼ପୁଷ୍ପ ଗଛରେ ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ପାଇଥିଲା।
ଅକ୍ଷୈଃ ପ୍ଲକ୍ଷୈଃ ଶଲ୍ଲକୀଭିର୍ଦେଵଦାରୁହରିଦ୍ରୁମୈଃ
ଅକ୍ଷ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଶଲ୍ଲକୀ, ଦେବଦାରୁ ଓ ହରିଦ୍ରୁ ଗଛରେ ଶୋଭିତ।
ଏଲାଲଵଂଗ ମରିଚକୁଲୁଂ ଜନଵନାଵୃତମ୍ 4.1.1.
ଏଲା, ଲବଙ୍ଗ, ଗୋଲମରିଚ ଓ କୁଳୁଞ୍ଜ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘେରାଯାଇଥିଲା।
ଶାକଶଂଖଵନୈରମ୍ଯଂ ଚଦନୈରକ୍ତଚଂଦନୈଃ
ଶାକ ଓ ଶଂଖ ଜଙ୍ଗଲରେ ଆକର୍ଷକ, ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଗଛରେ ଶୋଭିତ।
ଦ୍ରାକ୍ଷାଵଲ୍ଲୀନାଗଵଲ୍ଲୀକଣାଵଲ୍ଲୀଶତାଵୃତମ୍
ଶତଶଃ ଦ୍ରାକ୍ଷା ଲତା, ନାଗବଲ୍ଲୀ ଓ ପାନ ଲତାରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା।
ଭ୍ରମଦ୍ଭ୍ରମରମାଲାଭିର୍ମାଲତୀଭିରଲଂକୃତମ୍
ମାଳତୀ ଫୁଲ ଓ ଘୁରୁଥିବା ମଧୁମକ୍ଷୀ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ।
ନାନାମୃଗଗଣାକୀର୍ଣଂ ନାନାପକ୍ଷିଵିନାଦିତମ୍
ନାନା ପ୍ରକାର ପଶୁ ଦଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର ଡାକରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା।
ତୁଚ୍ଛଶ୍ରିଯଃ ସ୍ଵର୍ଗଭୂମୀଃ ପରିହାଯାଗତୈରିଵ
ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ତୁଚ୍ଛ ମହିମାକୁ ଛାଡ଼ି ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠି ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଉତ୍ସୃଜଂତମିଵାର୍ଘ୍ଯଂ ଵୈ ପତ୍ରପୁଷ୍ପୈରିତସ୍ତତଃ
ପତ୍ର ଓ ଫୁଲରେ ଏଠି ସେଉଁଠି ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପହାର ଦେଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଅଥ ସୂର୍ଯଶତାଭାସଂ ନଭସି ଦ୍ଯୋତିତାଂବରମ୍
ତାପରେ, ଆକାଶରେ ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲା।
ବ୍ରହ୍ମସୂନୁଵପୁସ୍ତେଜୋ ଦୂରୀକୃତଦରୀତମାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଦେହର ତେଜସ୍ୱୀ ଆଲୋକ ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଦେଲା।
ବ୍ରହ୍ମତେଜଃସମୁଦ୍ଭୂତ ସାଧ୍ଵସଃ ସାଧୁସ ତ୍କ୍ରିଯଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତେଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଭୟ ଓ ଧର୍ମମୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୃଦୁଲତାଂ ତସ୍ଯ ଦ୍ଵୈରୂପ୍ଯେପି ସ ନାରଦଃ 4.1.1.
ତାଙ୍କର ମୃଦୁତା ଦେଖି, ଅସାଧାରଣ ଆକୃତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନାରଦ ମନେ କଲେ—
ଗୃହାନାଯାଂତମାଲୋକ୍ଯ ଗୁରୁଂଵାଽଗୁରୁମେଵ ଵା
ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଗୁରୁ ନୁହେଁ ଯେଉଁଠି ଘରକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ,
ତଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଚ୍ଚୈଃ ଶିରାଃସୋପି ଵିନମ୍ରତରକଂଧରଃ
ସେ ଉଠି ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଓ ଗର୍ବ ଛାଡି ଗଳା ନମ୍ର କରିଥାଏ ।