ତତୋ ଵିପ୍ରା ନାରଦଶ୍ଚ ସମାରାଧ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ନାରଦ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ଲୋକାନାଂ ଚ ହିତାର୍ଥାଯ କେଦାରଂ ଲିଙ୍ଗମୁତ୍ତମମ୍
ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସେମାନେ କେଦାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ଅତ୍ର କୁଣ୍ଡେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି
ଏଠାରେ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ,
ମାତୁଃ ସ୍ତନ୍ଯଂ ପୁନର୍ନୈଵ ସ ପିବେନ୍ମୁକ୍ତିଭାଗ୍ଭଵେତ୍ 1.2.66.
ସେ ପୁନି ମାଆର ଦୁଧ ପିବିବେ ନାହିଁ, ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ।
ଵରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ତସ୍ଥୌ ମହୀନଗରକେ ଶୁଭେ
ବର ଦେଇ ସେ ନିଜେ ଭୂଲୋକର ଶୁଭ ନଗରରେ ରହିଲେ।
ଜଯାଦିତ୍ଯଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ରୁଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଜୟାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ନ ତେଷାଂ ଵଂଶନାଶୋଽସ୍ତି ଜଯାଦିତ୍ଯପ୍ରସାଦତଃ
ଜୟାଦିତ୍ୟଙ୍କର କୃପାରେ ସେମାନଙ୍କର ବଂଶ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନା।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମାଯୁକ୍ତା ଧନଧାନ୍ଯସମାଯୁତାଃ
ସେମାନେ ପୁଅ ଓ ନାତି ସହିତ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି।
ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମଯା ଵିପ୍ରା ଗୁପ୍ତକ୍ଷେତ୍ରଂ ସମାସତଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ପ୍ରୋକ୍ତମିଦଂ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧିଦମ୍
ଏହିପରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଗୁପ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲି।
ଇତି ଵୋ ଵର୍ଣିତଃ ପୁଣ୍ଯୋ ମହୀସାଗରସମ୍ଭଵଃ
ଏହିପରି ଭୂମି-ସାଗରର ପବିତ୍ର ଉତ୍ପତ୍ତି ଆପଣମାନଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା।
ଯ ଇଦଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ମହାମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଯେ କୌଣସି ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ଉତ୍ତମ ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଇବେ—
ଗୁପ୍ତକ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସକଲଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଯଦି
ଯଦି କେହି ଗୁପ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣାଇବେ—
କୋଟିତୀର୍ଥସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମହୀନଗରକସ୍ଯ ଚ
କୋଟିତୀର୍ଥ ଓ ଭୂନଗରର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଅଛି—
କୋଟିତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ 1.2.66.
କୋଟିତୀର୍ଥରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ନହାଏ ଓ ଯଥାଯଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ—
ସ୍ଵର୍ଗପାତାଲମର୍ତ୍ଯେଷୁ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ସନ୍ତି ଵୈ
ସ୍ୱର୍ଗ, ପାତାଳ କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ଯେଉଁମାନେ ତୀର୍ଥ ଅଛି—
ଅଶ୍ଵମେଧାଦିଭିର୍ଯଜ୍ଞୈରିଷ୍ଟୈଶ୍ଚୈଵାପ୍ତଦକ୍ଷିଣୈଃ
ଏବଂ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ, ଯଥା ଅଶ୍ୱମେଧ, ଯଥାଯଥ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ କରାଯାଏ—
ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଵିପ୍ରାଃ କୋଟିତୀର୍ଥେ ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଇ ପୁଣ୍ୟ କୋଟିତୀର୍ଥରେ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଇଦଂ ପଵିତ୍ରଂ ଖଲୁ ପୁଣ୍ଯଦଂ ସଦା ଯଶସ୍କରଂ ପାପହରଂ ପରାତ୍ପରମ୍
ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ପବିତ୍ର, ସଦା ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ଯଶ ଦେଇଥିବା, ପାପ ହରାଇଥିବା ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯଂ ନିଯତଂ ସୁପୁଣ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ମୋକ୍ଷଦଂ ପାପହରଂ ନରାଣାମ୍
ଏହା ଧନ୍ୟ, ଯଶସ୍ୱୀ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା, ମଣିଷମାନଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଶ୍ରୀଗଣେଶାଯ ନମଃ ତଂ ମନ୍ମହେ ମହେଶାନଂ ମହେଶାନପ୍ରିଯାର୍ଭକମ୍
ଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମୁଁ ସେଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମନେ କରେଁ, ଯିଏ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସନ୍ତାନ।
ଭୂମିଷ୍ଠାପି ନ ଯାତ୍ରଭୂସ୍ତ୍ରିଦିଵତୋପ୍ଯୁଚ୍ଚୈରଧଃସ୍ଥାପି ଯା ଯା ବଦ୍ଧା ଭୁଵି ମୁକ୍ତିଦାସ୍ଯୁରମୃତଂ ଯସ୍ଯାଂ ମୃତା ଜଂତଵଃ
ଭୂମିରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯାତ୍ରା କ୍ଷେତ୍ର ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ତଳେ ବନ୍ଧା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଭୂମିରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଆନ୍ତି।
ନମସ୍ତସ୍ମୈ ମହେଶାଯ ଯସ୍ଯ ସଂଧ୍ଯାତ୍ତ୍ରଯଚ୍ଛଲାତ୍
ଯାହାଙ୍କ ମାୟାରେ ତିନୋଟି ସନ୍ଧ୍ୟା ଅଛି, ସେଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଅଷ୍ଟାଦଶପୁରାଣାନାଂ କର୍ତ୍ତା ସତ୍ଯଵତୀସୁତଃ
ଅଠରୋଟି ପୁରାଣର ରଚନାକାରୀ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ।
ଶ୍ରୀଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ କଦାଚିନ୍ନାରଦଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସ୍ନାତ୍ଵା ଶ୍ରୀନର୍ମଦାଂଭସି
ଶ୍ରୀବ୍ୟାସ କହିଲେ — ଏକଥରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାରଦ, ପବିତ୍ର ନର୍ମଦା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି,
ଵ୍ରଜନ୍ଵିଲୋକଯାଂଚକ୍ରେ ପୁରୋଵିଂଧ୍ଯଂ ଧରାଧରମ୍
ଚାଲିଯିବା ସମୟରେ ପୁରୋବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖିଲେ।
ଦ୍ଵୈରୂପ୍ଯେଣାପି କୁର୍ଵଂତଂ ସ୍ଥାଵରେଣ ଚରେଣ ଚ
ସେଠାରେ ତିନି ଦେଖିଲେ — ଏହି ପାହାଡ଼ ଦୁଇଟି ରୂପରେ ଥିଲା, କେବେ ଅଚଳ, କେବେ ଚଳନଶୀଳ।
ରସାଲଯଂ ରସାଲୈସ୍ତୈରଶୋକୈଃ ଶୋକହାରିଣାମ୍
ସେଠାରେ ରହିଥିଲା ଆମ୍ବ ଗଛର ଝାଡ଼, ଯେଉଁଠାରେ ଆମ୍ବ ଓ ଅଶୋକ ଗଛ ଦୁଃଖ ହରିଥାଏ।
ଖପୁରୈଃ ଖପୁରାକାରଂ ଶ୍ରୀଫଲଂ ଶ୍ରୀଫଲୈଃ କିଲ
ଏଠାରେ ନଡ଼ିଆ ଗଛ ଥିଲା, ଯାହାର ଆକୃତି ନଡ଼ିଆ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନଡ଼ିଆ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ଵନଶ୍ରିଯଃ କୁଚାକାରୈର୍ଲକୁଚୈଶ୍ଚ ମନୋହରମ୍ 4.1.1.
ବନର ଶୋଭା ଲକୁଚ ଗଛର ଛାତି ପରି ଆକୃତି ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା।
ସୁରଂଗୈଶ୍ଚାପି ନାରଂଗୈରଂଗମଂଡପଵଚ୍ଛିଯଃ
ମିଠା କମଳା ଓ ନେମୁ ଗଛ ଦ୍ୱାରା, ସେଠି ମନୋହର ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।