କାର୍ଯାରମ୍ଭେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସାନୁଗେନ ମଯା ତଵ
ମୋ ସହ ମୋ ସାଥୀମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କରୁଛି।
ଵାଯୁପୁତ୍ରଃ ପ୍ରହସ୍ଯୈଵ ସାସୂଯମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ବାୟୁପୁତ୍ର ହସି ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ସହିତ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଯେ ତ୍ଵାଂ ରାଜନ୍ଵଦଂତ୍ଯେଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଞୋଽଯଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଯେମାନେ ଏପରି ଭାବରେ ତୁମକୁ କହନ୍ତି, ରାଜା, ସେମାନେ କହନ୍ତି — 'ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସବୁଜଣା'।
କୋ ହି ପ୍ରଜ୍ଞାଵତାଂ ମୁଖ୍ଯଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଦାଂଵରଃ
କିଏ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ?
ଯତସ୍ତ୍ଵମେଵ ଵେତ୍ସୀଦଂ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ କୀର୍ତ୍ଯତେ 1.2.65.
କାରଣ ତୁମେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଏକା ଜାଣିଛ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଶଂସିତ।
ସଚେତନଂ ଚ ପୁରୁଷଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଚ ଵିଚେତନାମ୍
ଚେତନା ଥିବା ପୁରୁଷ ଓ ଅଚେତନା ପ୍ରକୃତି,
ତତ୍ସ୍ଵଯଂ ପୁରୁଷୋ ଭୂତ୍ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଵୃଥାମତେ
ଏପରି, ପୁରୁଷ ହୋଇ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଅନ୍ୟଥା ଭାବନା ସହିତ,
ଆରୋହଯେଚ୍ଛିରୋ ନୈଵ କ୍ଵଚିଦ୍ଧିତ୍ଵା ଉପାନହୌ
ଉପାନହୁ ଖୋଲିବା ବିନା କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଦି ତେ ବନ୍ଦିଵତ୍ପାର୍ଥ ତିଷ୍ଠେଦ୍ଵାଣ୍ଯନିଵାରିତା
ଯଦି, ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମର କଥା ବନ୍ଧା ଭାବରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇଥାଏ,
ଅଲକ୍ଷ୍ଯମିତି ଵା ମତ୍ଵା ମହେଶାନଂ ମହାମତେ
କିମ୍ବା, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବି, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞା।
ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଦସ୍ମାଭିଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଦ୍ରୁପଦନଂଦିନୀ
ଯାହାର କୃପାରେ ଆମେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର ଜଣେ ଝିଅକୁ ପାଇଛୁ ।
ଵିଜଯେନ ଧନୁର୍ଲବ୍ଧଂ ଜରାସନ୍ଧୋ ମଯା ହତଃ
ବିଜୟ ଲାଗି ଧନୁଷ ମିଳିଥିଲା; ମୁଁ ଜରାସନ୍ଧକୁ ମାରିଥିଲି ।
ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାତ୍ତଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା କୃଷ୍ଣଂ ହା ସ୍ତୌଷି ଯଜ୍ଜଯୀ
ଯାହାର କୃପାରେ, କୃଷ୍ଣ ଛଡ଼ି, ତୁମେ ଜୟୀକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ ।
ଜାନନ୍ନାତ୍ମାନମଲ୍ପତ୍ଵାଦ୍ବୁଦ୍ଧେର୍ନ ସ୍ତୌଷି ଯାଦଵମ୍
ତୁମେ ନିଜ ଅପରିପକ୍ୱତା ଓ ଅବୁଦ୍ଧିକୁ ଜାଣି, ଯାଦବକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁନାହିଁ ।
ଯେନ ଵିଦ୍ଧଂ ପୁରା ଲକ୍ଷ୍ଯଂ ଯେନ କର୍ଣାଦଯୋ ଜିତାଃ 1.2.65.
ଯେଉଁଠି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ବିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପରାଜିତ ହେଇଥିଲେ ।
ଶ୍ରୂଯତେ ଯେନ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ମହେଶାନୋଽପି ନିର୍ଜିତଃ
ଶୁଣାଯାଏ ଯେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ମହେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଅଥଵା ତେନ ଶକ୍ରେଣ ରାଜ୍ଯଂ ମେ ନାର୍ପିତଂ କୁତଃ
ନହେଲେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର କାହିଁକି ମୋତେ ରାଜ୍ୟ ଦେଇନଥିଲେ ?
