ଇତି ହୈଡଂବିଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କାମକଟଂକଟା
ହଇଡିମ୍ବାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯିଏ ଆସକ୍ତିରେ ଦହୁଛି,
ଧିଗହଂ ଯନ୍ମଯା ପୂର୍ଵଂ ସମଯଃ ସ କୃତୋଽଭଵତ୍
ହାୟ ମୋତେ, ମୁଁ ପୂର୍ବେ ସେଇ ଚୁକ୍ତି କାହିଁକି କଲି!
ଇତି ସଂଚିନ୍ତଯନ୍ତୀ ସା ଭୈମିଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲା।
ଅଥ କାମଯସେ ମାଂ ତ୍ଵଂ ତତ୍କଥାଂ ଶୀଘ୍ରମୁଚ୍ଚର ତତୋଽହଂ ଵଶଗା ଜାତା ହତୋ ଵା ସ୍ଵପ୍ସ୍ଯସେ ମଯା
ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ସେ କଥା ଶୀଘ୍ର କହ; ତାପରେ ମୁଁ ତୁମ ଅଧୀନ ହେବି, କିମ୍ବା ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିଦେଇ ଶୋଇପାରିବି।
ସ୍ମୃତ୍ଵା ଚରାଚରଗୁରୁଂ କୃଷ୍ଣମାରବ୍ଧଵାନ୍କଥାମ୍
ସମସ୍ତ ଚରାଚରଙ୍କ ଗୁରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତସ୍ଯ ଚୈକା ସୁତା ଜଜ୍ଞେ ଭାର୍ଯା ତସ୍ଯ ମୃତାଽଭଵତ୍ 1.2.60.
ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲା; ତାଙ୍କର ଜଣେ ଜଣାଣୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।
ସା ଯଦାଭୂଦ୍ଯୌଵନଗା ଵ୍ଯଂଜିତାଵଯଵା ଶୁଭା
ସେ ଯେତେବେଳେ ଯୌବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଉଦ୍ଭାସିତ ଓ ସୁନ୍ଦର ହେଲା,
ତଦାସ୍ଯ କାମଲୁଲିତମାଲାନଂ ପ୍ରଜହୌ ମନଃ
ତେବେ ତାଙ୍କର ମନ ଆସକ୍ତିରେ ମୁଝିଯାଇଥିବା ମାଳାକୁ ଛାଡିଦେଲା।
ପ୍ରାତିଵେଶ୍ମକପୁତ୍ରୀ ତ୍ଵଂ ମଯାନୀଯାତ୍ର ପୋଷିତା
ତୁମେ ପଡ଼ୋଶୀ ଘରର କନ୍ୟା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣି ପାଳିଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ଚ ମେନେ ଚ ତତ୍ତଥୈଵ ଵଚସ୍ତଦା
ଏଭଳି କହାଯିବା ପରେ, ସେ ସେଇ କଥାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କଲା।
ତତସ୍ତସ୍ଯାଂ ସୁତା ଜଜ୍ଞେ ତସ୍ମାନ୍ମଦନରାସଭାତ୍ ଏନଂ ପ୍ରଶ୍ନଂ ମମ ବ୍ରୂହି ଶୀଘ୍ରଂ ଚେଚ୍ଛକ୍ତିରସ୍ତି ତେ
ତାପରେ ସେଇ ମଦନର ଗଧାଠାରୁ ତାଙ୍କର ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲା; ଏବେ ମୋ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଖ, ଯଦି ତୁମର ଶକ୍ତି ଅଛି।
ନ ଚ ପଶ୍ଯତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଂ ପ୍ରଶ୍ନସ୍ଯାସ୍ଯ କଥଂଚନ
କିନ୍ତୁ ସେ କେଉଁଭଳି ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ସମାଧାନ ମିଳିବ, ତାହା କେବେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅତାଡଯଦ୍ରୁକ୍ମରଜ୍ଜୁଂ କରାଭ୍ଯାଂ ଦୋଲକସ୍ଯ ଚ
ସେ ସୁନାର ଦୋରି ଓ ଝୁଲାକୁ ହାତରେ ମାଡ଼ିଲା।
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଵରାହାଶ୍ଚ ମହିଷାଶ୍ଚିତ୍ରକା ମୃଗାଃ
ସିଂହ, ବାଘ, ବନ୍ଦର, ମହିଷ ଓ ଚିତ୍ରା ହରିଣଗୁଡ଼ିକ,
ଅଵାଦଯନ୍ନଖୌ ଭୈମିଃ କନିଷ୍ଠାଂଗୁଷ୍ଠଜୌ ହସନ୍ 1.2.60.
