ଅଶ୍ରୌଷୀସ୍ତସ୍ଯ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଗଣୈଃ ଶୀର୍ଷାସଖଂଡନମ୍
ତୁମେ ଶୁଣିଛ, ଦକ୍ଷଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ କାଟିଦେଇଥିଲେ।
ଦଂତଘାତଂ ରଵେଃ ପାଣିପାଟନଂ ଜାତଵେଦସଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଦେବା, ହାତ କାଟିଦେବା ଏବଂ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହତ କରିବା ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା।
ସା ଚ ଦେଵୀ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଲେଭେ ହିମଵତୋ ଗୃହେ
ସେ ଦେବୀ ପୁନିଥରେ ହିମାବତଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଦେଵଃ ସ୍ଥାଣୁଵନେ ତାଂ ଚ ପରିଚର୍ଯାପରଂ ରହଃ 1.3.2.17.
ଦେବତା ଗୁପ୍ତରେ ସ୍ଥାଣୁବନରେ ତାଙ୍କ ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇ ରହିଲେ।
ଜିତେଂଦ୍ରିଯଂ ଚ ତଂ ଦେଵଂ କ୍ଵାପି ଯାତଂ ଗଣୈଃ ସହ
ସେ ଦେବତା, ନିଜେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ, ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ସହିତ କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲେ।
ଉପଯମ୍ଯାଥ ତାଂ ଦେଵୋ ଵୃତ୍ତାଂତୈଶ୍ଚିତ୍ତଖଂଡିଭିଃ
ତାପରେ ଦେବତା, ପୂର୍ବ ଘଟଣାରେ ମନ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ସେ ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଵୈଧଵ୍ଯଖିନ୍ନଯା ରତ୍ଯା ପ୍ରାର୍ଥିତା ଶୈଲନଂଦିନୀ
ବିଧବାବେଦନାରେ ଦୁଃଖିତ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ତାଙ୍କ ସହ ମିଳନ ଆଶା କଲେ।
ପୁନଶ୍ଚ ମେନଯା ମାତ୍ରା ପିତ୍ରା ଚ ହିମଭୂଭୃତା
ପୁନିଥରେ ତାଙ୍କ ମାଆ ମେନା ଓ ବାପା ହିମାବତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
ତଦା ଶୁଂଭନିଶୁଂଭାଖ୍ଯୌ ଲେଭାତେ ଵେଧସୋ ଵରମ୍
ସେତେବେଳେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ନାମକ ଦୁଇଜଣେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇଲେ।
ଇତି ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜାତତ୍ରାସୈଃ ସୁପର୍ଵଭିଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ କାଂପିଉଠିଲେ।
ମାଭୈଷ୍ଟ ଭଦ୍ର କାଲେନ ତଥା ପ୍ରତିଵିଧୀଯତେ
ଭୟ କରନି, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ସମୟ ଆସିଲେ ଏହାର ଉପାୟ ହେବ।
ଦତ୍ତାଭଯାନ୍ମୁକୁଂଦାଦୀନ୍ଵିସୃଜ୍ଯାଂଧକସୂଦନଃ
ନିରାପଦ ଦେଇ, ଅନ୍ଧକାସୁଦନ ମୁକୁନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ।
କଦାଚିନ୍ମର୍ମଲକ୍ଷ୍ଯେଣ ପ୍ରୀତ୍ଯା କାଲୀତି ନିଂଦିତା
କେତେବେଳେ ଗୁପ୍ତ ଆଘାତ ପାଇଁ ସେ ଆଦରରେ 'କଳି' ବୋଲି ଡାକାଯାଇଥିଲେ।
ଯତ୍ରୋତ୍କ୍ଷିପ୍ତଵତୀ ଚର୍ମ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ପରମେଶ୍ଵରୀ 1.3.2.17.