ତତୋ ମାଂ ଵା କଥଂ ଵୀରଂ ନ ସ୍ତୌଷି ତ୍ଵଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ତେବେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଏକ ଶୂର, ତୁମେ ମୋତେ କାହିଁକି ପ୍ରଶଂସା କରୁନାହିଁ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ?
ଵୃକ୍ଷେଣାହତ୍ଯ ମଦ୍ରେଶୋ ନଦୀଂ ଶୁଷ୍କାଂ ପ୍ରସାରିତଃ
ମଦ୍ର ରାଜା ଗଛ ଦେଇ ଘାତ କରି, ନଦୀକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଲେ ।
ପୂର୍ଵା ଦିଙ୍ନିର୍ଜିତା ଯେନ ଯେନ ପୂର୍ଵଂ ବକୋ ହତଃ
ଯେଉଁଠି ପୂର୍ବ ଦିଗ ଜିତାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠି ବକା ଦେମନ୍ ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।
କାଲେକାଲେ ଚ ରକ୍ଷାମି ତ୍ଵାମେଵାହଂ ସଦାନୁଗଃ
ପ୍ରତି ସମୟରେ, ମୁଁ ଏକା ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଥାଏ, ସଦା ସାଥି ହୋଇ ।
ଅଥ କ୍ଷୁଧାବଲଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମାମୌଦରିକସତ୍ତମମ୍
ତାପରେ, ମୋ ଖାଦ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣି, ମୁଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲି ।
ତତଃ ସୁସଂଯତୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଣଵଂ ସମୁଦୀରଯନ୍
ପରେ, ନିଜକୁ ନିୟମିତ କରି, ସଂସ୍କୃତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ।
ପ୍ରେତାଃ ପିଶାଚା ରକ୍ଷାଂସି ଵୃଥାଲାପରତଂ ନରମ୍
ପ୍ରେତ, ପିଶାଚ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସଦା ଏକ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଭୟ ଦେଇ ରହନ୍ତି ।
ଵୃଥାଲାପୀ ଯଦଶ୍ନାତି ଯତ୍କରୋତି ଶୁଭଂ କ୍ଵଚିତ୍ 1.2.65.
ଯେଉଁଠି ବ୍ୟର୍ଥ କଥା କହି, ଖାଉଛି ଓ କେବେ କେବେ ଶୁଭ କାମ କରୁଛି ।
ନାଯଂ ତସ୍ଯାସ୍ତି ଵୈ ଲୋକଃ କୁତ ଏଵ ପରୋ ଭଵେତ୍
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏଠି କୌଣସି ଲୋକ ନାହିଁ; ତେଣୁ ପରଲୋକ କିପରି ହେବ ?
ଏଵଂ ସଂସ୍ମାରିତୋଽପି ତ୍ଵଂ ଯଦି ଭୂଯଃ ପ୍ରଵର୍ତସେ
ଏପରି ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ତୁମେ ପୁନି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁ ।
ପଟୀମିଵ ପ୍ରଵିତତାଂ ଵିହସ୍ଯାହ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ହସି, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଚାଦରକୁ ଦେଖି ଯେପରି, କଥା କହିଲେ ।
ନୂନଂ ତ୍ଵମଲ୍ପଵିଜ୍ଞାନୋ ଵେଦାଧୀତାସ୍ତ୍ଵଯା ଵୃଥା
ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମେ ବହୁତ ଅଲ୍ପ ବୁଦ୍ଧିର ଅଛ, ବେଦ ପଢିବା ତୁମର ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା ।
ସ୍ତ୍ରୀପକ୍ଷ ଇତି ମତ୍ଵା ତାମଵଜାନାସି ଭୋଃ କଥମ୍
ଓ ସାର୍, ତୁମେ ତାକୁ ମହିଳା ପକ୍ଷର ବୋଲି ଭାବି, କିପରି ଅବହେଳା କରୁଛ ?