ତଦ୍ଵରାକାଥ ଶୀଘ୍ରଂ ତ୍ଵମସ୍ମାତ୍କୁଂଡାଦ୍ଵିନିଃସର
ଏହି କୁଣ୍ଡରୁ ଶୀଘ୍ର ବାହାରିଯାଅ, ଦୁଃଖୀ।
ଇଷ୍ଟକାଶକଲୈଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଚୂର୍ଣଯିଷ୍ଯେଽନ୍ଯଥା ଶିରଃ
ନହେଲେ, ମୁଁ ଇଷ୍ଟକା ଟୁକୁଡି ଦ୍ୱାରା ତୁମର ମୁଣ୍ଡ ଶୀଘ୍ର ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବି।
ଭୀମଶ୍ଚ ଵଂଚଯିତ୍ଵା ତାମୁତ୍ପ୍ଲୁତ୍ଯ ବହିରାଵ୍ରଜତ୍
ଭୀମ ତାକୁ ଭୁଲେଇ, ଉଡି ବାହାରକୁ ଆସିଗଲେ।
ଯୁଯୁଧାତେ ପ୍ରଲଂବାଭ୍ଯାଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଯୁଦ୍ଧପାରଗୌ
ସେ ପ୍ରଲମ୍ବ ସହିତ, ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ, ଦୁଇଁ ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ମୁଷ୍ଟିଭିଃ ପାର୍ଷ୍ଣିଘାତୈଶ୍ଚ ଜାନୁଭିଶ୍ଚାଭିଜଘ୍ନତୁଃ
ସେମାନେ ମୁଷ୍ଟି, ପାଦର ଆଘାତ ଓ ଗୁଣ୍ଡିରେ ଏକାଉଁ ଆଘାତ ଦେଇ ମାରିଥିଲେ।
ହୀଯମାନସ୍ତତୋ ଭୀମ ଉଦ୍ଯତୋଽଭୂତ୍ପୁନଃ ପୁନଃ
ଭୀମ ଦମି ଦିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ, ପୁନିପୁନି ଉଠିଥିଲେ।
ତତୋ ଭୀମଂ ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ବର୍ବରୀକୋ ବଲାଦିଵ
ତାପରେ ବର୍ବରୀକ ଭୀମଙ୍କୁ ଭାରି ଶକ୍ତିରେ ଧରିଲେ, ଏମିତି ଲାଗିଲା ଯେ ଭୀମଙ୍କୁ ମାଟିରୁ ଉପାଡ଼ି ନେଲେ ।
ମୂର୍ଛିତଂ ଚୈଵମାଦାଯ ଵିସ୍ଫୁରନ୍ତଂ ପୁନଃପୁନଃ
ଭୀମ ଅଚେତନ ହେଇଥିବାବେଳେ, ବର୍ବରୀକ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଲେ, ଯେଉଁଠି ଭୀମ ପୁନିପୁନି ଶରୀର ଫିଙ୍ଗୁଥିଲେ ।
ଦଦୃଶୁଃ ପାଂଡଵା ନୈତଦ୍ଦେଵ୍ଯା ନଯନଯଂତ୍ରିତାଃ ।। 1.2.64.
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ଦେବୀଙ୍କର ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ରଖିଥିଲା ।
ତଥା ଗୃହୀତେ କୁରୁଵୀରମୁଖ୍ଯେ ଵୀରେଣ ତେନାଦ୍ଭୁତଵିକ୍ରମେଣ
ଏପରି ଭାବରେ, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ନାୟକ ଭୀମକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଶୌର୍ୟ ଥିବା ବର୍ବରୀକ ଧରି ନେଲେ ।
ସାଗରସ୍ଯ ତତସ୍ତୀରେ ବର୍ବରୀକଂ ଗତଂ ତଦା
ତାପରେ ବର୍ବରୀକ ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ ।
ଭୋଭୋ ରାକ୍ଷସଶାର୍ଦୂଲ ବର୍ବରୀକ ମହାବଲ
‘ହେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ, ବର୍ବରୀକ, ତୁମେ ଭାରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ!’