ଭୀମ ହସି, ତାଙ୍କର ନଖ ଓ ଛୋଟ ଆଠି ଦେଖାଇ ଖେଳିଲେ।
ତୈର୍ମୌର୍ଵୀନିର୍ମିତାଃ ସର୍ଵେ କ୍ଷଣାଦେଵ ସ୍ମ ଭକ୍ଷିତାଃ
ମୌର୍ବୀ ଦୋରିରେ ବନାଯାଇଥିବା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଖାଇଯିବାକୁ ପଡ଼ିଲେ।
ଉତ୍ଥାଯ ସହସା ଦୋଲାତ୍ଖଡ୍ଗମାଦାତୁମୈଚ୍ଛତ
ସେ ହଠାତ୍ ଝୁଲାରୁ ଉଠି ତାଲୱାର ଧରିବାକୁ ଚାହିଲେ।
କେଶେଷ୍ଵାଦାଯ ସଵ୍ଯେନ ପାଣିନାଽପାତଯଦ୍ଭୁଵି
ସେ ବାମ ହାତରେ ତାଙ୍କର କେଶ ଧରି ଭୂଇଁରେ ପକାଇଦେଲେ।
ଦକ୍ଷିଣେନ କରେଣାସ୍ଯାଶ୍ଛେତ୍ତୁମୈଚ୍ଛତ ନାସିକାମ୍
ସେ ଡାହାଣ ହାତରେ ତାଙ୍କର ନାକ କାଟିଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ପ୍ରଶ୍ନେନ ଶକ୍ତ୍ଯା ଚ ବଲେନ ନାଥ ତ୍ରିଧା ତ୍ଵଯାହଂ ଵିଜିତା ନମସ୍ତେ
ପ୍ରଶ୍ନ, ଶକ୍ତି ଓ ବଳ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମେ ତିନିପରି ଭାବରେ ଜିତିଯାଇଛି—ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୁମୋଚୈନାଂ ମୁକ୍ତା ଚାହ ପ୍ରଣମ୍ଯ ସା
ଏଭଳି କହି ସେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡିଦେଲେ, ତାହାପରେ ସେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ।
ଜାନାମି ତ୍ଵାଂ ମହାବାହୋ ଵୀରଂ ଶକ୍ତିମତାଂ ଵରମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ, ହେ ବଳଶାଳୀ, ଶୂରବୀର ଓ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଗୁହ୍ଯକାଧିପତିସ୍ତ୍ଵଂ ହି କାଲନାଭ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, କାଳନାଭ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଇତି ମାଂ ପ୍ରାହ କାମାଖ୍ଯା ସର୍ଵଂ ତତ୍ସଂସ୍ମରାମ୍ଯହମ୍
ଏଭଳି କାମାଖ୍ୟା ମୋତେ କହିଥିଲେ; ସେ ସବୁ ମୁଁ ମନେ ପକାଏ।
ସମାଦିଶ ପ୍ରାଣନାଥ କମାଦେଶଂ କରୋମି ତେ ଘଟୋତ୍କଚ ଉଵାଚ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନସ୍ତସ୍ଯ ଘଟତେ ନ ଵିଵାହଃ କଥଂଚନ ।। 1.2.60.
ମୋ ଜୀବନନାଥ, ଆପଣ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ, ମୁଁ ସେହି କାମ କରିଦେବି। ଘଟୋତ୍କଚ କହିଲେ: ଯଦି ଏହା ଗୁପ୍ତ ରହିଲେ, ସେ ବିବାହ କେବେ ହେବ ନାହିଁ।
ମୋର୍ଵି ଯସ୍ଯ ହି ଵର୍ତଂତେ ପିତରୌ ବାଂଧଵାସ୍ତଥା
ମୌର୍ବୀଙ୍କର ପିତାମାତା ଓ ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ୱଜନମାନେ ଏଉଁ ଅଛନ୍ତି—
ଅଯଂ କୁଲକ୍ରମୋଽସ୍ମାକଂ ଯଦ୍ଭାର୍ଯା ପତିମୁଦ୍ଵହେତ୍
ଆମ ପରିବାରର ଚଳିତ ପଦ୍ଧତି ଏହି: ଜଣେ ଜନାନୀଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ଭଗଦତ୍ତମଥୋ ନାଥଂ ତତୋ ମୌର୍ଵୀ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ତାପରେ ସେ ଭଗଦତ୍ତଙ୍କୁ ମୌର୍ବୀ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ।
ତତଃ ପୃଷ୍ଠିଂ ସମାରୋପ୍ଯ ଘଟୋତ୍କଚମନିଂଦିତା
ତାପରେ ସେ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ପିଠିରେ ବସାଇ ନେଲେ, ଏଥିରେ କେହି ଅପମାନ କଲେ ନାହିଁ।
ତତୋଽସୌ ଵାସୁଦେଵେନ ପାଂଡଵୈଶ୍ଚାଭିନଂଦିତଃ
ତାପରେ ଭାସୁଦେବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।