ସେଠାରେ ପରମେଶ୍ୱରୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କ ଚର୍ମ ପିଣ୍ଡିଦେଲେ।
ସା ଚ ତ୍ଵକ୍କୌଶିକୀ ନାମ୍ନା କାଲୀ ଵିଂଧ୍ଯାଦ୍ରିଵାସିନୀ
ସେ ତ୍ୱକ୍କୌଶିକୀ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ଯିଏ କଳି ଭାବେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ରେ ବାସ କରୁଥିଲେ।
ଦେଵୀ ଚ ଗୌରୀ ଶିଖରେ ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ମନୋହରେ
ଏବଂ ଦେବୀ ଗୌରୀ ସେଇ ସୁନ୍ଦର ଶିଖରରେ ଥିଲେ।
କ୍ରମେଣ ଦୌର୍ହୃଦଵତୀ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରାସୂତ ପାର୍ଵତୀ
କ୍ରମେ ଦୀର୍ଘ ଆଶା ଧରି ଥିବା ପରେ ସେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତୌ ଚାଗମଵିଦଃ ପ୍ରାହୁର୍ନାରାଯଣଚତୁର୍ମୁଖୌ
ପାରମ୍ପରିକ ମତାନୁସାରେ ନାରାୟଣ ଓ ଚତୁର୍ମୁଖ ଏହି ଦୁଇଜଣ କଥା କହିଥିଲେ।
ଵର୍ଧମାନୌ ଚ ତୌ ବାଲୌ ପିତ୍ରୋରାଲୋକମାନଯୋଃ
ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁ ବଢ଼ିବା ସହିତ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଜାତୁ ଵୀଣାନିନାଦେନ କଦାଚିଚ୍ଚିତ୍ରଲେଖନୈଃ
କେବେ ବୀଣାର ସ୍ୱରରେ, କେବେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବାରେ ସମୟ କଟୁଥିଲା।
ଜାତୁ ଵିଦ୍ଯାଗମାଲାପୈଃ କଦାଚିଚ୍ଚିତ୍ରଵସ୍ତୁଭିଃ
କେବେ ଶିକ୍ଷା ଓ ପାରମ୍ପରିକ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ, କେବେ ଅଦ୍ଭୁତ ଜିନିଷ ଦେଖିବାରେ ସମୟ ବିତୁଥିଲା।
ପୁଷ୍ପାଵଚଯନୈର୍ଜାତୁ କଦାଚିଦ୍ଵାରିଖେଲନୈଃ
କେବେ ଫୁଲ ତୁଳିବାରେ, କେବେ ପାଣିରେ ଖେଳିବାରେ ସମୟ କଟୁଥିଲା।
ମୈନାକେନାର୍ଚିତୌ ଜାତୁ ମେନଯା ଜାତୁ ପୂଜିତୌ
କେବେ ମୈନାକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, କେବେ ମେନାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଉଥିଲେ।
ଜାତୁ ଦ୍ଯୂତଵିନୋଦେନ ଗତିଗୋଷ୍ଠ୍ଯା କଦାଚନ 1.3.2.17.
କେବେ ଦ୍ୟୂତ ଖେଳର ଆନନ୍ଦରେ, କେବେ ହସିମଜାକ ଓ ଆଲୋଚନାରେ ସମୟ ବିତୁଥିଲା।
ଦ୍ଯୂତନିର୍ଜିତମାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ପତ୍ଯୁରୁତ୍ସଂଗତାଂ ଗତମ୍
ଦ୍ୟୂତ ଖେଳରେ ହାରିଥିବା ଜିନିଷ ଫେରାଇ ନେଇ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଇତି ତୌ ପିତରୌ ଚରାଚରାଣାଂ ନିଵସଂତୌ କନକାଚଲାଦିକେଷୁ
ଏଭଳି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଚରାଚରର ପିତାମାତା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରୁଥିଲେ।
ପକ୍ଵାନ୍ନପାନୈସ୍ସା ତତ୍ର ପର୍ଯ୍ଯତର୍ପଯତ ପ୍ରଜାଃ
ସେଠାରେ ସେ ପକା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଦେଇ ଲୋକମାନୋକୁ ତୃପ୍ତ କରୁଥିଲେ।
ଜାତୁ ସଂଧ୍ଯାନୁସଂଧାନମୁକୁଲୀକୃତଲୋଚନମ୍
କେବେ ସାନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ଆଖି ବନ୍ଦ କରିଥିଲେ।
ଧ୍ଯାଯତେ ନୂନମଧୁନା କାପି ସୌଭାଗ୍ଯଶାଲିନୀ
ନିଶ୍ଚୟ ଏବେ କୌଣସି ଭାଗ୍ୟବତୀ ଜଣେ ମହିଳା ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି।
କଥଂ ଵିଜ୍ଞାଯତେ ପୁଂସାଂ କୁଟିଲା ମାନସୀ ସ୍ଥିତିଃ
ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମନର ଟେଢ଼ା ଅବସ୍ଥା କିପରି ବୁଝିବାଯିବ?