ଅଯଂ ହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଯାଂ ଵିଚରନ୍ଭ୍ରାତୃଭିର୍ଯୁତଃ
‘ଏହି ଭୀମ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସହ ଭାଇମାନେ ଅଛନ୍ତି ।’
ସମ୍ମାନଂ ସର୍ଵଥା ତସ୍ମାଦର୍ହଃ କୌରଵନଂଦନଃ
‘ଏହି କୁରୁମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ସେ ସଦା ସମ୍ମାନ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ।’
ନ୍ଯପତତ୍ପାଦଯୋର୍ହା ଧିକ୍କଷ୍ଟଂ କଷ୍ଟଂ ଚ ପ୍ରାହ ସଃ
ସେ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ପଡ଼ି, ‘ହା ଦୁଃଖ! ଦୁଃଖ!’ ବୋଲି କହିଲେ ।
କ୍ଷମ୍ଯତାଂ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ଚେତି ପୁନଃ ପୁନରଵୋଚତ
ସେ ପୁନିପୁନି ‘ମୁଁକୁ କ୍ଷମା କର, କ୍ଷମା କର’ ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରିଲେ ।
ତଂ ତଥା ପରିଶୋଚଂତଂ ମୁହ୍ଯମାନଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଶୋକ କରୁଥିବା, ପୁନିପୁନି ଅଚେତନ ହେଉଥିବା ଦେଖି ।
ଵଯଂ ତ୍ଵାଂ ନୈଵ ଜାନୀମସ୍ତ୍ଵଂ ଚାସ୍ମାଞ୍ଜନ୍ମକାଲତଃ
‘ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଜନ୍ମରୁ ଜାଣିନାହାଁ ।’
ପରଂ ନୋ ଵିସ୍ମୃତଂ ସର୍ଵଂ ନାନାଦୁଃଖୈଃ ପ୍ରମୁହ୍ଯତାମ୍ 1.2.64.
‘ଅନ୍ୟ ସବୁ କଥା ଆମେ ଭୁଲିଯାଇଛୁ, ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖରେ ଆମେ ଅସ୍ତିର ହୋଇପଡ଼ିଛୁ ।’
ତଦସ୍ମାକମିଦଂ ଦୁଃଖଂ ସର୍ଵକାଲଵିଧାନତଃ
‘ଏହି ଦୁଃଖ ଆମର ସମୟର ଭାଗ୍ୟର ଫଳ ।’
ଯତଃ ସର୍ଵଃ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ଦଂଡ୍ଯୋ ଵିପଥିସଂସ୍ଥି ତଃ
‘ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭୁଲ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲନ୍ତି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡିତ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ।’
ପିତୃମାତୃସୁହୃଦ୍ଭ୍ରାତୃପୁତ୍ରାଦୀନାଂ କିମୁଚ୍ଯତେ
‘ପିତା, ମା, ବନ୍ଧୁ, ଭାଇ, ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କଣ କହିବି?’
ଯସ୍ଯ ତ୍ଵୀଦୃଶକଃ ପୌତ୍ରୋ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଧର୍ମପାଲକଃ
‘ଯାହାଙ୍କ ପୁତି ଏପରି ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି ।’
ତସ୍ମାଚ୍ଛୋକଂ ଵିହାଯେମଂ ସ୍ଵସ୍ଥୋ ଭଵି ତୁମର୍ହସି
‘ତେଣୁ ଏହି ଶୋକକୁ ଛାଡ଼ି, ନିଜକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ଉଚିତ ।’
ବର୍ବରୀକ ଉଵାଚ ପାପଂ ମାଂ ତାତତାତ ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନାଦପି କୁତ୍ସିତମ୍
ବର୍ବରୀକ କହିଲେ: ବାପା, ଆପଣ ମୋତେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ନିଚ୍ଚ ପାପରେ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ପାପାନାଂ ନିଷ୍କୃତିଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ
ସମସ୍ତ ପାପ ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ପରିହାର ଅଛି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ତଦ୍ଯେନ ଦେହେନ ମଯା ତାତତାତୋଽଭିପୀଡିତଃ
ଏହି ଦେହ ଦ୍ୱାରା, ବାପା, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ବହୁତ କଷ୍ଟ ଦେଇଛି।
ମୈଵଂ ଭଵେଯମନ୍ଯେଷୁ ଅପି ଜନ୍ମସୁ ପାତକୀ
ମୋର ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ପାପୀ ହେବି ନାହିଁ।
ଯତୋଂଽଶେନ ଵିଲୁପ୍ଯେତ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାନ୍ନିଵାରକଃ 1.2.64.
ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ବାଧା ଦୂର ହେଇପାରେ।
ସମୁଦ୍ରୋଽପି ଚକଂପେ ଚ କଥମେନଂ ନିହନ୍ମ୍ଯହମ୍
ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଗଲା; ତେବେ କିପରି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବି?